स्वतंत्र मार्गदर्शक · आयकर विभाग, Protean किंवा UTIITSL नाही · आम्ही तुमचा पॅन, आधार नंबर किंवा OTP कधीही मागत नाही.

तुम्हाला तुमच्या पॅनसाठी काय करायचे आहे? (पॅन विझार्ड)

दोन ते चार छोट्या प्रश्नांची उत्तरे द्या: पॅन कोणासाठी आहे, आणि तुम्हाला काय हवे आहे. मग विझार्ड तुम्हाला योग्य मार्गदर्शक, वापरायचा फॉर्म किंवा ऑनलाइन सेवा, अधिकृत फी आणि एक महत्त्वाची टीप सांगतो. यात नवीन पॅन, हरवलेले कार्ड, दुरुस्ती, आधार लिंकिंग, स्टेटस तपासणी, दोन पॅन, गैरवापर आणि पॅनचा रोजचा वापर हे सगळे येते.

काही टॅपमध्ये तुम्हाला काय हवे ते शोधा

तुम्हाला लागू होणाऱ्या उत्तरावर टॅप करा. तुम्ही कधीही पुन्हा सुरू करू शकता. प्रत्येक निकालात आमच्या संपूर्ण, तथ्ये तपासलेल्या मार्गदर्शकाची लिंक आहे.

सर्व मार्ग आणि उत्तरे (विझार्ड चालत नसेल तेव्हा हा तक्ता दिसतो)
तुमची उत्तरेनिकाल: मार्गदर्शक, मार्ग, फी आणि टीप
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझा पहिला पॅन घ्यायचा आहे → मी 18+ आहे, माझ्या आधारशी चालू मोबाइल लिंक आहे, आणि PDF पुरेसा आहेआधारने Instant e-PAN: मोफत. incometax.gov.in वर Instant e-PAN निवडा, मग Get New e-PAN. फी: ₹0. तुम्हाला चालू लिंक मोबाइल असलेला आधार आणि DigiLocker मध्ये जन्मतारखेचे कागदपत्र लागते. टीप: तुम्हाला कार्ड नाही, PDF मिळतो. छापील कार्डसाठी वेगळे ₹50 चे रीप्रिंट लागते.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझा पहिला पॅन घ्यायचा आहे → मला छापील कार्ड हवे आहे, किंवा Instant e-PAN मला जमत नाहीProtean किंवा UTIITSL वर फॉर्म 93. फी: भारतात छापील कार्डसह ₹107 (पेपरलेस ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (पेपरलेस ₹66). टीप: आधार आता जन्मतारखेचा पुरावा मानला जात नाही, म्हणून जन्म दाखला, दहावीचे प्रमाणपत्र किंवा पासपोर्ट तयार ठेवा.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझा पहिला पॅन घ्यायचा आहे → आधी मला कागदपत्रे जाणून घ्यायची आहेतओळखीचा, पत्त्याचा आणि जन्मतारखेचा पुरावा. आधार फक्त ओळख आणि पत्ता सिद्ध करतो. पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा मतदार ओळखपत्र तिन्ही सिद्ध करतात. भारतात अर्जाची फी ₹66–₹107 आहे. टीप: प्रत्येक कागदपत्रावर आणि फॉर्मवर नाव सारखेच असले पाहिजे.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझा पहिला पॅन घ्यायचा आहे → कोणता फॉर्म वापरायचा ते मला माहीत नाहीफॉर्म 93, 94, 95 किंवा 96. भारतीय नागरिक, NRI सुद्धा, फॉर्म 93 वापरतात. भारतीय कंपन्या, फर्म, ट्रस्ट आणि HUF फॉर्म 94 वापरतात. परदेशी नागरिक फॉर्म 95 वापरतात; परदेशी संस्था फॉर्म 96 वापरतात. बदलांसाठी CR-01 किंवा CR-02 वापरा. टीप: 31 मार्च 2026 नंतर Form 49A आणि 49AA स्वीकारले जात नाहीत.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझा पहिला पॅन घ्यायचा आहे → माझ्या फॉर्मसाठी AO कोड हवा आहेe-Filing वर Know Your AO, किंवा Protean/UTIITSL ची AO यादी: मोफत. आधीच पॅन आहे? e-Filing पोर्टलवर Know Your AO मध्ये तुमचा पॅन आणि मोबाइल OTP टाकल्यावर तुमचा अधिकारी दिसतो. लॉग इन लागत नाही. नवीन पॅनसाठी अर्ज करत आहात? Protean किंवा UTIITSL च्या मोफत यादीतून शहरानुसार कोड निवडा. फी: ₹0. टीप: पगारदार आणि व्यवसाय करणारे लोक ऑफिसचा पत्ता वापरतात; इतर लोक घरचा पत्ता वापरतात.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → हरवलेले कार्ड, e-PAN PDF, लॉक फाइल किंवा विसरलेला नंबर → माझे कार्ड हरवले आहे किंवा खराब झाले आहेProtean किंवा UTIITSL वर रीप्रिंट मागवा. फी: भारतात ₹50, परदेशात ₹959. तुमचा शेवटचा पॅन अर्ज ज्या साइटने हाताळला, ती साइट वापरा; पॅन, जन्मतारीख आणि OTP लागतो. टीप: हरवलेल्या कार्डसाठी कधीही नवीन पॅनसाठी अर्ज करू नका. दोन पॅन असल्यास ₹10,000 दंड होऊ शकतो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → हरवलेले कार्ड, e-PAN PDF, लॉक फाइल किंवा विसरलेला नंबर → मला आत्ता e-PAN PDF हवा आहेतुमचा e-PAN PDF डाउनलोड करा. Protean किंवा UTIITSL: पॅन मिळाल्यानंतर किंवा बदलल्यानंतर सुमारे एक महिना मोफत, नंतर ₹8.26. incometax.gov.in वरील Instant e-PAN: नेहमी मोफत. टीप: व्यक्तीसाठी PDF चा पासवर्ड सहसा DDMMYYYY स्वरूपातील जन्मतारीख असतो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → हरवलेले कार्ड, e-PAN PDF, लॉक फाइल किंवा विसरलेला नंबर → मी माझा पॅन नंबर विसरलो/विसरलेतुमचा पॅन नंबर शोधा: मोफत. पॅन आधारशी लिंक असल्यास, आधार नंबरने e-Filing वर लॉग इन करा आणि My Profile उघडा. Instant e-PAN घेतलेले लोक आधार OTP ने Check Status वापरू शकतात. किंवा Form 16, जुने रिटर्न किंवा बँकेचे कागद पाहा. टीप: नंबर विसरलात म्हणून नवीन पॅनसाठी अर्ज करू नका.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → हरवलेले कार्ड, e-PAN PDF, लॉक फाइल किंवा विसरलेला नंबर → माझी e-PAN, AIS, Form 26AS किंवा ITR-V फाइल पासवर्ड मागतेफाइल तुमच्या ब्राउझरमध्ये उघडा: मोफत. e-PAN, AIS, Form 26AS, ITR-V आणि CPC intimation च्या PDF पासवर्डने सुरक्षित असतात. आमचे टूल फक्त त्या पासवर्डसाठी लागणारी माहिती मागते, जसे तुमचा पॅन आणि जन्मतारीख, आणि फाइल तुमच्याच डिव्हाइसवर उघडते. काहीही अपलोड होत नाही. टीप: AIS PDF चा पासवर्ड म्हणजे छोट्या अक्षरांत तुमचा पॅन आणि त्यापुढे तुमची जन्मतारीख (DDMMYYYY).
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझ्या पॅनवरील माहिती दुरुस्त करायची किंवा बदलायची आहे → माझे नावफॉर्म CR-01 वर नाव बदल. फी: भारतात छापील कार्डसह ₹107 (पेपरलेस ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (पेपरलेस ₹66). तुमचा पॅन नंबर तोच राहतो. टीप: पॅनवरील नाव आता आधारप्रमाणे असते, म्हणून आधारवर जुने नाव असेल तर आधी आधार अपडेट करा.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझ्या पॅनवरील माहिती दुरुस्त करायची किंवा बदलायची आहे → माझी जन्मतारीखफॉर्म CR-01 वर जन्मतारीख दुरुस्ती. Protean ची फी: नवीन कार्डसह ₹107, किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72. आधार जन्मतारखेचा पुरावा म्हणून स्वीकारला जात नाही; जन्म दाखला, दहावीचे प्रमाणपत्र किंवा पासपोर्ट वापरा. टीप: आधारवर तारीख चुकीची असेल, तर पॅन नाही, आधार दुरुस्त करा.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझ्या पॅनवरील माहिती दुरुस्त करायची किंवा बदलायची आहे → माझा फोटो किंवा सहीफॉर्म CR-01 वर फोटो किंवा सही बदल. फी: भारतात नवीन छापील कार्डसाठी ₹107 (पेपरलेस ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72. टीप: e-KYC पद्धतीत तुमच्या आधारचा फोटो वापरला जातो. तुमचा स्वतःचा फोटो किंवा नवीन सही हवी असल्यास, e-Sign मार्गे स्कॅन केलेल्या इमेज निवडा, किंवा कागदी पद्धत वापरा.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → माझ्या पॅनवरील माहिती दुरुस्त करायची किंवा बदलायची आहे → पत्ता, वडिलांचे नाव, लिंग, मोबाइल किंवा ईमेलफॉर्म CR-01 वर दुरुस्ती. भारतात फी: छापील कार्डसह ₹107 (पेपरलेस ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (पेपरलेस ₹66). एकाच विनंतीत तुम्ही अनेक माहिती बदलू शकता. टीप: तुमचा पॅन आधारशी लिंक असल्यास, फक्त पत्ता आधारप्रमाणे बदलणे मोफत आहे.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन → अजून लिंक केलेले नाही₹1,000 भरा, मग incometax.gov.in वर लिंक करा. फी e-Pay Tax मधून भरा (type of payment: Other Receipts (500)). 4–5 कामकाजाच्या दिवसांनंतर Link Aadhaar उघडा आणि OTP ने खात्री करा. 80+ वयाचे लोक, अनिवासी, भारताचे नागरिक नसलेले आणि आसाम, जम्मू-काश्मीर व मेघालयचे रहिवासी यांना लिंक करणे बंधनकारक नाही. टीप: पैसे भरण्यापूर्वी नाव, जन्मतारीख किंवा लिंग जुळत नसेल तर ते दुरुस्त करा.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन → लिंक झाले आहे की नाही ते माहीत नाहीLink Aadhaar Status: मोफत, लॉग इन नको. incometax.gov.in वर Quick Links मध्ये Link Aadhaar Status निवडा आणि तुमचा पॅन आणि आधार नंबर टाका. फी: ₹0. टीप: “Pending with UIDAI” (UIDAI कडे प्रलंबित) म्हणजे तुमच्या विनंतीची अजून तपासणी सुरू आहे. नंतर पुन्हा तपासा; पुन्हा लिंक करू नका.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन → प्रयत्न केला, पण होत नाही किंवा अडकले आहेपुन्हा पैसे भरण्यापूर्वी कारण शोधा. नेहमीची कारणे: ₹1,000 फी अजून पोर्टलवर पोहोचलेली नाही (4–5 कामकाजाचे दिवस थांबा), किंवा ती चुकीच्या हेडखाली भरली गेली. ती मेजर हेड 0021, मायनर हेड 500 खालीच असायला हवी. इतर कारणे: नाव, जन्मतारीख किंवा लिंग जुळत नाही, किंवा एखादा ID दुसरीकडे लिंक आहे. टीप: नाव किंवा माहिती जुळत नसेल तर पॅन किंवा आधार दुरुस्त करून ते सुटते, पुन्हा पैसे भरून नाही.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन → पॅन आणि आधारवर माझे नाव वेगळे आहेकोणता रेकॉर्ड चुकीचा आहे ते शोधा, मग तो दुरुस्त करा. UIDAI नुसार जन्मतारीख आणि लिंग अगदी सारखेच असायला हवे; नावातील छोटा फरक आधार OTP ने दूर होऊ शकतो. पॅन चुकीचा असल्यास CR-01 भरा (छापील कार्डसह ₹107, फक्त e-PAN साठी ₹72). आधार चुकीचा असल्यास UIDAI कडे अपडेट करा. टीप: ₹1,000 लिंकिंग फी भरण्यापूर्वी जुळत नसलेली माहिती दुरुस्त करा.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन → माझा पॅन निष्क्रिय दाखवतोपुन्हा चालू करा: ₹1,000 फी, मग आधार लिंक. incometax.gov.in वर Verify PAN Status ने मोफत तपासा. ₹1,000 भरा, 4–5 कामकाजाचे दिवस थांबा, मग आधार लिंक करा. 30 दिवसांत पॅन पुन्हा चालू होतो. टीप: निष्क्रिय म्हणजे रद्द नाही, आणि तुमचा पॅन नंबर तोच राहतो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन → डीॲक्टिव्हेटेड, डिलीटेड किंवा बनावट असे दाखवतेस्टेटस तपासा; डीॲक्टिव्हेटेड किंवा डिलीटेड असल्यास तुमच्या Assessing Officer कडे जा. e-Filing पोर्टलवर मोफत तपासा. फक्त निष्क्रिय पॅन आधार लिंकिंगने (₹1,000 फी) ठीक होतो. डीॲक्टिव्हेटेड, डिलीटेड आणि बनावट म्हणून नोंदवलेला पॅन हे टॅक्स कार्यालय ठरवते; तुमच्या Assessing Officer (AO) शी संपर्क करा. टीप: “not found or invalid” (सापडला नाही किंवा अवैध) हे सहसा टायपिंगची चूक असते. कधीही दुसऱ्या पॅनसाठी अर्ज करू नका.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → स्टेटस तपासायचे आहे → माझ्या नवीन पॅन अर्जाचेज्या साइटवरून अर्ज केला तिथे स्टेटस पाहा: मोफत. Protean: तुमचा 15 अंकी पोचपावती नंबर. UTIITSL: कूपन नंबर, किंवा पॅन आणि जन्मतारीख. Instant e-PAN: e-Filing वर आधार नंबर आणि OTP. टीप: पहिल्या दिवशी “not found” (सापडला नाही) दिसणे सामान्य आहे; स्टेटस बहुतेक काही कामकाजाच्या दिवसांनंतर दिसते.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → स्टेटस तपासायचे आहे → अर्ज नाकारला गेला, किंवा कार्ड आलेच नाहीनाकारला गेला: कारण दुरुस्त करा आणि पुन्हा अर्ज करा. नाकारलेला अर्ज पुन्हा सुरू करता येत नाही, आणि फी साधारणपणे परत मिळत नाही. पॅन मिळाला पण कार्ड आले नाही, तर e-PAN डाउनलोड करा (सुमारे एक महिना मोफत, नंतर ₹8.26). टीप: पोस्टाने पाठवलेली कागदपत्रे 15 दिवसांत Protean कडे पोहोचली पाहिजेत.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → स्टेटस तपासायचे आहे → माझा पॅन स्वतः चालू आहे की नाहीस्टेटस तपासा; डीॲक्टिव्हेटेड किंवा डिलीटेड असल्यास तुमच्या Assessing Officer कडे जा. e-Filing पोर्टलवर मोफत तपासा. फक्त निष्क्रिय पॅन आधार लिंकिंगने (₹1,000 फी) ठीक होतो. डीॲक्टिव्हेटेड, डिलीटेड आणि बनावट म्हणून नोंदवलेला पॅन हे टॅक्स कार्यालय ठरवते; तुमच्या Assessing Officer (AO) शी संपर्क करा. टीप: “not found or invalid” (सापडला नाही किंवा अवैध) हे सहसा टायपिंगची चूक असते. कधीही दुसऱ्या पॅनसाठी अर्ज करू नका.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → स्टेटस तपासायचे आहे → म्युच्युअल फंड किंवा डीमॅटसाठी माझे KYCकोणत्याही KRA वेबसाइटवर KYC तपासा. CVL KRA सारख्या KYC नोंदणी संस्थेची (KRA) साइट उघडा, KYC Inquiry निवडा आणि तुमचा पॅन आणि कॅप्चा टाका. तपासणीसाठी कोणतीही फी दाखवलेली नाही. टीप: “On Hold” (रोखून ठेवलेला) याचा अर्थ सहसा तुमचा मोबाइल किंवा ईमेल कधीच पडताळला गेला नाही.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → दोन पॅन, गैरवापर किंवा इतर अडचण → माझ्याकडे दोन पॅन नंबर आहेतफॉर्म CR-01 वर जास्तीचा पॅन सरेंडर करा. तुमच्या रिटर्न, बँक आणि आधार लिंकमध्ये वापरलेला पॅन ठेवा. दुसरा पॅन Protean किंवा UTIITSL वर CR-01 (संस्थेसाठी CR-02) ने, त्या पॅनच्या प्रतीसह, सरेंडर करा. ऑनलाइन फॉर्ममध्ये जास्तीच्या पॅनसाठी जागा नसेल, तर आधी Protean किंवा UTIITSL ला फोन करा, किंवा तुमच्या AO ला लिहा. टीप: दोन पॅन ठेवल्याबद्दल Assessing Officer (AO) ₹10,000 दंड लावू शकतात.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → दोन पॅन, गैरवापर किंवा इतर अडचण → कोणीतरी माझ्या पॅनचा गैरवापर केला, किंवा मला संशयास्पद मेसेज आलापैसे गेले? आधी 1930 ला फोन करा. cybercrime.gov.in वर तक्रार करा किंवा 1930 ला फोन करा. तुम्ही कधीही न घेतलेल्या कर्जाबद्दल कर्ज देणाऱ्याकडे आणि क्रेडिट ब्युरोकडे आक्षेप घ्या. तुम्हाला माहीत नसलेल्या उत्पन्नासाठी e-Filing वर तुमच्या AIS मध्ये feedback द्या. तपासणीचा खर्च ₹0. टीप: OTP, पासवर्ड किंवा e-Sign कोड कधीही कोणालाही सांगू नका.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → दोन पॅन, गैरवापर किंवा इतर अडचण → कुटुंबातील एका व्यक्तीचे निधन झाले आहे आणि त्यांचा पॅन बंद करायचा आहेआधी टॅक्सचे काम पूर्ण करा, मग Assessing Officer ला लिहा. कायदेशीर वारस e-Filing पोर्टलवर Authorised Partner मध्ये Register as Representative Assessee द्वारे नोंदणी करू शकतो. आधी बाकी रिटर्न भरा, रिफंड मागा आणि खाती बंद करा. पॅन बंद करण्याची अधिकृत ऑनलाइन सेवा आम्हाला सापडली नाही; एक पर्याय म्हणजे मृत्यू प्रमाणपत्र आणि पॅनच्या प्रतीसह मृत व्यक्तीच्या AO ला लिहिणे. टीप: पॅन लवकर बंद करू नका; शेवटच्या रिटर्नसाठी तो लागतो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → दोन पॅन, गैरवापर किंवा इतर अडचण → मला माझा AO कोड किंवा Assessing Officer ची माहिती हवी आहेe-Filing वर Know Your AO, किंवा Protean/UTIITSL ची AO यादी: मोफत. आधीच पॅन आहे? e-Filing पोर्टलवर Know Your AO मध्ये तुमचा पॅन आणि मोबाइल OTP टाकल्यावर तुमचा अधिकारी दिसतो. लॉग इन लागत नाही. नवीन पॅनसाठी अर्ज करत आहात? Protean किंवा UTIITSL च्या मोफत यादीतून शहरानुसार कोड निवडा. फी: ₹0. टीप: पगारदार आणि व्यवसाय करणारे लोक ऑफिसचा पत्ता वापरतात; इतर लोक घरचा पत्ता वापरतात.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → दोन पॅन, गैरवापर किंवा इतर अडचण → मला हेल्पलाइनवर फोन करायचा आहेतुमचा अर्ज हाताळणाऱ्या संस्थेला फोन करा. Protean 020-27218080 (सकाळी 7 ते रात्री 11). UTIITSL 033-40802999 (सकाळी 9 ते रात्री 8). Instant e-PAN आणि आधार लिंकिंग: e-Filing 1800 103 0025. फसवणूक: 1930. टीप: तुमचा पोचपावती नंबर तयार ठेवा, आणि फोनवर कधीही कोणालाही OTP सांगू नका.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → पॅनचा वापर: बँक, गुंतवणूक, मोठी खरेदी → अशी खरेदी, जमा किंवा खाते ज्यासाठी पॅन लागू शकतोRule 159 ची यादी तपासा. Rule 159 मध्ये 16 व्यवहार दिले आहेत. उदाहरणे: बँक खाते उघडणे, एका वर्षात ₹10 लाख किंवा जास्त रोख जमा, ₹20 लाखांपेक्षा जास्त किमतीची मालमत्ता आणि ₹5 लाखांपेक्षा जास्त किमतीचे वाहन. पॅन नाही? Form 97 त्यांपैकी फक्त 6 व्यवहारांसाठी चालतो, आणि कंपन्या किंवा फर्मसाठी नाही. टीप: वैध पॅन नसल्यास TDS सहसा 20% किंवा जास्त कापला जातो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → पॅनचा वापर: बँक, गुंतवणूक, मोठी खरेदी → माझ्या बँक खात्याशी पॅन लिंक करणेतुमच्या बँकेतून लिंक करा: सरकारी फी नाही. नेट बँकिंग किंवा बँकेच्या ॲपमध्ये पॅन टाका, किंवा शाखेत स्वतः साक्षांकित केलेली पॅनची प्रत द्या. इनकम टॅक्स रिफंडसाठी e-Filing पोर्टलवर खाते pre-validate सुद्धा करा. टीप: पॅन आधारशी लिंक केल्याने तो बँकेशी लिंक होत नाही.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → पॅनचा वापर: बँक, गुंतवणूक, मोठी खरेदी → कोणीतरी दिलेला पॅन तपासणेe-Filing वर Verify PAN Status: मोफत. Quick Links मध्ये पॅन, पूर्ण नाव, जन्मतारीख आणि OTP साठी मोबाइल नंबर टाका. लॉग इन लागत नाही, आणि निकाल फक्त माहितीसाठी असतो. टीप: नंबर बरोबर दिसतो म्हणून फारसे काही सिद्ध होत नाही. बनावट कार्डवर दुसऱ्याचा खरा पॅन असू शकतो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → पॅनचा वापर: बँक, गुंतवणूक, मोठी खरेदी → गुंतवणूक: म्युच्युअल फंड किंवा डीमॅट KYCकोणत्याही KRA वेबसाइटवर KYC तपासा. CVL KRA सारख्या KYC नोंदणी संस्थेची (KRA) साइट उघडा, KYC Inquiry निवडा आणि तुमचा पॅन आणि कॅप्चा टाका. तपासणीसाठी कोणतीही फी दाखवलेली नाही. टीप: “On Hold” (रोखून ठेवलेला) याचा अर्थ सहसा तुमचा मोबाइल किंवा ईमेल कधीच पडताळला गेला नाही.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → फक्त पॅन, फी किंवा PAN 2.0 समजून घ्यायचे आहे → पॅन म्हणजे काय आणि तो कशासाठी असतोसंपूर्ण पॅन मार्गदर्शकापासून सुरुवात करा. पॅन हा आयकर विभागाचा 10 अक्षरांचा टॅक्स ID आहे, जो आयुष्यभर वैध असतो. आधार असलेल्या प्रौढांना मोफत Instant e-PAN मिळू शकतो; Protean किंवा UTIITSL मार्फत छापील कार्डसाठी ₹107 लागतात. टीप: एका व्यक्तीकडे फक्त एकच पॅन असू शकतो.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → फक्त पॅन, फी किंवा PAN 2.0 समजून घ्यायचे आहे → कार्ड की e-PAN, आणि सर्व फीकार्ड, e-PAN किंवा दोन्ही. कार्डसह नवीन पॅन: ₹107 (पेपरलेस ₹101). फक्त e-PAN: ₹72 (पेपरलेस ₹66). Instant e-PAN: मोफत. रीप्रिंट: भारतात ₹50. सर्व फीमध्ये GST समाविष्ट आहे. टीप: e-PAN हा वैध पॅन आहे, म्हणून छापील कार्ड घ्यायलाच हवे असे नाही.
माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते) → फक्त पॅन, फी किंवा PAN 2.0 समजून घ्यायचे आहे → मला नवीन PAN 2.0 कार्ड लागेल का?नवीन कार्डची गरज नाही. PAN 2.0 हा पॅनच्या सेवा एकाच पोर्टलवर आणण्याचा सरकारी प्रकल्प आहे. तुमचा सध्याचा पॅन वैधच राहतो. 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी आम्हाला सुरुवातीची कोणतीही अधिकृत सूचना सापडली नाही, म्हणून आजची फी आणि पोर्टलच लागू आहेत. टीप: लिंक असलेले “Get your PAN 2.0 card” ईमेल बनावट म्हणून ओळखले गेले आहेत.
माझ्या मुलासाठी (18 वर्षांखालील) → पहिला पॅनआई-वडील फॉर्म 93 वर अर्ज करतात. फी: कार्डसह ₹107, किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72. मुलाचा आधार, दोन फोटो आणि जन्मतारखेचा पुरावा, तसेच तुमचा स्वतःचा ओळखीचा आणि पत्त्याचा पुरावा लागतो. टीप: 1 ऑक्टोबर 2023 रोजी किंवा नंतर जन्मलेल्या मुलासाठी जन्म दाखला लागतो. Instant e-PAN अल्पवयीन मुलांसाठी नाही.
माझ्या मुलासाठी (18 वर्षांखालील) → नुकतेच 18 पूर्ण झाले: फोटो आणि सही अपडेट करायची आहे18 व्या वर्षी: फॉर्म CR-01 वर फोटो आणि सही अपडेट करा. Protean नुसार मुलाच्या पॅन कार्डवर फोटो किंवा सही नसते. 18 नंतर CR-01 भरा: भारतात नवीन छापील कार्डसह ₹107 (पेपरलेस ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72. टीप: पॅन नंबर आयुष्यभर तोच राहतो.
माझ्या मुलासाठी (18 वर्षांखालील) → कार्ड हरवले आहे किंवा खराब झाले आहेProtean किंवा UTIITSL वर रीप्रिंट मागवा. फी: भारतात ₹50, परदेशात ₹959. तुमचा शेवटचा पॅन अर्ज ज्या साइटने हाताळला, ती साइट वापरा; पॅन, जन्मतारीख आणि OTP लागतो. टीप: हरवलेल्या कार्डसाठी कधीही नवीन पॅनसाठी अर्ज करू नका. दोन पॅन असल्यास ₹10,000 दंड होऊ शकतो.
माझ्या मुलासाठी (18 वर्षांखालील) → पॅनवरील माहिती चुकीची आहेफॉर्म CR-01 वर दुरुस्ती. भारतात फी: छापील कार्डसह ₹107 (पेपरलेस ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (पेपरलेस ₹66). एकाच विनंतीत तुम्ही अनेक माहिती बदलू शकता. टीप: तुमचा पॅन आधारशी लिंक असल्यास, फक्त पत्ता आधारप्रमाणे बदलणे मोफत आहे.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → भारतीय संस्था, अजून पॅन नाहीProtean किंवा UTIITSL वर फॉर्म 94. फी: भारतात छापील कार्डसह ₹107, किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (₹66–₹107 दरम्यान). पुरावा म्हणजे संस्थेचे स्वतःचे नोंदणी कागदपत्र, जसे स्थापनेचे प्रमाणपत्र, भागीदारी करार, ट्रस्ट डीड किंवा HUF साठी कर्त्याचे नोटरी केलेले प्रतिज्ञापत्र. टीप: स्टेटस काळजीपूर्वक निवडा; तेच पॅनचे चौथे अक्षर बनते.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → कंपनी किंवा LLP ची आत्ता MCA कडे नोंदणी होत आहेMCA नोंदणीतूनच पॅन मिळवा. देशातील कंपन्या आणि LLP स्थापनेच्या वेळी MCA च्या सामायिक अर्ज फॉर्ममधून पॅनसाठी अर्ज करू शकतात. कंपन्यांसाठी, MCA नुसार पॅन आणि TAN स्थापनेच्या प्रमाणपत्रावर (Certificate of Incorporation) दिसतात. टीप: अशा प्रकारे पॅन मिळाल्यास फॉर्म 94 ची गरज नाही.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → एकल मालकी व्यवसाय (एकच मालक)वेगळा पॅन नाही: मालकाचा स्वतःचा पॅन वापरा. एकल मालकी व्यवसाय ही वेगळी कायदेशीर व्यक्ती नाही. बँक खाती, GST आणि टॅक्स रिटर्नसाठी मालकाचा वैयक्तिक पॅन (चौथे अक्षर P) वापरला जातो. मालकाकडे पॅन नसल्यास, व्यक्ती म्हणून फॉर्म 93 वर अर्ज करा: कार्डसह ₹107, फक्त e-PAN साठी ₹72. टीप: एकल मालकी व्यवसायासाठी फॉर्म 94 वर अर्ज करू नका.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → भारताबाहेर स्थापन झालेली संस्थाफॉर्म 96: भारताबाहेर स्थापन झालेली संस्था. परदेशी टॅक्स ID (TIN, बंधनकारक) आणि apostille केलेले किंवा भारतीय दूतावासाने साक्षांकित केलेले नोंदणी प्रमाणपत्र द्या. फी: परदेशात पोस्टाने पाठवलेल्या कार्डसाठी ₹1,017 (पेपरलेस ₹1,011), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (पेपरलेस ₹66). टीप: परदेशात भागीदार किंवा संचालक असलेली भारतीय फर्म किंवा कंपनी तरीही फॉर्म 94 वापरते.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → संस्थेचे नाव, पत्ता किंवा इतर माहिती बदलायची आहेफॉर्म CR-02 वर बदल. संस्था Protean किंवा UTIITSL वर CR-02 भरतात (व्यक्ती CR-01 वापरतात). बदल सिद्ध करणारे कागदपत्र जोडा, जसे अपडेट केलेले डीड किंवा MCA प्रमाणपत्र. दुरुस्तीचा खर्च नवीन पॅनइतकाच आहे: भारतात ₹66–₹107. टीप: पॅन नंबर तोच राहतो.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → संस्थेचे कार्ड हरवलेसंस्थेच्या पॅनने रीप्रिंट किंवा e-PAN. संस्थेचा पॅन आणि तिची स्थापनेची किंवा नोंदणीची तारीख वापरून रीप्रिंट मागवा, किंवा e-PAN डाउनलोड करा. रीप्रिंट फी: भारतात ₹50. टीप: संस्थेसाठी दुसऱ्या पॅनसाठी अर्ज करू नका; जास्तीचा पॅन असल्यास सरेंडर करा.
कंपनी, फर्म, ट्रस्ट, HUF किंवा इतर संस्था → संस्थेकडे दोन पॅन आहेतफॉर्म CR-01 वर जास्तीचा पॅन सरेंडर करा. तुमच्या रिटर्न, बँक आणि आधार लिंकमध्ये वापरलेला पॅन ठेवा. दुसरा पॅन Protean किंवा UTIITSL वर CR-01 (संस्थेसाठी CR-02) ने, त्या पॅनच्या प्रतीसह, सरेंडर करा. ऑनलाइन फॉर्ममध्ये जास्तीच्या पॅनसाठी जागा नसेल, तर आधी Protean किंवा UTIITSL ला फोन करा, किंवा तुमच्या AO ला लिहा. टीप: दोन पॅन ठेवल्याबद्दल Assessing Officer (AO) ₹10,000 दंड लावू शकतात.
NRI किंवा परदेशी नागरिक → परदेशात राहणारा भारतीय नागरिक, अजून पॅन नाहीपरदेशातील भारतीय नागरिक म्हणून फॉर्म 93. तुमचा पासपोर्ट नंबर बंधनकारक आहे. अनिवासींना आधार लागत नाही. फी: परदेशात पोस्टाने पाठवलेल्या कार्डसाठी ₹1,017, किंवा ईमेलने फक्त e-PAN साठी ₹72. टीप: परदेशी बँकेचे स्टेटमेंट किंवा NRE खात्याचे स्टेटमेंट तुमच्या पत्त्याचा पुरावा होऊ शकते.
NRI किंवा परदेशी नागरिक → परदेशी नागरिक किंवा OCI कार्डधारक, अजून पॅन नाहीफॉर्म 95: परदेशी नागरिक, OCI धारकांसह. तुमच्या देशाचा Taxpayer Identification Number (TIN) बंधनकारक आहे. परदेशी ओळखपत्र आणि जन्माच्या कागदपत्रांवर apostille किंवा भारतीय दूतावासाचे साक्षांकन लागते. फी: परदेशात पोस्टाने पाठवलेल्या कार्डसाठी ₹1,017, किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72. टीप: OCI कार्डने ओळख, जन्मतारीख आणि पत्ता सिद्ध होऊ शकतो.
NRI किंवा परदेशी नागरिक → मी NRI आहे आणि माझा पॅन निष्क्रिय दाखवतोतुमची निवासी स्थिती अपडेट करा. अनिवासींना पॅन आधारशी लिंक करणे बंधनकारक नाही. तुमच्या Jurisdictional Assessing Officer (JAO) ला पुराव्यासह तुमची नोंद अनिवासी म्हणून करायला सांगा. किंवा ₹1,000 भरून स्वतःहून लिंक करा. टीप: आधी incometax.gov.in वर Verify PAN Status ने मोफत तपासा.
NRI किंवा परदेशी नागरिक → परदेशात राहत असताना माझे कार्ड हरवलेe-PAN डाउनलोड करा, किंवा परदेशात पोस्टाने रीप्रिंट मागवा. तुमचा पॅन नंबर कधीच बदलत नाही. पॅन मिळाल्यानंतर सुमारे एक महिना e-PAN डाउनलोड मोफत असतो, नंतर ₹8.26. परदेशात पोस्टाने पाठवलेल्या रीप्रिंटसाठी ₹959 लागतात. टीप: OTP तुमच्या पॅन रेकॉर्डमधील मोबाइल किंवा ईमेलवर जातो, म्हणून ते जुने असल्यास आधी अपडेट करा.
NRI किंवा परदेशी नागरिक → दुसरे काही (भारतात राहणाऱ्यांसारखेच)“माझ्यासाठी (मी भारतात राहतो/राहते)” या वरच्या ओळींसारखीच उत्तरे

तुम्ही निवडलेले काहीही तुमच्या फोनबाहेर जात नाही. विझार्ड तुमच्या ब्राउझरमध्ये चालतो, काहीही साठवत नाही, आणि तुमचा पॅन किंवा आधार नंबर कधीही मागत नाही. हे मार्गदर्शक आहे, अधिकृत सेवा नाही.

हा विझार्ड कसा काम करतो, आणि तो कोणते नियम वापरतो?

हा विझार्ड प्रश्नांचे एक सोपे झाड आहे. तो आधी विचारतो की पॅन कोणासाठी आहे, मग तुम्हाला काय हवे आहे, आणि कधी कधी आणखी एक प्रश्न. प्रत्येक निकाल आमच्या एखाद्या मार्गदर्शकातून घेतला आहे, आणि ती मार्गदर्शके 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी अधिकृत पानांवरून तपासली होती.

  • फी: आयकर विभाग, Protean आणि UTIITSL यांनी सांगितलेली अधिकृत फी, GST सह. डिजिटल अर्जावर ₹5.90 e-Sign शुल्क वाढू शकते.
  • मार्ग: मोफत सेवा इनकम टॅक्स e-Filing पोर्टलवर (incometax.gov.in) चालतात. नवीन पॅन, दुरुस्ती आणि रीप्रिंट Protean किंवा UTIITSL मार्फत होतात.
  • मर्यादा: विझार्ड तुमचा पॅन रेकॉर्ड पाहत नाही. तुमचा पॅन चालू आहे, लिंक आहे किंवा बरोबर आहे, हे तो सांगू शकत नाही. तो सुचवतो त्या मोफत अधिकृत तपासण्या वापरा.
  • JavaScript बंद असल्यास: विझार्ड त्याऐवजी सर्व मार्ग आणि निकाल एका तक्त्यात दाखवतो.
निकालांमध्ये वापरलेली फी (भारत, GST सह)
सेवामार्ग किंवा फॉर्मअधिकृत फी
आधार असलेल्या प्रौढासाठी नवीन पॅन, फक्त PDFincometax.gov.in वर Instant e-PANमोफत
भारतातील व्यक्ती, कंपनी किंवा फर्मसाठी नवीन पॅनProtean किंवा UTIITSL वर फॉर्म 93 (व्यक्ती) किंवा फॉर्म 94 (संस्था)कार्डसह ₹107 (पेपरलेस ₹101); फक्त e-PAN ₹72 (पेपरलेस ₹66)
परदेशात पोस्टाने पाठवलेल्या कार्डसह नवीन पॅनफॉर्म 93, 95 किंवा 96₹1,017 (पेपरलेस ₹1,011); फक्त e-PAN ₹72
दुरुस्ती किंवा माहितीतील बदलCR-01 (व्यक्ती) किंवा CR-02 (संस्था)नवीन पॅनइतकीच; पॅन लिंक असल्यास फक्त पत्ता आधारप्रमाणे बदलणे मोफत
हरवलेल्या किंवा खराब झालेल्या कार्डचे रीप्रिंटProtean किंवा UTIITSL रीप्रिंटभारतात ₹50; परदेशात ₹959
e-PAN PDF डाउनलोडProtean किंवा UTIITSL; Instant e-PANपॅन मिळाल्यानंतर किंवा बदलल्यानंतर सुमारे एक महिना मोफत, नंतर ₹8.26; Instant e-PAN नेहमी मोफत
उशिरा पॅन–आधार लिंकिंग किंवा निष्क्रिय पॅन पुन्हा चालू करणेe-Pay Tax, मग incometax.gov.in वर Link Aadhaar₹1,000
स्टेटस, Verify PAN Status, Link Aadhaar Status, Know Your AOइनकम टॅक्स e-Filing पोर्टल, Protean, UTIITSLमोफत
गैरसमज

"पॅन कार्ड हरवले तर नवीन पॅनसाठी अर्ज करावा लागतो." असे नाही. रीप्रिंट मागवा (भारतात ₹50) किंवा e-PAN डाउनलोड करा, आणि तुमचा पॅन नंबर तोच राहतो. पुन्हा अर्ज केल्यास तुम्हाला दुसरा पॅन मिळतो, आणि Assessing Officer (AO) ₹10,000 दंड लावू शकतात.

पुढे काय करावे?

काय चुकू शकते, आणि ते कसे दुरुस्त करायचे?

तुमची परिस्थितीयाचा साधारण अर्थकाय करावे
एकही उत्तर तुम्हाला लागू होत नाहीतुमचे प्रकरण वेगळे असू शकतेसंपूर्ण पॅन मार्गदर्शकापासून सुरुवात करा, किंवा तुमच्या Assessing Officer (AO) ला विचारा.
निकाल "मोफत" सांगतो, पण एखादी वेबसाइट पैसे मागतेतुम्ही एजंटच्या किंवा बनावट साइटवर असू शकताफक्त incometax.gov.in, Protean (proteantech.in) किंवा UTIITSL (utiitsl.com) वापरा.
तुमच्याकडे आधीच पॅन आहे की नाही, याची खात्री नाहीपुन्हा अर्ज केल्यास दुसरा पॅन तयार होऊ शकतोपुन्हा अर्ज करू नका. तुमचा पॅन नंबर कसा शोधायचा ते पाहा.
तुम्ही ₹1,000 भरले, पण Link Aadhaar अजून फी मागतेपेमेंट अजून पोर्टलवर पोहोचलेले नाही, किंवा ते चुकीच्या हेडखाली गेले4–5 कामकाजाचे दिवस थांबा, मग चलन तपासा. लिंकिंगच्या अडचणी पाहा.
सावधान

या फसवणुकींपासून सावध राहा

  • OTP मागणारा कोणताही फोन किंवा मेसेज धोक्याची घंटा समजा. OTP ने तुमच्या नावावर फॉर्मवर सही होऊ शकते.
  • "PAN blocked, update now" किंवा "Get your PAN 2.0 card" असे सांगणाऱ्या मेसेजमधील लिंकवर क्लिक करू नका.
  • हरवलेल्या पॅनच्या जागी कोणीही तुम्हाला "नवीन" पॅन विकू शकत नाही. त्याने डुप्लिकेट पॅन तयार होतो.
  • पैसे गेले? सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930 वर लगेच फोन करा. पॅन फसवणूक मार्गदर्शक →

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

हा विझार्ड आयकर विभागाची अधिकृत सेवा आहे का?

नाही. हे एका स्वतंत्र सेवा केंद्राने बनवलेले मार्गदर्शक आहे. तो तुम्हाला फक्त योग्य अधिकृत सेवेकडे आणि त्याबद्दलच्या आमच्या मार्गदर्शकाकडे घेऊन जातो.

विझार्डला माझा पॅन किंवा आधार नंबर लागतो का?

नाही. तो फक्त तुम्हाला काय हवे आहे ते विचारतो. तुम्ही निवडलेले काहीही तुमच्या फोनबाहेर जात नाही, आणि काहीही साठवले जात नाही.

माझे पॅन कार्ड हरवले. मी नवीन पॅनसाठी अर्ज करावा का?

नाही. भारतात ₹50 मध्ये रीप्रिंट मागवा, किंवा e-PAN डाउनलोड करा. तुमचा पॅन नंबर तोच राहतो, आणि दुसऱ्या पॅनमुळे ₹10,000 दंड होऊ शकतो.

सगळ्यात स्वस्त काय: Instant e-PAN की Protean किंवा UTIITSL वरील अर्ज?

Instant e-PAN मोफत आहे, पण त्यात फक्त PDF मिळतो आणि चालू लिंक मोबाइल असलेला आधार लागतो. Protean किंवा UTIITSL वरील अर्जासाठी भारतात ₹66 ते ₹107 लागतात.

Instant e-PAN ने मला माझ्या मुलासाठी पॅन मिळेल का?

नाही. Instant e-PAN अल्पवयीन मुलांसाठी नाही. आई-वडील फॉर्म 93 वर अर्ज करतात: कार्डसह ₹107, किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72.

मी परदेशात राहतो/राहते. विझार्ड माझ्यासाठी चालेल का?

हो. "NRI किंवा परदेशी नागरिक" निवडा. परदेशातील भारतीय नागरिक फॉर्म 93 वापरतात; परदेशी नागरिक, OCI धारकांसह, फॉर्म 95 वापरतात. परदेशात पोस्टाने पाठवलेल्या कार्डसाठी ₹1,017 लागतात.

काही गोष्टींसाठी विझार्ड मला Protean किंवा UTIITSL कडे का पाठवतो?

पॅनचे अर्ज, दुरुस्ती आणि रीप्रिंट हाताळणाऱ्या त्या दोन संस्था आहेत. मोफत तपासण्या आणि आधार लिंकिंग इनकम टॅक्स e-Filing पोर्टलवर होतात.

दोन निकाल लागू होतात असे वाटले तर?

दोन्ही मार्गदर्शके उघडा. उदाहरणार्थ, परदेशात हरवलेले कार्ड आणि निष्क्रिय पॅन या वेगवेगळ्या अडचणी आहेत, आणि त्यांचे उपायही वेगळे आहेत.

थोडक्यात

काही प्रश्नांची उत्तरे द्या, आणि विझार्ड तुम्हाला योग्य मार्गदर्शक, फॉर्म आणि फी सांगतो. बहुतेक तपासण्या e-Filing पोर्टलवर मोफत आहेत. पैसे लागणाऱ्या सेवा Protean (020-27218080) किंवा UTIITSL (033-40802999) मार्फत होतात. पहिल्या पॅनमधील अडचण सोडवण्यासाठी कधीही दुसऱ्या पॅनसाठी अर्ज करू नका.

स्रोत

  1. Income Tax Department – PAN (fee table, e-Sign charge ₹5.90) (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  2. Income Tax Department – Apply for PAN (fees, Instant e-PAN free) (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  3. Income Tax e-Filing – Instant e-PAN FAQs (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  4. Income Tax e-Filing – Link Aadhaar FAQs (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  5. Income Tax e-Filing – Know Your AO user manual (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  6. Protean – FAQ on new PAN and changes (fees, reprint ₹50 / ₹959) (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  7. UTIITSL – PAN services (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  8. Income Tax Department – Can a person hold more than one PAN? (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  9. प्रत्येक निकालात लिंक केलेली आमची तथ्ये तपासलेली मार्गदर्शके (16 ऑक्टोबर 2026): पॅन मार्गदर्शक, प्रकार आणि फी, AO कोड

पानाचा इतिहास: 16 ऑक्टोबर 2026, पहिली आवृत्ती.