पॅन कार्ड ऑनलाइन कसे पडताळायचे?

e-Filing पोर्टलवर पॅन कसा पडताळायचा?

e-Filing पोर्टलच्या यूजर मॅन्युअलमध्ये या सेवेला "Verify Your PAN" म्हटले आहे. होम पेजवरील लिंकवर Verify PAN Status लिहिलेले असते. लॉगिन न करता कोणीही ती वापरू शकतो. तुम्ही भरलेल्या नाव आणि जन्मतारखेशी ती पॅन जुळवून पाहते, मग पॅनचे स्टेटस दाखवते.

हे तयार ठेवा: पॅन, पॅनधारकाचे पूर्ण नाव आणि जन्मतारीख (फर्म किंवा कंपनीसाठी स्थापनेची तारीख). OTP येऊ शकेल असा मोबाइल फोनही लागेल.

1. e-Filing पोर्टल उघडा

   ॲड्रेस बारमध्ये incometax.gov.in स्वतः टाइप करा. होम पेजवर Quick Links शोधा आणि Verify PAN Status वर क्लिक करा.

2. पॅनची माहिती आणि मोबाइल नंबर भरा

   पॅन, पूर्ण नाव आणि जन्मतारीख पॅन कार्डवर आहे अगदी तशीच भरा. आत्ता तुमच्या हातात असलेला मोबाइल नंबर द्या. तो पॅनशी लिंक असलेला नंबरच असायला हवा असे नाही. Continue वर क्लिक करा.

   तुम्ही दुसऱ्याचा पॅन तपासत असाल तर: आधी त्यांची संमती घ्या, आणि त्यांच्याकडून अगदी बरोबर नाव आणि जन्मतारीख विचारून घ्या. स्पेलिंगमधील छोट्या फरकानेही माहिती जुळत नाही.

3. OTP टाका आणि Validate करा

   तुम्ही भरलेल्या मोबाइल नंबरवर 6 अंकी OTP येतो. तो टाइप करा आणि Validate वर क्लिक करा. OTP 15 मिनिटे वैध असतो, आणि तुम्हाला 3 प्रयत्न मिळतात.

   OTP आला नाही तर: टायमर संपेपर्यंत थांबा, मग Resend OTP वर क्लिक करा. मोबाइल नंबर बरोबर टाइप केला आहे का ते तपासा.

4. निकाल वाचा

   यूजर मॅन्युअलनुसार OTP validate झाल्यानंतर पॅनचे स्टेटस दिसते.

   OTP च्या पायरीनंतर त्या पॅनसाठी स्टेटसचा मेसेज दिसला, की काम झाले असे समजा.

   माहिती जुळत नाही असे दिसले तर: स्पेलिंग, तारखेचा फॉरमॅट आणि पॅनमधील टायपिंगच्या चुका तपासा. तो तुमचा स्वतःचा पॅन असेल आणि रेकॉर्डमधील तुमची माहितीच खरोखर चुकीची असेल, तर पॅन दुरुस्ती पाहा.

निकालातून काय कळते, आणि काय कळत नाही?

पोर्टल सांगते की निकाल "just information purpose", म्हणजे फक्त माहितीसाठी आहे, आणि त्याचा e-Filing वरील इतर कशावरही परिणाम होत नाही. पॅन स्टेटसबद्दलचे प्रश्न Jurisdictional Assessing Officer (JAO) कडे, म्हणजे त्या पॅनची जबाबदारी असलेल्या टॅक्स अधिकाऱ्याकडे न्यावेत, असेही ते सांगते.

पॅनच्या रेकॉर्डवर चालू (operative), निष्क्रिय (inoperative), डीॲक्टिव्हेटेड किंवा डिलीटेड असे स्टेटस असू शकते. टॅक्स, बँकिंग आणि TDS साठी प्रत्येकाचा अर्थ वेगळा आहे. आम्ही ते निष्क्रिय, डीॲक्टिव्हेटेड आणि रद्द पॅनमधील फरक या पानावर समजावले आहे.

पॅन चालू आहे की निष्क्रिय, हे कसे तपासायचे?

व्यक्तीचा पॅन आधारशी लिंक नसेल तर तो साधारणपणे निष्क्रिय होतो, ती व्यक्ती सूट असलेली नसेल तर. सूट असलेल्यांमध्ये आसाम, J&K आणि मेघालयचे रहिवासी, अनिवासी, 80 किंवा जास्त वयाचे लोक, आणि भारताचे नागरिक नसलेले लोक येतात.

निष्क्रिय पॅन अस्तित्वात राहतो, पण त्याचे खरे नुकसान होते: रिफंड मिळत नाही, त्या काळासाठी रिफंडवर व्याज मिळत नाही, आणि TDS किंवा TCS जास्त दराने कापला जातो. ₹1,000 लेट फी भरून लिंक केल्यावर 30 दिवसांत तो पुन्हा चालू होतो.

• तुमच्या स्वतःच्या पॅनसाठी: e-Filing वर तुमचा पॅन आणि आधार टाकून लिंक स्टेटस तपासा. पॅन–आधार लिंक स्टेटस तपासा पाहा.
• कर्मचारी किंवा विक्रेत्यासाठी: त्यांनाच तपासून स्क्रीनशॉट पाठवायला सांगा, कारण लिंक तपासणीसाठी त्यांचा आधार नंबर लागतो. ज्या TDS कापणाऱ्यावर जास्त TDS ची जबाबदारी येऊ शकते, त्याने आपल्या टॅक्स तज्ज्ञाच्या तपासणीवर अवलंबून राहावे.
• पॅन निष्क्रिय असेल तर: निष्क्रिय पॅन: परिणाम आणि पुन्हा सुरू करणे पाहा.

बनावट पॅन कार्ड कसे ओळखायचे?

प्रत्येक पॅनमध्ये 10 अक्षरे असतात: 5 अक्षरे, 4 अंक, 1 अक्षर. प्रत्येक जागेचा अर्थ काय, हे आयकर विभाग समजावतो.

ABCPK1234X हा फक्त समजावण्यासाठीचा नमुना नंबर आहे, खरा पॅन नाही. पॅनधारकांच्या प्रकारांची पूर्ण माहिती पॅन कार्डचे प्रकार आणि फी या पानावर आहे.

1. 10 अक्षरांचा फॉरमॅट तपासा

   5 अक्षरे, 4 अंक आणि 1 अक्षर याशिवाय दुसरे काहीही असेल तर ते चुकीचे आहे. सारख्या दिसणाऱ्या अक्षरांकडे लक्ष द्या, जसे O अक्षर आणि 0 अंक.

2. चौथे आणि पाचवे अक्षर पॅनधारकाशी जुळवा

   व्यक्तीच्या पॅनमध्ये चौथे अक्षर P असते. कंपनीच्या पॅनमध्ये C असते. पाचवे अक्षर साधारणपणे व्यक्तीच्या आडनावाचे पहिले अक्षर असते. ज्यांचे एकच नाव आहे किंवा नावाचा क्रम वेगळा आहे, त्यांना आडनाव म्हणून कोणते नाव वापरले ते विचारा.

   "कंपनी"च्या पॅनमध्ये चौथे अक्षर P असेल तर: तो बहुधा मालकाचा वैयक्तिक पॅन आहे, किंवा टायपिंगची चूक आहे. वापरण्याआधी विचारा.

3. फेरफाराच्या खुणा शोधा

   वेगवेगळे फॉन्ट, एका रेषेत नसलेली अक्षरे, चिकटवलेला फोटो, किंवा त्या व्यक्तीच्या इतर ओळखपत्रांपेक्षा वेगळे नाव आहे का ते पाहा. ही धोक्याची चिन्हे आहेत, पुरावा नाही. पॅन आणि आधारवरील नावात कधी कधी फक्त स्पेलिंगचा फरक असतो; आमचे पॅन आणि आधार नाव तपासणी टूल ते ठरवायला मदत करते.

4. ऑनलाइन खात्री करा

   पॅनधारकाच्या संमतीने Verify PAN Status वापरा. फक्त अधिकृत रेकॉर्डच पॅनची खात्री देऊ शकतात.

   पॅनधारकाच्या माहितीसह त्या पॅनसाठी पोर्टल वैध स्टेटस दाखवते, तेव्हा कार्डमागे खरे रेकॉर्ड आहेत हे कळते.

पॅन कार्डवरील QR कोडमधून कशाची खात्री होते?

अर्थ मंत्रालयाच्या PAN 2.0 FAQ नुसार पॅन कार्डवर 2017-18 पासून QR कोड आहेत. त्यात म्हटले आहे की QR कोड "पॅन आणि पॅनची माहिती पडताळायला मदत करतो". तसेच एक खास QR रीडर ॲप्लिकेशन फोटो, सही, नाव, वडिलांचे किंवा आईचे नाव आणि जन्मतारीख दाखवते, असेही त्यात म्हटले आहे.

• साधा फोन कॅमेरा किंवा मोफत स्कॅनर ॲप तो उपयोगी पद्धतीने वाचू शकेल असे नाही. स्कॅन रिकामा आला किंवा गोंधळलेला आला, तरी कार्ड बनावट आहे असे सिद्ध होत नाही.
• QR कोड नसलेली जुनी कार्डे वैधच राहतात. पॅनधारकांना हवे असल्यास ते QR कोड असलेल्या नवीन कार्डसाठी अर्ज करू शकतात.
• FAQ नुसार PAN 2.0 मध्ये डायनॅमिक QR कोड पॅन डेटाबेसमधील सर्वात नवी माहिती दाखवेल. PAN 2.0 म्हणजे काय पाहा.

अधिकृत रीडर ॲपचे नाव आम्ही पक्के करू शकलो नाही, म्हणून आम्ही कोणत्याही ॲपचे नाव देत नाही. बहुतेक लोकांसाठी Verify PAN Status ही सोपी तपासणी आहे.

व्यवसाय एकाच वेळी अनेक पॅन कसे पडताळू शकतो?

आयकर विभागाच्या परवानगीने Protean पात्र संस्थांसाठी Online PAN Verification चालवते. आपल्या कामाचा भाग म्हणून पॅन तपासावे लागणाऱ्या संस्थांसाठी ही सेवा आहे.

1. तुम्ही पात्र आहात का ते तपासा

   Protean ची पात्रता यादी वाचा, आणि तुमच्या प्रकारासाठी ते मागतात ते नियामक कागदपत्र पाहा, जसे RBI परवाना किंवा SEBI प्रमाणपत्र.

   तुम्ही पात्र नसाल तर: छोटे दुकान किंवा घरमालक प्रत्येक व्यक्तीच्या संमतीने e-Filing वर एकेक करून काही पॅन तपासू शकतात.

2. ऑनलाइन नोंदणी करा

   tinpan.proteantech.in वर Online PAN Verification मध्ये दिलेली नोंदणीची लिंक वापरा. तुमच्या संस्थेची माहिती द्या आणि पॅन पडताळणी का हवी ते सांगा.

3. कागदपत्रे पाठवा आणि पैसे भरा

   Protean च्या यादीत लेटरहेडवरील अटी आणि NDA, अधिकारपत्र, DSC चे स्क्रीनशॉट, स्थापनेचे प्रमाणपत्र, पॅन कार्ड, आर्थिक विवरणपत्रे आणि इतर कागदपत्रे आहेत. त्यांवर एकाच अधिकृत सही करणाऱ्या व्यक्तीची सही आणि शिक्का असायला हवा. Protean सांगते की तुमचा Virtual ID तयार झाल्यावर पेमेंटची माहिती दिली जाते, आणि पेमेंट फक्त ऑनलाइन ट्रान्सफरने होते. DSC धारक आणि अधिकृत सही करणारी व्यक्ती वेगवेगळ्या असायला हव्यात.

4. पडताळणी सुरू करा

   तुमचे खाते चालू झाले की तुमचा यूजर ID आणि DSC वापरून लॉगिन करा. स्क्रीनवर, फाइलने किंवा API ने पॅन तपासा.

   तुम्ही लॉगिन करू शकलात आणि पहिल्या उत्तरात पॅन स्टेटस दिसले, की काम झाले असे समजा.

पॅन शेअर करताना तो सुरक्षित कसा ठेवायचा?

तुमचा पॅन, नाव आणि जन्मतारीख एवढ्या माहितीवर अनेक तपासण्या होतात, आणि काही फसवणुकीही. ही माहिती जपून द्या.

• प्रत्येक प्रतीवर कारण लिहा, तारखेसह. उदाहरणार्थ: "फक्त [नाव] सोबतच्या भाडे करारासाठी, 16 ऑक्टोबर 2026".
• गरज नसलेला भाग झाका. तुमच्याकडे पॅन आहे एवढाच पुरावा कोणाला हवा असेल, तर प्रतीवर नंबरचा काही भाग झाका. पूर्ण नंबर हवा आहे का, ते आधी विचारा.
• पॅनचे फोटो पोस्ट करू नका, सोशल मीडियावर, सार्वजनिक ग्रुपमध्ये किंवा अनेकांना जाणाऱ्या ईमेलमध्ये.
• OTP कधीही शेअर करू नका. कोणत्याही खऱ्या पॅन तपासणीसाठी तुमचा OTP दुसऱ्याला द्यावा लागत नाही.
• दुसऱ्यांचे पॅन तपासताना फक्त गरजेची माहिती घ्या. प्रती सुरक्षित ठेवा आणि काम झाल्यावर डिलीट करा.

पॅन बनावट वाटला किंवा त्याचा गैरवापर होत असेल तर काय करावे?

• दुसऱ्याचे कार्ड बनावट वाटते: ते स्वीकारू नका आणि त्यावर कोणतेही काम करू नका. दुसरे ओळखपत्र मागा, आणि पॅन ऑनलाइन पडताळा. त्यांनी आधार दाखवला तर आधार कसा पडताळायचा पाहा.
• तुमच्या पॅनचा गैरवापर होत असावा: e-Filing वर लॉगिन करा आणि तुमच्या ओळखीचे नसलेले उत्पन्न किंवा व्यवहार शोधण्यासाठी तुमचे Annual Information Statement (AIS) आणि Form 26AS पाहा. हे पासवर्ड असलेल्या PDF म्हणून डाउनलोड होतात; आमचे फाइल उघडण्याचे टूल ते तुमच्या ब्राउझरमध्येच उघडते. तुम्ही न घेतलेल्या कर्जांसाठी तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासा.
• पैसे गेले असतील किंवा फसवणूक सुरू असेल: राष्ट्रीय सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930 ला लगेच फोन करा, किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.

तक्रार कशी करायची आणि चुकीच्या नोंदींना आक्षेप कसा घ्यायचा, यासह पूर्ण पायऱ्या आमच्या पॅन फसवणूक आणि गैरवापर मार्गदर्शकात आहेत.

काय चुकू शकते, आणि ते कसे दुरुस्त करायचे?

थोडक्यात

पॅन तपासण्यासाठी incometax.gov.in वरील मोफत Verify PAN Status सेवेत पॅन, नाव, जन्मतारीख आणि OTP टाका. कार्ड फक्त दिसण्यावरून किंवा फॉरमॅटवरून खरे मानू नका. खूप जास्त पॅन तपासणारे व्यवसाय Protean कडे नोंदणी करू शकतात. मदतीसाठी e-Filing ला 1800 103 0025 वर किंवा Protean ला 020-27218080 वर फोन करा.