स्वतंत्र मार्गदर्शक · हे आयकर विभाग, Protean किंवा UTIITSL नाही · आम्ही तुमचा पॅन, आधार नंबर किंवा OTP कधीही मागत नाही.

पॅन कार्ड दुरुस्ती ऑनलाइन (2026): CR-01 फॉर्म, फी, कागदपत्रे

पॅन ऑनलाइन दुरुस्त करण्यासाठी Protean किंवा UTIITSL वर बदलाचा अर्ज (व्यक्तींसाठी फॉर्म CR-01) करा. भारतात छापील कार्डसह ₹107 लागतात (पेपरलेस असल्यास ₹101), किंवा फक्त e-PAN साठी ₹72 (पेपरलेस ₹66). आधारवर आधीच बरोबर माहिती असेल, तर आधार e-KYC आणि e-Sign वापरा; काहीही पोस्टाने पाठवायचे नाही. तुमचा पॅन नंबर तोच राहतो.

फी (भारत)
₹66–₹107
फॉर्म
CR-01 (व्यक्ती)
कुठे
Protean किंवा UTIITSL
काय लागेल
पॅन, आधार, बदलाचा पुरावा
पॅन नंबर
तोच राहतो
या पानावर
  1. कोणता मार्ग वापरावा?
  2. तुम्ही काय बदलू शकता
  3. फी
  4. प्रत्येक बदलासाठी कागदपत्रे
  5. किती वेळ लागतो
  6. पायऱ्या पाहा (Protean)
  7. Protean वर पॅन दुरुस्ती
  8. UTIITSL वर पॅन दुरुस्ती
  9. आधारने मोफत पत्ता अपडेट
  10. तुमचा अर्ज ट्रॅक करा
  11. अडचणी आणि उपाय
  12. नेहमीचे प्रश्न

पॅन दुरुस्तीसाठी कोणता मार्ग वापरावा?

योग्य मार्ग तुम्हाला काय बदलायचे आहे आणि तुमच्या आधारवर ते आधीच बरोबर आहे का, यावर ठरतो. काही प्रश्नांची उत्तरे द्या.

तुमची परिस्थितीसर्वात चांगला मार्ग
फक्त पत्ता, पॅन आधारला लिंक, आधारमधील पत्ता बरोबरमोफत पत्ता अपडेट
फक्त पत्ता, पॅन आधारला लिंक नाहीपॅन आधारला लिंक करा, किंवा पत्त्याच्या पुराव्यासह पैसे भरून CR-01 अर्ज
नाव, जन्मतारीख, लिंग किंवा फोटो, आणि आधार आधीच बरोबरपेपरलेस e-KYC आणि e-Sign
आधारही चुकीचा आहेआधी आधार दुरुस्त करा, मग e-KYC वापरा
आधार नाही (NRI किंवा सूट)कागदपत्रांसह स्कॅन केलेल्या प्रती किंवा प्रत्यक्ष पद्धत
सही किंवा पालकांचे नावस्कॅन केलेल्या प्रती किंवा प्रत्यक्ष पद्धत
फक्त मोबाइल किंवा ईमेलCR-01 अर्ज, किंवा ते आधारमध्ये नोंदलेले असतील तर मोफत पत्ता अपडेट
Assessing Officer (AO)तुमच्या सध्याच्या AO ला लेखी अर्ज करा (अडचणी पाहा)
काहीही चुकीचे नाही, कार्ड हरवले किंवा खराब झालेरीप्रिंट (भारतात ₹50)

पॅनमधील कोणती माहिती बदलता येते?

एका CR-01 अर्जात तुम्ही यापैकी काहीही बदलू शकता. बदलायच्या प्रत्येक माहितीच्या बाजूची चौकट टिक करा. टिक न केलेली माहिती जशी आहे तशीच राहते.

  • नाव: स्पेलिंग, आद्याक्षरांऐवजी पूर्ण नाव, किंवा लग्नानंतर किंवा कायदेशीर बदलानंतरचे नवीन नाव. नाव बदल मार्गदर्शक →
  • वडिलांचे किंवा आईचे नाव, आणि कार्डवर कोणत्या पालकाचे नाव छापायचे.
  • जन्मतारीख. जन्मतारीख दुरुस्ती मार्गदर्शक →
  • लिंग.
  • फोटो आणि सही (उदा. मुलगा/मुलगी 18 वर्षांचे झाल्यानंतर त्यांचा पॅन). फोटो आणि सही मार्गदर्शक →
  • पत्रे आणि कार्ड डिलिव्हरीसाठी पत्ता.
  • मोबाइल नंबर आणि ईमेल. CR-01 च्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार व्यक्तींसाठी दोन्ही बंधनकारक आहेत.
महत्त्वाचे

2026 च्या आदेशानुसार पॅन कार्डवर आधारमधील नाव छापले जाते, आणि आधारमधील नावात आद्याक्षरे असतील तर ती पूर्ण लिहावी लागतात. तुमचे आधारमधील नाव चुकीचे किंवा अपूर्ण असेल, तर तुमचा पॅनही तीच चूक घेईल. आधी आधारमधील नाव दुरुस्त करा. दोन्ही नावे जुळतात की नाही याची खात्री नाही? आमच्या पॅन आणि आधार नाव तपासणी टूलने त्यांची तुलना करा.

पॅन दुरुस्तीला किती खर्च येतो?

दुरुस्तीचा खर्च नवीन पॅनइतकाच आहे. फी दोन गोष्टींवर ठरते: तुम्हाला छापील कार्ड हवे की फक्त e-PAN, आणि तुम्ही पेपरलेस (e-KYC किंवा e-Sign सह स्कॅन केलेली कागदपत्रे) अर्ज करता की प्रत्यक्ष. सर्व फीमध्ये GST धरलेला आहे.

तुम्हाला काय मिळतेपेपरलेस (e-Sign)प्रत्यक्ष कागदपत्रे किंवा केंद्रात जाऊन
छापील कार्ड + e-PAN, कार्ड भारतात पोस्टाने₹101₹107
छापील कार्ड + e-PAN, कार्ड परदेशात पोस्टाने₹1,011₹1,017
फक्त e-PAN (ईमेलने)₹66₹72
फक्त आधारमधून पत्ता अपडेटमोफत (पॅन आधारला लिंक असला पाहिजे)
कोणताही बदल न करता रीप्रिंटभारतात ₹50 · परदेशात ₹959

स्रोत: UTIITSL ची अधिकृत पॅन फी यादी आणि Protean चे फी टेबल. पैसे भरण्यापूर्वी पोर्टल नेमकी रक्कम दाखवते. पॅन केंद्र किंवा सायबर कॅफे स्वतःचे सेवा शुल्क घेऊ शकतात; ते वेगळे विचारा.

प्रत्येक बदलासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

आधार e-KYC मध्ये तुमची ओळख आणि पत्ता आधारमधून घेतला जातो. आधार आता जन्मतारखेचा पुरावा म्हणून चालत नाही (1 एप्रिल 2026 पासून), म्हणून जन्मतारखेचे दुसरे कागदपत्र अपलोड करावे लागेल असे धरून चला. स्कॅन किंवा प्रत्यक्ष पद्धतीत तुम्हाला तुमच्या पॅनची प्रत, ओळख, पत्ता आणि जन्मतारखेचा पुरावा, आणि बदलाचा पुरावा लागतो.

तुम्ही काय बदलतायसाधारणपणे स्वीकारला जाणारा पुरावाफक्त e-KYC ने होते का?
नावाचे स्पेलिंग किंवा आद्याक्षरेबरोबर नाव असलेले आधार, पासपोर्ट, मतदार ओळखपत्र किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्सहो, आधारवर बरोबर नाव असेल तर
लग्नानंतरचे नावविवाह प्रमाणपत्र, किंवा जोडीदाराचे नाव असलेला पासपोर्ट; इतर कायदेशीर नाव बदलासाठी गॅझेट नोटिफिकेशनहो, आधारवर आधीच नवीन नाव असेल तर
जन्मतारीखजन्म दाखला, दहावीचे प्रमाणपत्र, पासपोर्ट किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स (आधार नाही)नाही. आधार सोडून जन्मतारखेचा दुसरा पुरावा अपलोड करा
लिंगलिंग दाखवणारे आधार, पासपोर्ट किंवा दुसरे ओळखपत्रहो, आधार बरोबर असेल तर
फोटोनवीन, अलीकडचा रंगीत फोटो (अपलोड करा, किंवा प्रत्यक्ष फॉर्मवर चिकटवा)e-KYC तुमचा आधारमधील फोटो वापरते
सहीनवीन सही (स्कॅन केलेली प्रत, किंवा फॉर्मवर केलेली)नाही. स्कॅन किंवा प्रत्यक्ष पद्धत वापरा
वडिलांचे किंवा आईचे नावपालकांचे नाव दाखवणारे कागदपत्र, उदा. जन्म दाखला किंवा पासपोर्टसाधारणपणे नाही. पुरावा अपलोड करा किंवा पोस्टाने पाठवा
पत्ताआधार, मतदार ओळखपत्र, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स, किंवा 3 महिन्यांपेक्षा जुने नसलेले लाइट/पाणी बिल किंवा बँक स्टेटमेंटहो. पत्ता अपडेट मार्फत मोफतही
मोबाइल किंवा ईमेलपुरावा लागत नाहीहो
टीप

प्रत्येक पुराव्यावरचे नाव तुम्ही मागत असलेल्या नावाशी जुळले पाहिजे. प्रत्यक्ष पद्धतीसाठी पांढऱ्या पार्श्वभूमीचे दोन अलीकडचे रंगीत फोटो वापरा, स्टेपल किंवा क्लिप न लावता. फॉर्मवर दाखवल्याप्रमाणे फोटोवर तिरपी सही करा. अंगठ्याचा ठसा मॅजिस्ट्रेट, नोटरी किंवा राजपत्रित अधिकाऱ्याकडून साक्षांकित करावा लागतो. तुमचे पॅन कार्ड हरवले असेल, तर CR-01 च्या मार्गदर्शक सूचना फॉर्मसोबत FIR ची प्रत मागतात. स्वीकारल्या जाणाऱ्या पुराव्यांची पूर्ण यादी CR-01 फॉर्मवर छापलेली आहे. पॅन कागदपत्रांची यादी →

पॅन दुरुस्तीला किती वेळ लागतो?

पेपरलेस अर्ज सर्वात लवकर होतात कारण काहीही पोस्टाने पाठवायचे नसते. आधी ईमेलने अपडेट झालेला e-PAN, आणि त्यानंतर पोस्टाने कार्ड येईल असे धरून चला.

  1. दिवस 0CR-01 भरा आणि पैसे भराProtean किंवा UTIITSL वर
  2. त्याच दिवशीआधार OTP ने e-Signकिंवा तुमची कागदपत्रे पोस्टाने पाठवा (प्रत्यक्ष पद्धत)
  3. वेळ बदलतोअर्ज तपासला जातो आणि प्रक्रिया होतेप्रत्यक्ष पद्धतीत कागदपत्रे पोहोचेपर्यंत थांबावे लागते
  4. मंजूर झाल्यावरपॅन रेकॉर्ड अपडेट होतोअपडेट झालेला e-PAN तुम्हाला ईमेलने येतो
  5. मगकार्ड पोस्टाने येतेफक्त छापील कार्डसाठी पैसे भरले असतील तर

निळा = तुमचे काम · पिवळा = वाट पाहणे · हिरवा = सरकारी बाजू. कोणतीही ठराविक वेळ सांगितलेली नाही. पोस्टाचा उशीर आणि अपूर्ण कागदपत्रे यामुळे वेळ वाढतो.

पायऱ्या पाहा (Protean)

पायरी 1 / 7

बदलाचा अर्ज निवडा आणि तुमची माहिती टाका

तुम्हीपोर्टलOTP / पेमेंट

  1. बदलाचा अर्ज निवडा आणि तुमची माहिती टाका. "Changes or Correction in existing PAN Data / Reprint of PAN Card" निवडा, category Individual, आणि तुमचा पॅन, नाव, जन्मतारीख, ईमेल आणि मोबाइल आधारप्रमाणे टाका.
  2. टोकन नंबर लिहून ठेवा आणि पुढे जा. टोकन नंबर ईमेलने येतो. अर्धवट थांबलात तर त्याने नंतर पुन्हा सुरू करता येते.
  3. अर्ज कसा सबमिट करायचा, आणि कार्ड हवे का ते निवडा. आधार आधीच बरोबर असेल तर पेपरलेस e-KYC निवडा. e-PAN पुरेसा असेल तर प्रत्यक्ष कार्डसाठी No निवडा.
  4. बदलायची प्रत्येक माहिती टिक करा. नवीन माहिती भरा. वडिलांचे नाव बदलत नसले तरी भरावेच लागते.
  5. ऑनलाइन फी भरा. UPI, नेट बँकिंग किंवा कार्ड वापरा. रक्कम पद्धत आणि कार्डच्या निवडीवर ठरते.
  6. आधार OTP ने पडताळणी करा. OTP तुमच्या आधारला लिंक मोबाइलवर येतो. यामुळे फॉर्मवर e-Sign होते.
  7. पोचपावती सेव्ह करा. तिच्यावर ट्रॅकिंगसाठी 15 अंकी पोचपावती नंबर असतो. प्रत्यक्ष पद्धतीत ती प्रिंट करून कागदपत्रांसह पोस्टाने पाठवा.

Protean (NSDL) वर पॅन ऑनलाइन कसा दुरुस्त करायचा?

  1. Protean चा ऑनलाइन पॅन अर्ज उघडा

    onlineservices.proteantech.in (Online PAN Application) वर जा. Application Type मध्ये Changes or Correction in existing PAN Data / Reprint of PAN Card निवडा. Individual निवडा.

  2. तुमची माहिती आधारप्रमाणे अगदी तशीच टाका

    तुमचे नाव, जन्मतारीख, ईमेल, मोबाइल, नागरिकत्व आणि पॅन टाका. Protean सावध करते की नाव आणि जन्मतारीख आधारशी जुळली पाहिजे, नाहीतर पडताळणी अयशस्वी होते. तुमच्या आधारमधील नावात आद्याक्षरे असतील, तर ती पूर्ण लिहा. संमती टिक करा, कॅप्चा पूर्ण करा आणि सबमिट करा.

    ईमेलने टोकन नंबर आला की काम झाले असे समजा. नंतर फॉर्म पुन्हा सुरू करण्यासाठी तो जपून ठेवा.

  3. सबमिट करण्याची पद्धत निवडा

    Continue with PAN Application Form वर क्लिक करा आणि यापैकी एक निवडा:

    • Submit digitally through e-KYC & e-Sign (Paperless): माहिती आणि फोटो आधारमधून येतात; तुम्ही आधार OTP ने सही करता.
    • Submit scanned images through e-Sign: तुमचा फोटो, सही आणि पुराव्याची कागदपत्रे अपलोड करा, मग e-Sign करा.
    • Forward application documents physically: पोचपावती प्रिंट करा, फोटो चिकटवा, सही करा, आणि कागदपत्रांसह पोस्टाने पाठवा.

    तुम्हाला प्रत्यक्ष पॅन कार्ड हवे का तेही निवडा. e-PAN पुरेसा असेल तर No म्हणा; ते स्वस्त आहे.

  4. बदलायची माहिती टिक करून भरा

    दुरुस्त करायच्या प्रत्येक माहितीच्या बाजूची चौकट टिक करा आणि नवीन माहिती टाका. वडिलांचे नाव बदलत नसले तरी भरा. यादीतून तुमची पुराव्याची कागदपत्रे निवडा, आणि स्कॅन केलेल्या प्रतींचा पर्याय निवडला असेल तर ती अपलोड करा.

    चौकट टिक करायला विसरलात तर: तुम्ही नवीन माहिती टाइप केली असली तरी ती बदलणार नाही. पैसे भरण्यापूर्वी प्रत्येक टिक तपासा.

  5. फी भरा

    UPI, नेट बँकिंग किंवा कार्डने ऑनलाइन भरा. फी टेबल पाहा.

  6. आधार OTP ने e-Sign करा

    तुमचा आधार नंबर टाका, Authenticate वर क्लिक करा, आणि तुमच्या आधारला लिंक मोबाइलवर आलेला OTP टाका.

    15 अंकी नंबर असलेली पोचपावती डाउनलोड करता आली की काम झाले असे समजा. PDF तुमच्या जन्मतारखेने उघडते.

  7. कागदपत्रे पोस्टाने पाठवा (फक्त प्रत्यक्ष पद्धत)

    पोचपावती प्रिंट करा, दोन अलीकडचे रंगीत फोटो चिकटवा, त्यांच्यावर तिरपी सही करा, आणि तुमच्या पुराव्यांच्या स्वतः साक्षांकित प्रतींसह Income Tax PAN Services Unit, Protean eGov Technologies Limited, 4th Floor, Sapphire Chambers, Baner Road, Baner, Pune 411045 वर पोस्टाने पाठवा. पाकिटावर "APPLICATION FOR PAN – N-" आणि त्यापुढे तुमचा 15 अंकी पोचपावती नंबर लिहा. तुमच्या पोचपावतीवर वेगळा पत्ता छापलेला असेल, तर तो वापरा. अर्ज केल्यापासून 15 दिवसांत ते पोहोचले पाहिजे.

    कागदपत्रे पोहोचली नाहीत तर: अर्जावर प्रक्रिया होत नाही. ट्रॅक करता येणारे कुरिअर किंवा स्पीड पोस्ट वापरा आणि पावती जपून ठेवा.

UTIITSL वर पॅन कसा दुरुस्त करायचा?

UTIITSL याला Change / Correction in PAN Card म्हणते. तेही 1 एप्रिल 2026 पासून CR-01 आणि CR-02 स्वीकारते.

  1. UTIITSL चा बदलाचा अर्ज उघडा

    pan.utiitsl.com → Change/Correction in PAN Card वर जा आणि CR-01 साठी Apply वर टॅप करा. आधी अर्धवट थांबला असाल, तर तुमचा फॉर्म पुन्हा उघडण्यासाठी "regenerate" पर्याय वापरा.

  2. पद्धत निवडा

    e-Sign सह पेपरलेस आधार e-KYC निवडा, किंवा प्रत्यक्ष पद्धत, ज्यात तुम्ही फॉर्म प्रिंट करून कागदपत्रे पाठवता. UTIITSL सांगते की Instant e-PAN धारकही इथे eKYC पद्धतीने त्यांचा पॅन दुरुस्त करू शकतात.

  3. बदल भरा, पैसे भरा आणि सही करा

    बदलायची माहिती टिक करा, नवीन माहिती टाका, फी भरा आणि e-Sign पूर्ण करा. प्रत्यक्ष पद्धतीत छापलेल्या फॉर्मवर सही करा आणि कागदपत्रांसह UTIITSL पॅन केंद्रात जमा करा, किंवा पोर्टल दाखवेल त्या UTIITSL प्रादेशिक कार्यालयात पोस्टाने पाठवा.

    स्क्रीनवर आणि ईमेलने अर्ज नंबर मिळाला की काम झाले असे समजा. अर्ज ट्रॅक करण्यासाठी तो वापरा.

Protean (NSDL)

बदलाचा अर्ज, सबमिट करण्याच्या तिन्ही पद्धतींसह.

Protean उघडा onlineservices.proteantech.in

UTIITSL

Change/Correction in PAN Card (CR-01, CR-02).

UTIITSL उघडा pan.utiitsl.com

पॅनमधील पत्ता मोफत अपडेट करता येतो का?

हो, तुमचा पॅन आधीच आधारला लिंक असेल आणि तुम्हाला आधारमधीलच पत्ता हवा असेल तर. दोन्ही पोर्टल आधार OTP नंतर तो UIDAI कडून घेतात. फॉर्म नाही आणि फी नाही.

 ProteanUTIITSL
तुम्ही काय टाकतापॅन, आधार, जन्मतारीखपॅन, आधार, मोबाइल, ईमेल
माहिती कुठूनआधार e-KYCआधार e-KYC किंवा DigiLocker
आणखी काय अपडेट होतेतुम्ही पक्का केलेला मोबाइल आणि ईमेलपत्ता
खर्चमोफतमोफत
कोण वापरू शकतोज्यांचा पॅन आधारला लिंक आहे आणि आधारमध्ये मोबाइल किंवा ईमेल नोंदलेला आहे असे भारतीय नागरिक

लिंक: Protean पत्ता अपडेट · UTIITSL पत्ता अपडेट

टीप

यामुळे नवीन कार्ड छापले जात नाही. नवीन पत्ता कार्डवर हवा असेल तर नंतर रीप्रिंट मागवा, किंवा कार्डसह CR-01 अर्ज करा. आधारपेक्षा वेगळा पत्ता हवा असेल, तर पत्त्याच्या पुराव्यासह पैसे भरून CR-01 वापरा.

तुमची पॅन दुरुस्ती कशी ट्रॅक करायची?

Protean चा पोचपावती नंबर, किंवा UTIITSL चा अर्ज नंबर, त्या पोर्टलच्या पॅन स्टेटस पानावर वापरा. अर्ज मंजूर झाल्यावर अपडेट झालेला e-PAN ईमेलने येतो. बदलानंतर साधारण एक महिना तुम्ही e-PAN मोफत डाउनलोड करू शकता. पॅन स्टेटसचे पूर्ण मार्गदर्शक →

काय चुकू शकते, आणि ते कसे दुरुस्त करायचे?

तुमची परिस्थितीयाचा साधारण अर्थकाय करावे
e-KYC अयशस्वी होते किंवा माहिती जुळत नाही असे येतेतुम्ही टाइप केलेले नाव किंवा जन्मतारीख आधारपेक्षा वेगळी आहेआद्याक्षरे पूर्ण लिहून, ती अगदी आधारप्रमाणे टाइप करा. आधारच चुकीचा असेल तर आधी आधार दुरुस्त करा.
आधार OTP येत नाहीआधारला मोबाइल लिंक नाही, किंवा तो जुना नंबर आहेआधार केंद्रात आधारमध्ये मोबाइल अपडेट करा, किंवा स्कॅन केलेल्या प्रती किंवा प्रत्यक्ष पद्धत वापरा.
अर्ज नाकारला किंवा थांबवलापुरावा नाही, पुरावा वेगळ्या नावाने, अस्पष्ट स्कॅन, किंवा माहिती टिक केली नाहीईमेलमध्ये किंवा स्टेटस पानावर कारण वाचा. योग्य पुराव्यासह नवीन अर्ज करा. पहिली फी परत मिळेल अशी अपेक्षा ठेवू नका.
नवीन पॅनवर तुम्ही टाइप केलेले नाही, तर आधारमधील नाव दिसतेपॅनवरील नाव आता आधारनुसार असतेआधारमधील नाव दुरुस्त करा, मग e-KYC ने नवीन पॅन दुरुस्ती अर्ज करा. नाव बदल मार्गदर्शक
बँक सांगते तुमची सही जुळत नाहीपॅनवर जुनी किंवा लहानपणीची सही आहेस्कॅन केलेल्या प्रती किंवा प्रत्यक्ष पद्धतीने सही बदला. e-KYC ने सही अपडेट होत नाही. पॅनवरील सही कशी बदलायची
चुकीचे Assessing Officer (AO), उदा. शहर बदलल्यानंतरदुरुस्ती फॉर्मने तुमचा पॅन नवीन AO कडे जात नाहीe-Filing पोर्टलवर "Know Your AO" तपासा. नवीन पत्त्याच्या पुराव्यासह, तुमचा पॅन हलवण्याची विनंती करणारा अर्ज तुमच्या सध्याच्या AO ला लिहा. तुमचा AO कोड शोधा
पोचपावती नंबर हरवला—तुमच्या ईमेलमध्ये पोचपावतीचा PDF किंवा टोकनचा ईमेल शोधा. सापडला नाही तर, तुमच्या पॅन आणि जन्मतारखेसह Protean (020-27218080) किंवा UTIITSL (033-40802999) ला फोन करा.
दुरुस्तीनंतर पॅन आधारला लिंक होत नाहीलिंग किंवा जन्मतारीख अजूनही वेगळी आहेदोन्ही कार्डांची माहिती एकेक करून तुलना करा. लिंकिंगच्या अडचणींचे मार्गदर्शक
तुमच्याकडे दोन पॅन आहेतदुरुस्तीऐवजी नवीन पॅनचा अर्ज केला गेलाएक ठेवा आणि दुसरा सरेंडर करा. डुप्लिकेट पॅन सरेंडर करा

अल्पवयीन मुलाचा पॅन कसा दुरुस्त करायचा?

आई-वडील किंवा पालक मुलासाठी CR-01 भरतात आणि प्रतिनिधी म्हणून सही करतात. मुलाचा अलीकडचा फोटो लागतो. मूल 18 वर्षांचे झाल्यावर, त्याचा स्वतःचा फोटो आणि सही जोडण्यासाठी CR-01 भरा; पॅन नंबर तोच राहतो. अल्पवयीनांसाठी पॅन मार्गदर्शक →

भारताबाहेर राहता?

NRI आणि परदेशातील लोकांनी काय जाणून घ्यावे

  • तुम्ही परदेशातून Protean किंवा UTIITSL वर ऑनलाइन CR-01 भरू शकता. परदेशी पत्त्यावर पोस्टाने येणाऱ्या कार्डसाठी ₹1,017 (पेपरलेस ₹1,011) लागतात. फक्त e-PAN ₹72 (पेपरलेस ₹66).
  • तुमच्याकडे आधार नसेल, तर e-Sign सह स्कॅन केलेल्या प्रती वापरा (तुम्ही e-Sign करू शकत असाल तर), किंवा वर दिलेल्या पुण्याच्या पत्त्यावर कागदपत्रे पोस्टाने पाठवा. ओळख, पत्ता आणि जन्मतारखेसाठी साधारणपणे तुमचा पासपोर्ट हा पुरावा असतो.
  • तुम्ही अनिवासी असाल तर फॉर्म तुमचा पासपोर्ट नंबर विचारतो. देश आणि ZIP कोडसह परदेशी पत्ता, आणि देशाच्या कोडसह मोबाइल नंबर द्या.
  • परदेशी नागरिकांकडे (OCI कार्डधारकांसह) त्यांचा परदेशी टॅक्स ID ही मागितला जाऊ शकतो. NRI आणि परदेशी नागरिकांसाठी पॅन मार्गदर्शक →

प्रदेश चुकीचा आहे?

सावधान

पॅन दुरुस्तीच्या फसवणुकीपासून सावध राहा

  • भारतात अधिकृत फी ₹66 ते ₹107 आहे. "instant PAN correction" साठी ₹500–₹2,000 घेणाऱ्या साइट जास्तीत जास्त मध्यस्थ आहेत.
  • कोणीही "1 तासात तुमचा पॅन दुरुस्त" करू शकत नाही किंवा तुमचा पॅन नंबर बदलू शकत नाही. दुरुस्ती फक्त Protean किंवा UTIITSL मार्फतच होते.
  • "तुमचा पॅन ब्लॉक होईल, इथे KYC अपडेट करा" असे मेसेज बनावट असतात. लिंकवर क्लिक करू नका.
  • आधार OTP फोन कॉलवर किंवा WhatsApp वर कधीही सांगू नका. दुकानात OTP स्वतः टाका आणि तुमची पोचपावती स्लिप घ्या.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

दुरुस्तीनंतर माझा पॅन नंबर बदलतो का?

नाही. 10 अक्षरांचा पॅन आयुष्यभर तोच राहतो. फक्त त्याच्याशी जोडलेली माहिती बदलते, आणि तुम्हाला त्याच नंबरसह नवीन e-PAN आणि कार्ड मिळते.

आधारशिवाय पॅन दुरुस्त करता येतो का?

हो, तुम्हाला आधारमधून सूट असेल तर (उदा. NRI किंवा परदेशी नागरिक). कागदपत्रांसह स्कॅन केलेल्या प्रतींची किंवा प्रत्यक्ष पद्धत वापरा. तुमच्याकडे आधार असेल, तर फॉर्म तो नंबर द्यायला सांगतो.

एकाच अर्जात अनेक माहिती बदलता येते का?

हो. CR-01 च्या मार्गदर्शक सूचना सांगतात की बदलायची प्रत्येक माहिती टिक करा, उदा. नाव, जन्मतारीख आणि पत्ता. आम्हाला दिसते त्यानुसार पोर्टल प्रत्येक माहितीसाठी नाही, तर प्रत्येक अर्जासाठी फी घेतात. प्रत्येक बदलाचा पुरावा जोडा.

अर्ज नाकारला तर दुरुस्तीची फी परत मिळते का?

नाकारलेल्या अर्जांसाठी Protean किंवा UTIITSL वर आम्हाला परताव्याचा कोणताही पर्याय सापडला नाही. पैसे भरण्यापूर्वी तुमचे पुरावे नीट तपासा, कारण नवीन अर्ज म्हणजे नवीन फी.

अल्पवयीन मुलाचा पॅन कसा दुरुस्त करायचा?

आई-वडील किंवा पालक मुलासाठी CR-01 भरतात आणि प्रतिनिधी म्हणून सही करतात. मूल 18 वर्षांचे झाल्यावर त्याचा स्वतःचा फोटो आणि सही जोडण्यासाठी आणखी एक CR-01 भरा.

मी पॅन किती वेळा दुरुस्त करू शकतो?

आम्हाला कोणतीही ठराविक मर्यादा सापडली नाही. प्रत्येक अर्ज स्वतःच्या फीसह नवीन अर्ज असतो. जन्मतारीख किंवा नावात वारंवार बदल केल्यास जास्त तपासणी होऊ शकते, म्हणून एकदाच बरोबर करा.

2026 मध्ये पॅन दुरुस्तीसाठी कोणता फॉर्म वापरला जातो?

1 एप्रिल 2026 पासून, Income-tax Rules, 2026 च्या नियम 158(12) नुसार व्यक्ती CR-01 आणि व्यक्ती नसलेले (कंपन्या, फर्म, ट्रस्ट, HUF आणि इतर) CR-02 वापरतात. जुना बदलाचा अर्ज 31 मार्च 2026 नंतर स्वीकारला जात नाही.

दुरुस्तीनंतर मला नवीन प्रत्यक्ष कार्ड लागेल का?

नाही. अपडेट झालेला e-PAN हा वैध पॅन आहे. कमी पैसे भरण्यासाठी फक्त e-PAN निवडा (₹72, किंवा पेपरलेस ₹66), आणि कार्ड हवे असेल तर नंतर ₹50 चे रीप्रिंट मागवा.

इनकम टॅक्स e-Filing पोर्टलवर पॅन दुरुस्त करता येतो का?

नाही. e-Filing पोर्टल पॅन दुरुस्तीवर प्रक्रिया करत नाही. Protean किंवा UTIITSL वापरा. UTIITSL सांगते की Instant e-PAN धारकही तिथे eKYC पद्धतीने त्यांचा पॅन दुरुस्त करू शकतात.

पॅन दुरुस्त केल्याने माझे पॅन–आधार लिंकिंग होईल का?

फरक तुमच्या पॅनमध्ये असेल तर होऊ शकते. पॅन रेकॉर्ड आधारशी जुळला की e-Filing पोर्टलवर पुन्हा लिंक करा. उशिरा लिंकिंगसाठी तुम्ही आधी भरलेली फी तुमच्या पॅनवर नोंदलेली राहते.

थोडक्यात

आधी तुमचा आधार तपासा. तो बरोबर असेल, तर Protean किंवा UTIITSL वर पेपरलेस e-KYC ने CR-01 भरा: कार्डसह ₹101 किंवा फक्त e-PAN साठी ₹66, आणि काहीही पोस्टाने पाठवायचे नाही. आधार चुकीचा असेल, तर पॅनला हात लावण्यापूर्वी तो दुरुस्त करा. फक्त पत्ता बदलायचा असेल, तर आधारने मोफत पत्ता अपडेट वापरा.

स्रोत

  1. CBDT / DGIT (Systems) – Order specifying PAN correction forms CR-01 and CR-02 (PDF) (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  2. Income-tax Rules, 2026 – Rule 158 (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  3. Protean – Online PAN Application (change request) (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  4. Protean – Change request do's and don'ts (Pune address) (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  5. Protean – Change request: fees, envelope wording, 15-day rule (इंग्रजीत, पाहिले 16 ऑक्टोबर 2026)
  6. Protean – Address update through Aadhaar e-KYC (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  7. UTIITSL – Change/Correction in PAN Card (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  8. UTIITSL – Address update through Aadhaar (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  9. UTIITSL – PAN application fee schedule (PDF) (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)
  10. Income Tax Department – How to apply for PAN correction (इंग्रजीत, पाहिले 14 ऑक्टोबर 2026)

पानाचा इतिहास: 14 ऑक्टोबर 2026, पहिली आवृत्ती.

हे पान उपयोगी वाटले का?