స్వతంత్ర గైడ్ · ఇది ఆదాయపు పన్ను శాఖ, Protean లేదా UTIITSL కాదు · మేము మీ పాన్, ఆధార్ నంబర్ లేదా OTP ఎప్పుడూ అడగము.
పాన్ ఎక్కడ తప్పనిసరి? ఇవ్వకపోతే ఏమవుతుంది?
1 ఏప్రిల్ 2026 నుంచి, ఆదాయపు పన్ను నియమాలు, 2026 లోని Rule 159 లో పాన్ తప్పనిసరిగా ఇవ్వాల్సిన 16 లావాదేవీలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణలు: బ్యాంక్ ఖాతా తెరవడం, ఒక సంవత్సరంలో ₹10 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నగదు జమ, ₹20 లక్షలకు మించిన ఆస్తి, ₹5 లక్షలకు మించిన వాహనం. పాన్ లేకపోతే, సాధారణంగా పన్ను ఎక్కువ రేటుతో కట్ అవుతుంది. ₹10,000 జరిమానా కూడా పడవచ్చు.
- నియమం
- Rule 159, ఆదాయపు పన్ను నియమాలు, 2026
- లావాదేవీలు
- 16 జాబితాలో ఉన్నాయి
- పాన్ లేదా?
- వీటిలో 6 కి ఫారం 97
- పాన్ లేకుండా TDS
- సాధారణంగా 20% లేదా ఎక్కువ
- జరిమానా
- ప్రతి తప్పుకు ₹10,000 (సెక్షన్ 467)
ఈ పేజీలో
ఏ లావాదేవీల్లో పాన్ తప్పనిసరిగా ఇవ్వాలి?
1 ఏప్రిల్ 2026 నుంచి ఈ జాబితా ఆదాయపు పన్ను నియమాలు, 2026 లోని Rule 159 లో ఉంది. ఇది ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 లోని సెక్షన్ 262 కింద చేసిన నియమం. పాత Rule 114B లోని విషయాలే ఇందులో ఉన్నాయి, కొన్ని మార్పులతో. కింది పట్టిక అధికారిక నియమం పాఠాన్ని అనుసరిస్తుంది. "మించిన" అంటే చూపిన మొత్తం కంటే ఎక్కువ.
మీకు పాన్ లేకపోతే చివరి కాలమ్ చాలా ముఖ్యం. కొన్ని లావాదేవీలకు పాన్ బదులు ఫారం 97 మీద సంతకం చేయవచ్చు. మిగతావాటికి ముందు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయాలి.
| నం. | లావాదేవీ | పాన్ ఎప్పుడు కావాలి | పాన్ లేకపోతే |
|---|---|---|---|
| 1 | క్రెడిట్ కార్డుకు దరఖాస్తు (బ్యాంక్, సహకార బ్యాంక్ లేదా వేరే కంపెనీ/సంస్థ) | ఎప్పుడూ | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 2 | డీమ్యాట్ ఖాతా తెరవడం, లేదా కస్టోడియన్ లేదా SEBI లో నమోదైన మధ్యవర్తి (ఉదా. బ్రోకర్) దగ్గర ఖాతా తెరవడం | ఎప్పుడూ | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 3 | RBI బాండ్లు కొనడానికి RBI కి చెల్లింపు | ₹50,000 మించితే | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 4 | మ్యూచువల్ ఫండ్ యూనిట్లు కొనడానికి చెల్లింపు | ₹50,000 మించితే | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 5 | షేర్లు కాకుండా ఇతర సెక్యూరిటీలు కొనడం లేదా అమ్మడం | ఒక్కో లావాదేవీ ₹1,00,000 మించితే | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 6 | బ్యాంక్, సహకార బ్యాంక్ లేదా పోస్టాఫీసులో నగదు జమ | ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹10 లక్షలు లేదా ఎక్కువ | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 7 | బ్యాంక్, సహకార బ్యాంక్ లేదా పోస్టాఫీసు నుంచి నగదు విత్‌డ్రా | ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹10 లక్షలు లేదా ఎక్కువ | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 8 | రిజిస్ట్రేషన్ అవసరమైన మోటారు వాహనం (ట్రాక్టర్ కాదు) కొనడం లేదా అమ్మడం, మోటార్‌సైకిళ్లతో సహా | ₹5 లక్షలు మించితే | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 9 | లిస్ట్ కాని కంపెనీ షేర్లు కొనడం లేదా అమ్మడం | ఒక్కో లావాదేవీ ₹1,00,000 మించితే | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 10 | కంపెనీ లేదా సంస్థ డిబెంచర్లు లేదా బాండ్ల కోసం దానికి చెల్లింపు | ₹50,000 మించితే | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 11 | స్థిరాస్తి (భూమి, ఇల్లు, ఫ్లాట్) కొనడం, అమ్మడం, బహుమతిగా ఇవ్వడం, లేదా జాయింట్ డెవలప్‌మెంట్ అగ్రిమెంట్ | ధర లేదా స్టాంప్ డ్యూటీ విలువ ₹20 లక్షలు మించితే | ₹45 లక్షల వరకు ఫారం 97; ₹45 లక్షలు మించితే పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి |
| 12 | బ్యాంక్ లేదా సహకార బ్యాంక్ ఖాతా తెరవడం (టైమ్ డిపాజిట్ కాదు, Basic Savings Bank Deposit ఖాతా కాదు) | ఎప్పుడూ | ఫారం 97 |
| 13 | బ్యాంక్, సహకార బ్యాంక్, పోస్టాఫీసు, నిధి లేదా RBI లో నమోదైన NBFC లో టైమ్ డిపాజిట్ (ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్) | ఒకేసారి ₹50,000 మించితే, లేదా ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మొత్తం ₹5 లక్షలు మించితే | ఫారం 97 |
| 14 | బీమా కంపెనీతో ఖాతా ఆధారిత సంబంధం మొదలుపెట్టడం (జీవిత బీమా లేదా ఇతర బీమా) | ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రీమియం ₹50,000 మించితే | ఫారం 97 |
| 15 | హోటల్, రెస్టారెంట్, కన్వెన్షన్ సెంటర్, బాంక్వెట్ హాల్ లేదా ఈవెంట్ మేనేజర్ బిల్లు నగదుతో చెల్లించడం | ఒకేసారి నగదు ₹1,00,000 మించితే | ఫారం 97 |
| 16 | వస్తువులు లేదా సేవల ఇతర కొనుగోలు లేదా అమ్మకం (ఉదా. నగలు, ఉపకరణాలు, ప్రయాణం) | ఒక్కో లావాదేవీ ₹2,00,000 మించితే | ఫారం 97 |
అవతలి వైపు వారు (బ్యాంక్, రిజిస్ట్రార్, అమ్మేవారు, హోటల్) మీ పాన్ తనిఖీ చేయాలి, లేదా సరిగ్గా నింపిన ఫారం 97 తీసుకోవాలి. వారు దాన్ని నమోదు చేసి, ఆ లావాదేవీని పన్ను శాఖకు తెలియజేయవచ్చు.
పాన్‌కు Rule 159 ఒక్కటే నియమం కాదు. సెక్షన్ 262 కింద, మీ ఆదాయం పన్ను లేని పరిమితి దాటితే, లేదా మీ వ్యాపార టర్నోవర్ ఒక సంవత్సరంలో ₹5 లక్షలు దాటే అవకాశం ఉంటే, మీరు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయాలి. మీరు ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ ఫైల్ చేయాల్సి ఉంటే కూడా పాన్ కావాలి. మీకు ఏం కావాలో తెలియదా? మా పాన్ విజర్డ్ ప్రయత్నించండి.
2026 జాబితా పాత జాబితా లాంటిది కాదు. డెబిట్ కార్డులు, బ్యాంక్ డ్రాఫ్ట్‌లు, విదేశీ ప్రయాణం కోసం నగదు ఇక వేరే అంశాలుగా లేవు. అయినా పెద్ద విదేశీ ప్రయాణం లేదా నగల కొనుగోలు ఒక్క లావాదేవీలో ₹2 లక్షలు మించితే, అది వరుస 16 కిందకు రావచ్చు.
పరిమితులు లావాదేవీ మొత్తం విలువను లెక్కిస్తాయి, నగదు భాగాన్ని మాత్రమే కాదు. వరుసలు 6, 7, 15 మాత్రం నగదుకు సంబంధించినవి. కార్డు లేదా UPI తో చెల్లించినా, ఆస్తి, వాహనాలు, వరుస 16 కి పాన్ నియమం పోదు.
మీరు ఏం చేస్తున్నారు: పాన్ కావాలా, ఫారం 97 చాలా?
మీరు చేయబోయేది ఎంచుకోండి. Rule 159 పాన్ అడుగుతుందా, ఫారం 97 కి అనుమతిస్తుందా, లేదా అసలు వర్తించదా అని ఇది చెబుతుంది.
| మీరు చేస్తున్నది | ఫలితం |
|---|---|
| క్రెడిట్ కార్డు, డీమ్యాట్ ఖాతా, సంవత్సరానికి ₹10 లక్షలు+ నగదు, ₹5 లక్షలు మించిన వాహనం, ₹45 లక్షలు మించిన ఆస్తి, ₹50,000 మించిన మ్యూచువల్ ఫండ్స్/బాండ్లు | పాన్ తప్పనిసరిగా ఇవ్వాలి; లేకపోతే దరఖాస్తు చేయండి |
| సాధారణ బ్యాంక్ ఖాతా, ₹50,000 మించిన FD, ₹20–45 లక్షల ఆస్తి, ₹50,000 మించిన బీమా ప్రీమియం, ₹1 లక్ష మించిన నగదు హోటల్ బిల్లు, ₹2 లక్షలు మించిన వస్తువులు | పాన్, లేదా అర్హత ఉంటే ఫారం 97 |
| Basic Savings Bank Deposit ఖాతా | Rule 159 కింద అవసరం లేదు; KYC మాత్రం ఉంటుంది |
| చిన్న మ్యూచువల్ ఫండ్ కొనుగోలు | Rule 159 వర్తించకపోవచ్చు; SEBI KYC కి సాధారణంగా పాన్ కావాలి |
| పరిమితుల కంటే తక్కువ ఏదైనా | Rule 159 అడగదు; TDS, KYC చూసుకోండి |
ఎవరు పాన్ ఇవ్వనక్కర్లేదు?
Rule 159 లోనే కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి:
- ప్రభుత్వాలు, కాన్సులేట్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కాన్సులర్ కార్యాలయాలు పాన్ ఇవ్వనక్కర్లేదు.
- ప్రవాసులు: వీరికి వరుసలు 1 (క్రెడిట్ కార్డు), 3 (RBI బాండ్లు), 15 (హోటల్, ఈవెంట్ నగదు బిల్లులు), 16 (ఇతర వస్తువులు, సేవలు) కి మాత్రమే మినహాయింపు.
- మైనర్లు: పన్ను పడే ఆదాయం లేని మైనర్, తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకుల పాన్ ఇస్తారు. పిల్లలకు సొంత పాన్ కూడా ఉండవచ్చు; మైనర్లకు పాన్ కార్డు చూడండి.
- Basic Savings Bank Deposit ఖాతాలు: వీటిని వరుస 12 నుంచి మినహాయించారు.
- IFSC బ్యాంకింగ్ యూనిట్లు: భారత్‌లో పన్ను పడే ఆదాయం లేని కొందరు ప్రవాసులు, విదేశీ కంపెనీలకు, International Financial Services Centre లోని బ్యాంకులతో లావాదేవీలకు సడలింపు ఉంటుంది.
కంపెనీలు, ఫర్మ్‌లు సాధారణంగా ఫారం 97 వాడలేవు (విదేశీ కంపెనీలకు ఉన్న చిన్న IFSC సందర్భం ఒక్కటే మినహాయింపు). ఈ లావాదేవీలు చేసే కంపెనీ లేదా ఫర్మ్‌కు సొంత పాన్ కావాలి; కంపెనీలు, ఫర్మ్‌లకు పాన్ చూడండి.
ఫారం 97 అంటే ఏమిటి, దాన్ని ఎప్పుడు వాడలేరు?
ఫారం 97 అనేది పాన్ లేనివారి కోసం ఒక డిక్లరేషన్. ఇది 1 ఏప్రిల్ 2026 న ఫారం 60 స్థానంలో వచ్చింది. పాన్ ఇవ్వడానికి బదులుగా దీన్ని బ్యాంక్, రిజిస్ట్రార్, అమ్మేవారు లేదా బీమా కంపెనీ దగ్గర నింపుతారు.
ఫారం 97 ఎప్పుడు వాడవచ్చు
- వరుసలు 11 నుంచి 16 కి మాత్రమే: ₹45 లక్షల వరకు ఆస్తి, సాధారణ బ్యాంక్ ఖాతా, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, బీమా, హోటల్ లేదా ఈవెంట్ నగదు బిల్లులు, ఇతర వస్తువులు లేదా సేవలు.
- మీరు కంపెనీ లేదా ఫర్మ్ కాకపోతే మాత్రమే.
- మీకు నిజంగా పాన్ లేకపోతే మాత్రమే. పాన్ ఉంటే, అది తప్పనిసరిగా ఇవ్వాలి.
- మీ అంచనా ఆదాయం పన్ను లేని పరిమితి దాటుతుందా? అయితే మీరు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయాలి అని ఫారం మీది సూచనలు (బ్యాంకులు ప్రచురించినట్టు) చెబుతాయి. దరఖాస్తు తేదీ, అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ నంబర్ ఫారం 97 మీద రాయండి.
ఫారం 97 ఎప్పుడు వాడలేరు
- వరుసలు 1 నుంచి 10 కి (క్రెడిట్ కార్డు, డీమ్యాట్, బాండ్లు, ₹50,000 మించిన మ్యూచువల్ ఫండ్స్, ₹10 లక్షలు+ నగదు, ₹5 లక్షలు మించిన వాహనాలు, లిస్ట్ కాని షేర్లు). మీరు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయాలని Rule 159 చెబుతుంది.
- ₹45 లక్షలు మించిన ఆస్తికి. మీరు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయాలి.
ఫారం 97 లో ఏమేం అడుగుతారు
బ్యాంకులు ప్రచురించిన ఫారం ప్రకారం, ఇది మీ పేరు, పుట్టిన తేదీ, తండ్రి పేరు, ఆధార్ నంబర్, అడ్రస్‌లు, లావాదేవీ వివరాలు, మీ ID, అడ్రస్ రుజువు అడుగుతుంది. మీరు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేసి ఉంటే, రుజువుకు బదులుగా దరఖాస్తు తేదీ, అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ నంబర్ ఇవ్వవచ్చు. దరఖాస్తు కోసం ఫారాలు 93–96 గురించి మా ఫారాల గైడ్ లో వివరించాం.
"పాన్ బదులు ఎప్పుడైనా ఫారం 97 వాడవచ్చు." ఇది నిజం కాదు. ఫారం 97 16 లావాదేవీల్లో 6 కి మాత్రమే పనిచేస్తుంది. కంపెనీలు, ఫర్మ్‌లు దీన్ని వాడలేవు. మీ ఆదాయం పన్ను పరిధిలో ఉంటే, పాన్‌కు కూడా దరఖాస్తు చేయాలి. ఇందులో తప్పు సమాచారం ఇస్తే క్రిమినల్ కేసు (ప్రాసిక్యూషన్) పడవచ్చు.
మీరు పాన్ ఇవ్వకపోతే ఏమవుతుంది?
లావాదేవీ నియమాలు కాకుండా, ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 లో TDS (మూలం వద్ద కట్ చేసే పన్ను), TCS (మూలం వద్ద వసూలు చేసే పన్ను) కోసం వేరే నియమం ఉంది. అది సెక్షన్ 397(2). ఇది దాదాపు పాత సెక్షన్లు 206AA, 206CC చేసిన పనే చేస్తుంది. TDS కట్ అయ్యే ఆదాయం పొందేవారు, లేదా TCS ఉన్న మొత్తం చెల్లించేవారు, చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ ఇవ్వాలి.
| పరిస్థితి | చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ ఉంటే | చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ లేకపోతే |
|---|---|---|
| వడ్డీ, డివిడెండ్, అద్దె, కమిషన్, ప్రొఫెషనల్ ఫీజు, చాలా ఇతర చెల్లింపులపై TDS | సాధారణ రేటు | వీటిలో ఏది ఎక్కువైతే అది: సాధారణ రేటు, అమల్లో ఉన్న రేటు, లేదా 20% |
| వస్తువులు కొనేవారు, లేదా e-commerce ఆపరేటర్ కట్ చేసే TDS | సాధారణ రేటు | సాధారణ రేటు, అమల్లో ఉన్న రేటు, లేదా 5%, వీటిలో ఏది ఎక్కువైతే అది |
| TCS (అమ్మేవారు వసూలు చేసే పన్ను) | సాధారణ రేటు | సాధారణ రేటుకు రెండింతలు లేదా 5%, ఏది ఎక్కువైతే అది, కానీ 20% మించకుండా |
| TDS వద్దని ఇచ్చే ఫారం 121 డిక్లరేషన్ (పాత ఫారం 15G/15H) | మీకు అర్హత ఉంటే అంగీకరిస్తారు | సెక్షన్ 397 కింద చెల్లదు; TDS ఎక్కువ రేటుతో కట్ అవుతుంది |
| తక్కువ TDS సర్టిఫికెట్ కోసం దరఖాస్తు | ఇవ్వవచ్చు | సర్టిఫికెట్ ఇవ్వరు |
| అద్దెపై ఎక్కువ రేటుతో TDS | సాధారణ రేటు | ఒక నెల అద్దె వరకే పరిమితం (సంవత్సరం లేదా అద్దె కాలం చివరి నెలకు) |
ఉదాహరణ: మీ బ్యాంక్ FD వడ్డీపై TDS కట్ చేస్తుంది. బ్యాంక్ దగ్గర మీ చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ లేకపోతే, కనీసం 20% కట్ చేస్తుంది. మీరు ఇచ్చిన ఫారం 121 కూడా చెల్లదు. ఎక్కువగా కట్ అయిన పన్నును సాధారణంగా మీ ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్‌లో క్లెయిమ్ చేయవచ్చు, దానికి పాన్ కావాలి.
పనిచేయని పాన్ సంగతి ఏమిటి?
ఆధార్‌తో లింక్ చేయాల్సిన పాన్‌ను లింక్ చేయకపోతే, అది పనిచేయని (Inoperative) పాన్ అవుతుంది. అప్పుడు మీకు రీఫండ్ రాదు, ఆ కాలానికి రీఫండ్‌పై వడ్డీ రాదు, TDS/TCS ఎక్కువ. ₹1,000 ఆలస్య ఫీజుతో లింక్ చేస్తే, 30 రోజుల్లోపు పాన్ మళ్లీ పనిచేస్తుంది. పూర్తి గైడ్ చదవండి: పనిచేయని పాన్: ప్రభావాలు, మళ్లీ యాక్టివేట్.
కొన్ని దీర్ఘకాలిక బాండ్లపై వడ్డీ లాంటి కొన్ని చెల్లింపులకు, కొందరు ప్రవాసులకు ఎక్కువ TDS నుంచి మినహాయింపు ఉంది. అది మీకు వర్తిస్తుందని అనుకునే ముందు, చెల్లించేవారిని లేదా పన్ను సలహాదారుని అడగండి.
పాన్ ఇవ్వకపోతే లేదా తప్పు పాన్ ఇస్తే జరిమానా ఎంత?
ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 లోని సెక్షన్ 467, సెక్షన్ 262 (పాన్ సెక్షన్) కింద తప్పులకు వర్తిస్తుంది. అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్ (AO, మీ పన్ను అధికారి) ₹10,000 జరిమానా వేయవచ్చు:
- సెక్షన్ 262 పాటించనందుకు, ఉదాహరణకు దరఖాస్తు చేయాల్సినప్పుడు పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయకపోవడం;
- ప్రతి తప్పుకు, పాన్ అవసరమైన పత్రంలో పాన్ ఇవ్వకపోవడం లేదా ధృవీకరించకపోవడం;
- ప్రతి తప్పుకు, తెలిసి తెలిసి తప్పు పాన్ లేదా ఆధార్ నంబర్ ఇవ్వడం;
- ప్రతి తప్పుకు, పాన్ సరిగ్గా ఇచ్చారని చూసుకోని స్వీకరించేవారి (బ్యాంక్, రిజిస్ట్రార్, అమ్మేవారు) మీద.
కాబట్టి ₹2 లక్షలు మించిన చాలా బిల్లుల్లో పాన్ తీసుకోని అమ్మేవారికి చాలా జరిమానాలు పడవచ్చు. మీకు నోటీసు వస్తే, సమయానికి జవాబు ఇవ్వండి, మీ రికార్డులు జాగ్రత్తగా ఉంచుకోండి. సందేహం ఉంటే పన్ను సలహాదారుని లేదా మీ AO ను అడగండి; మీ AO కోడ్ కనుక్కోండి చూడండి.
రెండు పాన్‌లు ఉంచుకోవడానికి అనుమతి లేదు. మీరు ఉంచుకునే పాన్ మాత్రమే ఇవ్వండి, అదనపు పాన్‌ను సరెండర్ చేయండి: అదనపు పాన్‌ను సరెండర్ చేయండి.
బ్యాంకులు, పోస్టాఫీసులు, పెట్టుబడి ప్లాట్‌ఫామ్‌లు ఏం అడుగుతాయి?
బ్యాంక్, పోస్టాఫీసు ఖాతాలు
సాధారణ సేవింగ్స్ లేదా కరెంట్ ఖాతాకు పాన్ లేదా ఫారం 97 కావాలి. Basic Savings Bank Deposit ఖాతాలకు మినహాయింపు ఉంది. ఇప్పటికే ఉన్న ఖాతాలతో కూడా పాన్ లింక్ చేయమని బ్యాంకులు సాధారణంగా అడుగుతాయి; బ్యాంక్ ఖాతాతో పాన్ లింక్ చూడండి.
నగదు పరిమితులు
ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో (1 ఏప్రిల్ నుంచి 31 మార్చి) మీ నగదు జమలు ₹10 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అయితే పాన్ కావాలి. నగదు విత్‌డ్రాలకు కూడా ఇదే ₹10 లక్షల లెక్క వర్తిస్తుంది. బ్యాంక్, సహకార బ్యాంక్ లేదా పోస్టాఫీసులో ఆర్థిక సంవత్సరం మొత్తం కలిపి లెక్కిస్తారు. వీటికి ఫారం 97 వాడలేరు.
ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, వడ్డీ
₹50,000 మించిన టైమ్ డిపాజిట్‌కు, లేదా ఒక సంవత్సరంలో మొత్తం ₹5 లక్షలు మించితే, పాన్ లేదా ఫారం 97 కావాలి. దీనికి వేరుగా, మీ పాన్ లేకపోతే లేదా చెల్లకపోతే, TDS పరిమితి దాటిన వడ్డీపై ఎక్కువ రేటుతో పన్ను కట్ అవుతుంది.
మ్యూచువల్ ఫండ్స్, షేర్లు, డీమ్యాట్
Rule 159 కింద డీమ్యాట్ లేదా బ్రోకింగ్ ఖాతా తెరవడానికి ఎప్పుడూ పాన్ కావాలి. ₹50,000 మించిన మ్యూచువల్ ఫండ్ కొనుగోళ్లకు కూడా కావాలి. SEBI KYC నియమాల ప్రకారం సెక్యూరిటీ మార్కెట్లలో పెట్టుబడికి సాధారణంగా పాన్ కావాలి, చాలా తక్కువ మినహాయింపులు మాత్రమే ఉన్నాయి. మా పాన్ KYC స్టేటస్ గైడ్ లో మీ స్టేటస్ చూడండి.
పెద్ద లావాదేవీలను తరచూ బ్యాంక్, రిజిస్ట్రార్ లేదా ఫండ్ పన్ను శాఖకు తెలియజేస్తాయి. వాటిలో చాలా e-Filing పోర్టల్‌లోని మీ Annual Information Statement (AIS) లో కనిపిస్తాయి. మీ పాన్ మీద ఏం రిపోర్ట్ అయిందో తెలియకపోతే దాన్ని చూడండి. AIS PDF కి పాస్‌వర్డ్ ఉంటుంది; మా ఫైల్ అన్‌లాక్ టూల్ దాన్ని మీ బ్రౌజర్‌లోనే ఓపెన్ చేస్తుంది.
పెద్ద లావాదేవీకి ముందు ఏం తనిఖీ చేయాలి?
సాధారణంగా వచ్చే రెండు అడ్డంకులు: పనిచేయని పాన్, పాన్ రికార్డుతో సరిపోలని పేరు. ముందే కొన్ని నిమిషాలు తనిఖీ చేస్తే చాలా ఇబ్బంది తప్పుతుంది.
- పట్టిక చూడండి: ఈ లావాదేవీకి పాన్ కావాలా?
- మీ పాన్ పనిచేస్తోందా (ఆధార్‌తో లింక్ అయిందా)? లేదు: ₹1,000 ఫీజుతో లింక్ చేసి వేచి ఉండండి (పనిచేయని పాన్)
- e-Filing లో మీ పాన్ పేరు, పుట్టిన తేదీ తనిఖీ చేయండి
- ఫారం, డీడ్ లేదా బిల్లు మీద సరైన పాన్ రాయండి
- మీ పాన్ ఉన్న రసీదు లేదా కాపీ దాచుకోండి
- సరైన పాన్‌తో లావాదేవీ నమోదైంది
-
పాన్ కావాలో లేదో చూడండి
పైన ఉన్న పట్టిక లో మీ లావాదేవీ వెతకండి. పరిమితి, ఫారం 97 కి అనుమతి ఉందా అనేది రాసుకోండి.
ఏ పత్రం తీసుకెళ్లాలో (పాన్ కార్డు, e-PAN లేదా నింపిన ఫారం 97) మీకు తెలిస్తే పని అయినట్టు.
-
మీ పాన్ పనిచేస్తోందని నిర్ధారించుకోండిe-Filing పోర్టల్‌లో Link Aadhaar Status లేదా Verify PAN Status వాడండి. పాన్ పనిచేయకపోతే, ముందు ఆధార్‌తో లింక్ చేయండి. పాన్‌ను ఆధార్‌తో లింక్ చేయండి చూడండి.
inoperative అని చూపిస్తే: ₹1,000 ఫీజు చెల్లించి లింక్ చేయండి. లింక్ చేసిన 30 రోజుల్లోపు పాన్ మళ్లీ పనిచేస్తుంది, కాబట్టి ముందుగానే ప్లాన్ చేసుకోండి.
-
మీ పేరు, పుట్టిన తేదీ సరిపోలుతున్నాయో చూడండి
స్వీకరించేవారు మీ పాన్‌ను మీ పేరుతో పోల్చి చూస్తారు. e-Filing లో Verify PAN Status వాడండి; దానికి పాన్, పేరు, పుట్టిన తేదీ, మొబైల్ కావాలి, అది సమాచారం మాత్రమే చూపిస్తుంది. మా పాన్ తనిఖీ గైడ్ దశలు వివరిస్తుంది.
పోర్టల్ మీ పాన్‌ను active గా చూపించి, వివరాలు సరిపోలితే పని అయినట్టు.
పేరు వేరుగా ఉంటే: లావాదేవీకి ముందే ఫారం CR-01 తో సరిచేయండి. పాన్ సవరణ చూడండి. పాన్, ఆధార్‌లో స్పెల్లింగ్ వేరుగా ఉందా? ఆ తేడాను అంచనా వేయడానికి మా పాన్ vs ఆధార్ పేరు చెకర్ సహాయపడుతుంది.
-
సరైన పాన్ ఇవ్వండి
మొత్తం 10 అక్షరాలు స్పష్టంగా రాయండి. 4వ అక్షరం చూడండి: వ్యక్తికి P, కంపెనీకి C, HUF కి H. కలిసి కొంటే, సాధారణంగా ప్రతి కొనుగోలుదారు తమ సొంత పాన్ ఇవ్వాలి.
-
రసీదు దాచుకోండిమీ పాన్ ఉన్న బిల్లు, డీడ్ లేదా ఖాతా ఫారం దాచుకోండి. తర్వాత e-Filing లో మీ AIS చూసి, ఆ లావాదేవీ వేరేవారి పాన్ కింద కాకుండా మీ పాన్ కిందే ఉందో తనిఖీ చేయండి.
మీ TDS మీ పాన్ మీద ఫారం 26AS లేదా AIS లో కనిపిస్తే పని అయినట్టు.
మీకు ఇంకా పాన్ లేదు: ఏం చేయాలి?
మీ లావాదేవీ వరుసలు 1–10 లో ఉంటే, లేదా ₹45 లక్షలు మించిన ఆస్తి అయితే, మీకు పాన్ కావాలి. చాలా మంది పెద్దలకు వేగవంతమైన మార్గం ఆధార్‌తో Instant e-PAN, ఇది ఉచితం. లేకపోతే ఫారం 93 మీద దరఖాస్తు చేయండి (ప్రింట్ కార్డుతో ₹107, e-PAN మాత్రమే అయితే ₹72).
- మీకు ఇప్పటికే పాన్ లేదని నిర్ధారించుకోండి
- లింక్ అయిన మొబైల్‌తో మీకు ఆధార్ ఉందా? లేదు: Protean లేదా UTIITSL లో ఫారం 93 మీద దరఖాస్తు చేయండి (దరఖాస్తు)
- ఆధార్ OTP తో Instant e-PAN కు దరఖాస్తు చేయండి
- పాన్ కేటాయించాక e-PAN డౌన్‌లోడ్ చేయండి
- మీ లావాదేవీలో కొత్త పాన్ ఇవ్వండి
-
ముందు పాత పాన్ ఉందో చూడండిపాత పన్ను రిటర్న్‌లు, జీతం స్లిప్‌లు, బ్యాంక్ KYC లేదా ఫారం 16 చూడండి. రెండుసార్లు దరఖాస్తు చేస్తే రెండో (డూప్లికేట్) పాన్ వస్తుంది. దాన్ని ఎలా వెతకాలో మా మీ పాన్ నంబర్ కనుక్కోండి గైడ్ చూపిస్తుంది.
-
Instant e-PAN కు లేదా ఫారం 93 మీద దరఖాస్తు చేయండిఆధార్, లింక్ అయిన మొబైల్ ఉంటే, Instant e-PAN వాడండి. లేకపోతే కొత్త పాన్ కార్డుకు దరఖాస్తు అనుసరించండి. లావాదేవీ ఆగలేకపోతే, ఫారం 97 కి అనుమతి ఉంటే, మీ పాన్ దరఖాస్తు తేదీ, అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ నంబర్ ఫారం 97 మీద ఇవ్వవచ్చు.
Instant e-PAN విఫలమైతే: తరచూ ఇది ఆధార్ డేటా సమస్య, ఉదాహరణకు ఆధార్‌కు మొబైల్ నంబర్ లింక్ కాకపోవడం. ఆధార్‌లో మీ మొబైల్ అప్‌డేట్ చేయండి, లేదా బదులుగా ఫారం 93 మీద దరఖాస్తు చేయండి.
-
e-PAN డౌన్‌లోడ్ చేసి వాడండిe-PAN అనేది డిజిటల్ సంతకం ఉన్న ఎలక్ట్రానిక్ పాన్, ఇది కార్డు లాగానే చెల్లుతుంది. దాని నంబర్‌ను బ్యాంక్, రిజిస్ట్రార్ లేదా అమ్మేవారికి ఇవ్వండి. e-PAN కార్డు డౌన్‌లోడ్ చూడండి.
స్వీకరించేవారు పాన్ అంగీకరించి, అది మీ బిల్లు లేదా ఖాతా ఫారం మీద కనిపిస్తే పని అయినట్టు.
ఏం తప్పు జరగవచ్చు, ఎలా సరిచేయాలి?
| మీ పరిస్థితి | సాధారణంగా దీని అర్థం | ఏం చేయాలి |
|---|---|---|
| FD వడ్డీపై బ్యాంక్ 20% TDS కట్ చేసింది | రికార్డులో పాన్ లేదు, లేదా పాన్ పనిచేయడం లేదు | చెల్లుబాటు అయ్యే, పనిచేస్తున్న పాన్ బ్యాంకుకు ఇవ్వండి. అదనపు TDS ను మీ రిటర్న్‌లో క్లెయిమ్ చేయండి. |
| బ్యాంక్ మీ ఫారం 121 (పాత 15G/15H) తిరస్కరించింది | చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ లేదు, లేదా పాన్ పనిచేయడం లేదు | పాన్‌ను ఆధార్‌తో లింక్ చేసి మళ్లీ సమర్పించండి. చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ లేకుండా ఫారం 121 చెల్లదు. |
| ఫ్లాట్ కోసం సబ్-రిజిస్ట్రార్ ఫారం 97 తీసుకోవడం లేదు | విలువ ₹45 లక్షలు మించింది | పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయండి; ₹45 లక్షలు మించితే ఫారం 97 వాడలేరు. |
| కార్ డీలర్ పాన్ కావాలని పట్టుబడుతున్నారు | వాహనం ధర ₹5 లక్షలు మించింది | పాన్ ఇవ్వండి. వాహనాలకు ఫారం 97 వాడలేరు. |
| బ్రోకర్ "PAN not verified" అంటున్నారు | పేరు లేదా పుట్టిన తేదీ పాన్ డేటాబేస్‌తో సరిపోలడం లేదు | Verify PAN Status తో తనిఖీ చేయండి; CR-01 తో వివరాలు సరిచేయండి. |
| మీరు చేయని ఆస్తి లేదా డిపాజిట్ AIS లో కనిపిస్తోంది | ఎవరో పొరపాటున మీ పాన్ ఇచ్చారు, లేదా దుర్వినియోగం చేశారు | AIS లో ఆ లావాదేవీపై ఫీడ్‌బ్యాక్ ఇవ్వండి. మోసంలా అనిపిస్తే, 1930 కు ఫిర్యాదు చేయండి. |
| ₹2.5 లక్షల కొనుగోలుకు నగల వ్యాపారి పాన్ అడుగుతున్నారు | వరుస 16: ఒక్కో లావాదేవీ ₹2 లక్షలు మించితే | పాన్ ఇవ్వండి, లేదా పాన్ లేకుండా అర్హత ఉంటే ఫారం 97 మీద సంతకం చేయండి. |
| మీరు ఇచ్చిన పాన్‌లో అక్షర దోషం ఉంది | TDS లేదా రిపోర్టింగ్ తప్పు పాన్‌కు వెళ్తుంది | తమ రికార్డుల్లో, TDS స్టేట్‌మెంట్‌లో సరిచేయమని బ్యాంక్ లేదా TDS కట్ చేసినవారిని అడగండి. |
ఆస్తి, పెట్టుబడుల్లో NRIలు, పాన్
- Rule 159 ప్రవాసులకు క్రెడిట్ కార్డులు, RBI బాండ్లు, హోటల్, ఈవెంట్ నగదు బిల్లులు, ఇతర వస్తువులు, సేవలకు (వరుసలు 1, 3, 15, 16) మాత్రమే మినహాయింపు ఇస్తుంది.
- ఆస్తి: భారత్‌లో ₹20 లక్షలు మించి కొనడానికి లేదా అమ్మడానికి పాన్ కావాలి. ₹45 లక్షలు మించితే, మీకు తప్పనిసరిగా పాన్ ఉండాలి. అమ్మకంపై మీ కొనుగోలుదారు TDS కట్ చేస్తారు, పాన్ లేకపోతే అది సాధారణంగా ఎక్కువ.
- సెక్యూరిటీలు: NRI డీమ్యాట్ ఖాతాకు ఎప్పుడూ పాన్ కావాలి. NRE/NRO పెట్టుబడులకు SEBI KYC, బ్యాంకు నియమాలు కూడా సాధారణంగా పాన్ అడుగుతాయి.
- ప్రవాసులకు చేసే కొన్ని చెల్లింపులకు ఎక్కువ TDS నియమం నుంచి చిన్న మినహాయింపులు ఉన్నాయి. వాటిపై ఆధారపడే ముందు పన్ను సలహాదారుని అడగండి.
- ప్రవాసులు పాన్–ఆధార్ లింక్ చేయనక్కర్లేదు. మీ పాన్ పనిచేయనిదిగా చూపిస్తే, పాన్ రికార్డుల్లో మీ రెసిడెన్షియల్ స్టేటస్ అప్‌డేట్ చేయించాల్సి రావచ్చు. NRIలకు పాన్ చూడండి.
ప్రాంతం సరిగ్గా లేదా?
పాన్ దుర్వినియోగం, "జరిమానా" మోసాలు
- లింక్‌తో "మీ పాన్ బ్లాక్ అవుతుంది, ఇప్పుడే జరిమానా కట్టండి" అనే మెసేజ్‌లు ప్రమాద సంకేతం. ఏ నిజమైన నోటీసు అయినా e-Filing పోర్టల్‌లో మీరే లాగిన్ అయి తనిఖీ చేయండి.
- OTP అడిగే ఏ కాల్ లేదా మెసేజ్ అయినా ప్రమాద సంకేతంగా భావించండి. దాన్ని ఎప్పుడూ చెప్పకండి.
- వేరేవారి కొనుగోలు కోసం డీలర్ లేదా ఏజెంట్ "మీ పాన్ వాడుకోవడానికి" ఒప్పుకోకండి. వారి లావాదేవీ మీ AIS లో కనిపిస్తుంది.
- అవసరమైన చోట మాత్రమే పాన్ కాపీలు ఇవ్వండి. కాపీ మీద ఉద్దేశం, తేదీ అడ్డంగా రాయండి.
- డబ్బు పోయిందా, లేదా మీ పాన్ మీద తెలియని లావాదేవీలు కనిపించాయా? వెంటనే 1930 కు కాల్ చేయండి. పాన్ మోసం గైడ్ →
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
బ్యాంక్ ఖాతా తెరవడానికి పాన్ తప్పనిసరా?
సాధారణ సేవింగ్స్ లేదా కరెంట్ ఖాతాకు అవును: పాన్ ఇవ్వండి, పాన్ లేకపోతే ఫారం 97 మీద సంతకం చేయండి. Basic Savings Bank Deposit ఖాతాలు Rule 159 జాబితాలో లేవు, కానీ KYC మాత్రం ఉంటుంది.
పాన్ లేకుండా ఎంత నగదు జమ చేయవచ్చు?
Rule 159 కింద, బ్యాంక్, సహకార బ్యాంక్ లేదా పోస్టాఫీసులో మీ నగదు జమలు ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹10 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అయితే పాన్ కావాలి. దీనికి ఫారం 97 వాడలేరు. మీ బ్యాంక్ తన సొంత విధానం ప్రకారం ఇంకా ముందే పాన్ అడగవచ్చు.
బంగారం లేదా నగలు కొనడానికి పాన్ కావాలా?
అవును, ఒక్క కొనుగోలు ₹2 లక్షలు మించితే. ఇది వరుస 16, వస్తువుల అమ్మకం లేదా కొనుగోలు కిందకు వస్తుంది. పాన్ లేకుండా అర్హత ఉంటే, ఫారం 97 మీద సంతకం చేయవచ్చు.
ఆస్తి కొనడానికి పాన్ అవసరమా?
అవును, ధర లేదా స్టాంప్ డ్యూటీ విలువ ₹20 లక్షలు మించితే. ₹20 లక్షల నుంచి ₹45 లక్షల మధ్య, పాన్ లేని అర్హత ఉన్న వ్యక్తి ఫారం 97 వాడవచ్చు. ₹45 లక్షలు మించితే, పాన్‌కు దరఖాస్తు చేయాలి.
టూ-వీలర్ లేదా కారు కొనడానికి పాన్ కావాలా?
వాహనం ధర ₹5 లక్షలు మించితేనే. ట్రాక్టర్లు దీని కిందకు రావు. ఫారం 97 వాడలేరు, కాబట్టి పాన్ లేకపోతే దరఖాస్తు చేయాలి.
ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్‌కు పాన్ తప్పనిసరా?
అవును, ₹50,000 మించిన టైమ్ డిపాజిట్‌కు, లేదా మీ డిపాజిట్లు ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹5 లక్షలు దాటితే. పాన్ లేకపోతే, అర్హత ఉంటే ఫారం 97 మీద సంతకం చేయవచ్చు. కానీ వడ్డీ TDS పరిమితి దాటితే, TDS సాధారణంగా 20% ఉంటుంది.
ఫారం 97 అంటే ఏమిటి? ఇది ఫారం 60 లాంటిదేనా?
ఫారం 97 అనేది Rule 159 కింద పాన్ లేనివారి డిక్లరేషన్. ఇది 1 ఏప్రిల్ 2026 నుంచి ఫారం 60 స్థానంలో వచ్చింది. దీన్ని వరుసలు 11 నుంచి 16 కి మాత్రమే వాడవచ్చు, కంపెనీలు లేదా ఫర్మ్‌లు వాడలేవు. మీ ఆదాయం పన్ను పరిధిలో ఉంటే, పాన్‌కు దరఖాస్తు చేసి, ఆ దరఖాస్తు వివరాలు ఫారం మీద ఇవ్వండి.
నేను పాన్ ఇవ్వకపోతే TDS రేటు ఎంత?
ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 లోని సెక్షన్ 397(2) కింద, సాధారణంగా సాధారణ రేటు, అమల్లో ఉన్న రేటు, లేదా 20%, వీటిలో ఏది ఎక్కువైతే అది. వస్తువులు కొనేవారు, e-commerce ఆపరేటర్లు కట్ చేసే TDS కి కనీసం 5%.
పాన్ లేకుండా ఫారం 15G లేదా 15H సమర్పించవచ్చా?
ఫారాలు 15G, 15H ను ఫారం 121 లో కలిపారు. అధికారిక ఫారం 121 FAQs ప్రకారం చెల్లుబాటు అయ్యే, పనిచేస్తున్న పాన్ తప్పనిసరి. సెక్షన్ 397 కింద పాన్ లేకుండా డిక్లరేషన్ చెల్లదు, కాబట్టి TDS ఎక్కువ రేటుతో కట్ అవుతుంది.
పాన్ ఇవ్వకపోతే జరిమానా ఎంత?
ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 లోని సెక్షన్ 467 కింద అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్ ప్రతి తప్పుకు ₹10,000 జరిమానా వేయవచ్చు. తప్పు పాన్ ఇచ్చినా ఇది వర్తిస్తుంది. పాన్ ఇచ్చారని చూసుకోని స్వీకరించేవారికి కూడా వర్తిస్తుంది.
క్రెడిట్ కార్డు లేదా డెబిట్ కార్డుకు పాన్ కావాలా?
Rule 159 కింద క్రెడిట్ కార్డు దరఖాస్తుకు ఎప్పుడూ పాన్ కావాలి. డెబిట్ కార్డులు 2026 జాబితాలో లేవు, కానీ ఖాతా కోసం మీ బ్యాంక్ ఇంకా పాన్ అడగవచ్చు.
నా బిడ్డ నా పాన్ వాడవచ్చా?
పన్ను పడే ఆదాయం లేని మైనర్, ఈ లావాదేవీలకు తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకుల పాన్ ఇస్తారు. అవసరమైతే బిడ్డ సొంత పాన్ కూడా తీసుకోవచ్చు.
సారాంశం
ఏ పెద్ద లావాదేవీకైనా ముందు Rule 159 పట్టిక చూడండి. మీ పాన్ పనిచేస్తోందని, మీ పేరుతో సరిపోలుతోందని నిర్ధారించుకోండి. అనుమతి ఉన్న చోట మాత్రమే ఫారం 97 వాడండి; లేకపోతే ముందు Instant e-PAN తీసుకోండి. పాన్ లేకపోతే TDS ఎక్కువ, ₹10,000 జరిమానా కూడా పడవచ్చు. పాన్ సహాయం కోసం Protean కు 020-27218080 లేదా e-Filing కు 1800 103 0025 కు కాల్ చేయండి.
ఆధారాలు
- Income Tax Department – Rule 159, Income-tax Rules, 2026 (transactions, thresholds, Form 97) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – Section 397, Income-tax Act, 2025 (higher TDS/TCS without PAN) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – FAQs on higher rate of TDS under section 397 (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – Section 467, Income-tax Act, 2025 (penalty for failures under section 262) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – Section 262, Income-tax Act, 2025 (who must apply for PAN) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – Form 121 FAQs (earlier Forms 15G and 15H) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – PAN (forms, fees) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Form No. 97 and its notes, as published by a bank for customers (PDF) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- Income Tax Department – FAQ under the earlier law (section 206AA): no PAN, can I furnish Form 15G/15H? (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
- SEBI – circular: PAN as the sole identification number for securities market transactions (2007) (ఇంగ్లీష్‌లో, చూసిన తేదీ 16 అక్టోబర్ 2026)
పేజీ చరిత్ర: 16 అక్టోబర్ 2026, మొదటి వెర్షన్.