స్వతంత్ర గైడ్ · UIDAI కాదు · మేము మీ ఆధార్ నంబర్, OTP లేదా వేలిముద్రలు ఎప్పుడూ అడగము.
ఆధార్ (Aadhaar / Aadhar) ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలి, ఏమీ జరగకపోతే దాన్ని ఎలా ఎస్కలేట్ చేయాలి?
ఆధార్ ఫిర్యాదు చేయడానికి 1947కు కాల్ చేయండి, [email protected]కు ఈమెయిల్ చేయండి లేదా myAadhaarలోని ఫిర్యాదు పేజీ వాడండి. మీ URN, SRN లేదా EID తప్పకుండా రాయండి. UIDAI యొక్క Citizen's Charter ప్రకారం ఒక Grievance (ఫిర్యాదు) 30 రోజుల్లో పరిష్కారం కావాలి. ఏమీ జరగకపోతే, ముందు మీ UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయం (Regional Office)కు రాయండి, తర్వాత CPGRAMSలో ఫిర్యాదు చేయండి, ఆ తర్వాత RTI వేయండి అని మేము సూచిస్తాము.
- హెల్ప్‌లైన్
- 1947
- ఈమెయిల్
- [email protected]
- ఆన్‌లైన్
- myAadhaar file-complaint
- పరిష్కార ప్రమాణం
- 30 రోజులు (Citizen's Charter)
- పరిష్కారం కాకపోతే
- ప్రాంతీయ కార్యాలయం · CPGRAMS · RTI
ఈ పేజీలో
- ఆధార్ ఫిర్యాదు ఎక్కడ చేయాలి
- ఏమేమి సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి
- మీ మొదటి ఫిర్యాదు చేయడం
- ఎస్కలేట్ చేసే ముందు ఎంత కాలం ఆగాలి
- ఎస్కలేషన్ నిచ్చెన
- UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి రాయడం
- CPGRAMSలో ఫిర్యాదు చేయడం
- UIDAIకి RTI వేయడం
- మీ ఫిర్యాదుకు ఏ మార్గం సరిపోతుంది
- కేంద్రంలో ఎక్కువ డబ్బు వసూలు చేశారు
- తప్పుగా చనిపోయినట్లు నమోదు
- కోర్టులు, ఆధార్ చట్టం
- సమస్యలు, పరిష్కారాలు
- తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆధార్ ఫిర్యాదు ఎక్కడ చేయవచ్చు?
ఆధార్‌ను నడిపే ప్రభుత్వ సంస్థ UIDAI, చాలా మార్గాల ద్వారా ఫిర్యాదులు తీసుకుంటుంది. ఫిర్యాదులో అన్నిటికంటే ముఖ్యం రాతపూర్వక రికార్డ్. ఈమెయిల్, ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు మీకు అది ఇస్తాయి. ఫోన్ కాల్‌లో మీరు రాసి పెట్టుకున్నదే మీ దగ్గర ఉంటుంది.
| మార్గం | ఎలా | ఫిర్యాదులకు ఎందుకు మంచిది |
|---|---|---|
| 1947 హెల్ప్‌లైన్ | 1947కు కాల్ చేయండి. ఏజెంట్లు: సోమ–శని ఉదయం 7–రాత్రి 11, ఆదివారం ఉదయం 8–సాయంత్రం 5; ఆటోమేటెడ్ లైన్ 24x7 | త్వరగా అవుతుంది; 12 భాషలు. ఏదైనా టికెట్ నంబర్ వస్తే రాసుకోండి |
| ఈమెయిల్ | [email protected] | తేదీలతో రాతపూర్వక రికార్డ్; స్క్రీన్‌షాట్‌లు జత చేయవచ్చు |
| ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు | myaadhaar.uidai.gov.in/ | అధికారిక రాతపూర్వక ఫిర్యాదు; చూపించే ఫిర్యాదు నంబర్‌ను దాచుకోండి |
| చాట్‌బాట్ | "UIDAI Assistant", దీన్ని "Aadhaar Mitra" అని కూడా అంటారు | సాధారణ ప్రశ్నలకు. ఫిర్యాదులకు మేము దీన్ని పరీక్షించలేదు |
| పోస్ట్, సోషల్ మీడియా | UIDAI రెండింటినీ మార్గాలుగా చూపిస్తుంది | uidai.gov.inలో చూపించిన అడ్రస్‌లు, హ్యాండిల్స్ మాత్రమే వాడండి |
ఏజెంట్ల సమయాలు, భాషలు, SMS సేవ గురించి మా ఆధార్ కస్టమర్ కేర్ 1947 గైడ్‌లో వివరించాము. ఈ పేజీ ఫిర్యాదుల గురించి, అవి ఎటూ కదలకపోతే ఏం చేయాలో లోతుగా చెబుతుంది.
ఫిర్యాదు చేసే ముందు ఏమేమి సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి?
నంబర్లు, తేదీలు ఉన్న ఫిర్యాదును ట్రేస్ చేయడం సులభం. కాల్ చేసే ముందు లేదా రాసే ముందు ఇవి టిక్ చేసుకోండి. తర్వాతి ప్రతి దశకు ఇదే లిస్ట్ దగ్గర ఉంచుకోండి.
ఏ ఫిర్యాదులోనూ, ఎవరికీ మీ OTP ఎప్పుడూ చెప్పకండి. మీ పూర్తి 12 అంకెల ఆధార్ నంబర్‌ను సోషల్ మీడియాలో పెట్టకండి, తెలియని నంబర్లకు పంపకండి. దానికి బదులు మీ URN, SRN లేదా EID చెప్పండి.
మీ మొదటి ఆధార్ ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలి?
UIDAI సొంత మార్గాలతో మొదలుపెట్టండి. ఒకటి కంటే ఎక్కువ వాడవచ్చు: ఉదాహరణకు, 1947కు కాల్ చేసి, తర్వాత అవే వివరాలు ఈమెయిల్ చేయండి, అప్పుడు అవి రాతపూర్వకంగా మీ దగ్గర ఉంటాయి.
- మీ URN, SRN లేదా EID, తేదీలు, స్క్రీన్‌షాట్‌లు సేకరించండి
- మీ డబ్బు సురక్షితంగా ఉందా (మీ బ్యాంక్ ఖాతా నుండి ఏమీ పోలేదా)?లేదు: ముందు 1930కు కాల్ చేయండి, తర్వాత ఇక్కడికి తిరిగి రండి
- 1947కు కాల్ చేయండి, [email protected]కు ఈమెయిల్ చేయండి లేదా myAadhaarలో ఫిర్యాదు చేయండి
- టికెట్ లేదా ఫిర్యాదు నంబర్, తేదీ రాసి పెట్టుకోండి
- 30 రోజుల వరకు ఆగండి, అవసరమైతే తర్వాత ఎస్కలేట్ చేయండి
-
వీలైతే రాతపూర్వక మార్గం ఎంచుకోండి
ఈమెయిల్, myAadhaar ఫిర్యాదు పేజీ రికార్డ్ వదులుతాయి. మీరు 1947కు కాల్ చేస్తే, టికెట్ నంబర్ మళ్ళీ రాస్తూ ఒక ఈమెయిల్ పంపండి.
-
సమస్యను కొన్ని లైన్లలో చెప్పండి
మీరు ఏం అడిగారు, ఎప్పుడు అడిగారు, ఏం తప్పు జరిగింది చెప్పండి. మీ URN, SRN లేదా EID రాయండి. పాత నంబర్లు చేర్చండి, ఈమెయిల్‌కు స్క్రీన్‌షాట్‌లు జత చేయండి.
-
ఒకే స్పష్టమైన ఫలితం అడగండి
ఉదాహరణకు: "దయచేసి నా అప్‌డేట్ ప్రాసెస్ చేయండి" లేదా "అది ఎందుకు రిజెక్ట్ అయిందో దయచేసి చెప్పండి". ఒకే స్పష్టమైన అభ్యర్థనపై చర్య తీసుకోవడం సులభం.
-
నంబర్, తేదీ దాచుకోండి
ఈరోజు తేదీతో టికెట్ లేదా ఫిర్యాదు నంబర్, లేదా పంపిన ఈమెయిల్ మీ దగ్గర ఉంటే, పని అయినట్లు.
ఏ నంబరూ రాలేదా? అయినా ఈమెయిల్ పంపండి. దాని తేదీయే మీ రికార్డ్ అవుతుంది.
ఎస్కలేట్ చేసే ముందు ఎంత కాలం ఆగాలి?
ఎస్కలేట్ చేసే ముందు, మీ కేసు నిజంగా ఆలస్యమైందో లేదో చెక్ చేయండి. కింద ఉన్న UIDAI సొంత సమయ ప్రమాణాలు వాడండి. Citizen's Charter ప్రకారం Grievance పరిష్కారానికి 30 రోజులు.
| మీ కేసు | UIDAI ప్రమాణం | మూలం |
|---|---|---|
| ఏదైనా Grievance (ఫిర్యాదు) | 30 రోజులు | Citizen's Charter |
| కొత్త ఆధార్, 18 ఏళ్ళ లోపు | 30 రోజుల్లో జనరేట్ అవుతుంది | Citizen's Charter |
| కొత్త ఆధార్, పెద్దవారు | 180 రోజుల్లో జనరేట్ అవుతుంది (90% కేసుల్లో) | Citizen's Charter |
| Aadhaar Appలో అప్‌డేట్ (మొబైల్, అడ్రస్, ఈమెయిల్) | 30 రోజుల వరకు | UIDAI యాప్ FAQ |
| బతికే ఉన్నా చనిపోయినట్లు నమోదు | 2 వారాల్లో బయోమెట్రిక్స్; 30 రోజుల్లో నిర్ణయం | సర్క్యులర్ 02/2025 |
| జీవితకాల పరిమితి దాటిన పేరు, పుట్టిన తేదీ లేదా జెండర్ | కాలపరిమితి లేదు | UIDAI మినహాయింపు (exception) మార్గం |
| RTI జవాబు | 30 రోజుల్లో | UIDAI |
కొత్త ఆధార్ కోసం ఎదురుచూస్తున్నారా? ఎన్‌రోల్‌మెంట్ స్టేటస్, ఆధార్ రాకపోతే చూడండి. అప్‌డేట్‌ల కోసం అప్‌డేట్ స్టేటస్, రిజెక్షన్ పరిష్కారాలు చూడండి.
ఏమీ జరగకపోతే ఎస్కలేషన్ నిచ్చెన ఏమిటి?
UIDAI మొదటి మార్గాలు మీ సమస్యను పరిష్కరించకపోతే, ఒక్కో దశ పైకి వెళ్ళండి. కింద ఉన్న క్రమం మా సూచన మాత్రమే, UIDAI నియమం కాదు. ఇది UIDAI చూపించే మార్గాలనే అనుసరిస్తుంది, UIDAIతోనే మొదలవుతుంది. ప్రతి దశలో అదే URN, SRN లేదా EID, ఇంకా ప్రతి పాత నంబర్ చెప్పండి.
- 1947లో, ఈమెయిల్ ద్వారా లేదా myAadhaarలో ఫిర్యాదు చేయండి; నంబర్లు దాచుకోండి
- 30 రోజుల తర్వాత కూడా పరిష్కారం కాలేదా?లేదు, పరిష్కారమైంది: మీ రికార్డులు దాచుకోండి
- అన్ని నంబర్లు, రుజువులతో మీ UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి రాయండి
- ఇంకో సుమారు 30 రోజుల తర్వాత కూడా జవాబు లేదా?లేదు, పరిష్కారమైంది: మీ రికార్డులు దాచుకోండి
- CPGRAMS (pgportal.gov.in)లో Grievance వేయండి
- అది ఎందుకు ఆగిపోయిందో rtionline.gov.inలో RTI ద్వారా UIDAIని అడగండి
- RTI జవాబు 30 రోజుల్లో రావాలి
| దశ | ఎక్కడ | తర్వాతి దశకు ఎప్పుడు |
|---|---|---|
| 1. UIDAI మార్గాలు | 1947, [email protected], myAadhaar ఫిర్యాదు | ఫిర్యాదు చేసిన 30 రోజుల తర్వాత కూడా పరిష్కారం కాకపోతే |
| 2. ప్రాంతీయ కార్యాలయం | మీ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన UIDAI కార్యాలయం (లిస్ట్) | సుమారు 30 రోజుల తర్వాత కూడా జవాబు లేకపోతే (మా అంచనా నియమం) |
| 3. CPGRAMS | pgportal.gov.in | ఇంకా ఫలితం లేకపోతే |
| 4. RTI | rtionline.gov.in → UIDAI | జవాబు 30 రోజుల్లో రావాలి |
కొన్ని కేసులు మొదటి నుండే ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి వెళ్తాయి: జీవితకాల పరిమితి మినహాయింపు (కేంద్రంలో దరఖాస్తు చేసిన తర్వాత), బతికి ఉన్న వ్యక్తిని చనిపోయినట్లు నమోదు చేయడం, కవలల బయోమెట్రిక్స్ తారుమారు అవడం. మీ ఫిర్యాదుకు ఏ మార్గం సరిపోతుందో చూడండి.
అప్‌డేట్ స్టేటస్ 90 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ "in progress" దగ్గరే ఆగిపోయిందని, వారి 1947 టికెట్లను పట్టించుకోలేదని ప్రజలు చెబుతున్నారు. కొందరు RTI వైపు వెళ్ళామని చెబుతున్నారు. దశ 1 నుండే స్పష్టమైన రాతపూర్వక రికార్డ్ ఉంటే, తర్వాతి ప్రతి దశ బలంగా ఉంటుంది.
UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి ఎలా రాయాలి?
కేంద్రం లేదా హెల్ప్‌లైన్ చేయలేని కేసులను చూసే ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు (ROs) UIDAIకి ఉన్నాయి. మీ రాష్ట్రాన్ని చూసే కార్యాలయానికి రాయండి.
| UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయం | చూసే రాష్ట్రాలు, UTలు (UIDAI హ్యాండ్‌బుక్, 2021) |
|---|---|
| Bengaluru | కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి, లక్షద్వీప్ |
| Chandigarh | చండీగఢ్, జమ్మూ & కాశ్మీర్, లడఖ్, హర్యానా, హిమాచల్ ప్రదేశ్, పంజాబ్ |
| New Delhi | ఢిల్లీ, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఉత్తరాఖండ్ |
| Guwahati | అస్సాం, సిక్కిం సహా ఈశాన్య రాష్ట్రాలు |
| Hyderabad | ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్, అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు |
| Lucknow | ఉత్తరప్రదేశ్ |
| Mumbai | మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, గోవా, దాద్రా & నగర్ హవేలీ మరియు డామన్ & డియూ |
| Ranchi | జార్ఖండ్, బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ |
UIDAI Bengaluruలో ఒక Tech Centreను కూడా చూపిస్తుంది. జీవితకాల పరిమితి మినహాయింపు మార్గంలో, ప్రాంతీయ కార్యాలయం చెక్ చేసిన తర్వాత అది అప్‌డేట్‌ను మళ్ళీ ప్రాసెస్ చేస్తుంది. రాష్ట్రాల లిస్ట్ UIDAI 2021 నివాసితుల హ్యాండ్‌బుక్ నుండి తీసుకున్నది, మారి ఉండవచ్చు, కాబట్టి రాసే ముందు 1947తో నిర్ధారించుకోండి. అడ్రస్‌లు, ఫోన్ నంబర్లు మేము ఇవ్వడం లేదు, ఎందుకంటే వాటిని నిర్ధారించలేకపోయాము; uidai.gov.inలోని కాంటాక్ట్ వివరాలు వాడండి.
ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు ఏం చూస్తాయి
- పేరు (రెండుసార్లు), జెండర్ లేదా పుట్టిన తేదీ (ఒక్కోటి ఒకసారి) కోసం జీవితకాల పరిమితి అయిపోతే: కేంద్రంలో దరఖాస్తు చేసి, తర్వాత URN స్లిప్, రుజువులను ROకు ఈమెయిల్ లేదా పోస్ట్ చేయండి, లేదా 1947కు కాల్ చేయండి.
- బతికే ఉన్నా చనిపోయినట్లు నమోదు: సర్క్యులర్ 02/2025 యొక్క Annexure ఫార్మాట్‌లో దరఖాస్తు (దశలు).
- పుట్టిన తేదీపై వయసు మోసం (age fraud) ఫ్లాగ్: రీయాక్టివేషన్ RO ద్వారా జరుగుతుంది.
- బయోమెట్రిక్స్ తారుమారైన కవలలు.
- 1947, ఈమెయిల్ లేదా myAadhaar ద్వారా పరిష్కారం కాని ఫిర్యాదులు (మేము సూచించే దశ 2).
- ప్రాంతీయ కార్యాలయాల లిస్ట్‌లో మీ రాష్ట్రాన్ని కనుగొని, 1947తో నిర్ధారించుకోండి
- చిన్న లేఖ రాయండి: మీ URN, SRN లేదా EID, ఏం జరిగింది, తేదీలు, పాత నంబర్లు
- URN స్లిప్, రుజువులు, స్క్రీన్‌షాట్‌ల కాపీలు జత చేయండి
- ఈమెయిల్ లేదా పోస్ట్ ద్వారా పంపండి; పంపినట్లు రుజువు దాచుకోండి
- సుమారు 30 రోజుల తర్వాత కూడా జవాబు లేదా?లేదు, కదులుతోంది: అదే రిఫరెన్స్‌తో ఫాలో-అప్ చేయండి
- CPGRAMSలో ఎస్కలేట్ చేయండి
-
మీ ప్రాంతీయ కార్యాలయాన్ని కనుగొనండి
పై టేబుల్‌లో మీ రాష్ట్రాన్ని కనుగొని, తర్వాత 1947తో నిర్ధారించుకోండి, ఎందుకంటే లిస్ట్ 2021 నాటిది. 1947 లేదా uidai.gov.in ఇచ్చిన కాంటాక్ట్ వివరాలు మాత్రమే వాడండి.
-
చిన్న, స్పష్టమైన లేఖ రాయండి
ఒక పేజీలోనే ఉంచండి. విషయం (subject) లైన్‌లో మీ రిక్వెస్ట్ నంబర్ పెట్టండి. ఈ ఉదాహరణను మీకు తగ్గట్టు మార్చుకోవచ్చు:
విషయం: ఆధార్ అప్‌డేట్ పెండింగ్, URN [మీ URN], ఫిర్యాదు నంబర్లు [నంబర్లు]
నేను [తేదీ]న [కేంద్రం పేరు, ఊరు]లో [మీరు అడిగినది] కోసం దరఖాస్తు చేశాను. [తేదీ] నుండి స్టేటస్ [స్టేటస్] అని చూపిస్తోంది. నేను [తేదీ]న 1947లో (టికెట్ [నంబర్]), [తేదీ]న ఈమెయిల్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేశాను. ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు. దయచేసి నా రిక్వెస్ట్ ప్రాసెస్ చేయండి లేదా ఏం లోపించిందో చెప్పండి. నా URN స్లిప్, రుజువులు, స్క్రీన్‌షాట్‌ల కాపీలు జత చేశాను.
[మీ పేరు], [రిజిస్టర్డ్ మొబైల్], [తేదీ]
-
పంపి, రుజువు దాచుకోండి
UIDAI మినహాయింపు మార్గం ఈమెయిల్ లేదా పోస్ట్‌ను అనుమతిస్తుంది. పంపిన ఈమెయిల్ లేదా పోస్టల్ రసీదు దాచుకోండి.
మీరు పంపిన దాని కాపీ తేదీతో మీ దగ్గర ఉంటే, పని అయినట్లు.
-
ఫాలో-అప్ చేయండి
జీవితకాల పరిమితి మినహాయింపు మార్గానికి నిర్ణీత కాలపరిమితి లేదు. అదే రిఫరెన్స్‌తో ఫాలో-అప్ చేయండి. ఏమీ కదలకపోతే, CPGRAMSకు వెళ్ళండి.
పేరు లేదా పుట్టిన తేదీ పరిమితి అయిపోయిందా? మినహాయింపు డాక్యుమెంట్లు మీ పేరు మార్చుకోండి, పుట్టిన తేదీ మార్చుకోండి, అప్‌డేట్ స్టేటస్, రిజెక్షన్ పరిష్కారాలు పేజీల్లో ఉన్నాయి.
CPGRAMSలో UIDAI గురించి ఎలా ఫిర్యాదు చేయాలి?
CPGRAMS (pgportal.gov.in) కేంద్ర ప్రభుత్వ పబ్లిక్ Grievance పోర్టల్. UIDAI దీన్ని తన Grievance మార్గాల్లో ఒకటిగా చూపిస్తుంది. UIDAI సొంత మార్గాలు మీ సమస్యను పరిష్కరించనప్పుడు దీన్ని వాడండి. ముందు దశలను వదిలేయకండి: మీ పాత ఫిర్యాదు నంబర్లు మీరు ప్రయత్నించారని చూపిస్తాయి.
- మీ URN, SRN లేదా EID, ప్రతి పాత నంబర్‌ను తేదీలతో సేకరించండి
- pgportal.gov.in తెరిచి, మీ UIDAI కేసు గురించి Grievance వేయండి
- క్లుప్తంగా రాయండి: మీరు ఏం అడిగారు, ఏం జరిగింది, ఎవరిని సంప్రదించారు
- పోర్టల్ ఇచ్చే Grievance నంబర్ దాచుకోండి
- ఇంకా ఆగిపోయిందా? RTI ద్వారా UIDAIని ఎందుకని అడగండి
-
మీ రికార్డులన్నీ సేకరించండి
ముందు చేసిన ప్రతి దశను తేదీ, నంబర్‌తో లిస్ట్ చేయండి: 1947 టికెట్లు, ఈమెయిల్స్, myAadhaar ఫిర్యాదు, మీ ప్రాంతీయ కార్యాలయ లేఖ.
-
Grievance వేయండి
pgportal.gov.in తెరిచి, మీ UIDAI కేసు గురించి Grievance వేయండి. లేఖ ఉదాహరణలో లాగా కొన్ని చిన్న లైన్లలో రాయండి.
-
Grievance నంబర్ దాచుకోండి
పోర్టల్ నుండి Grievance నంబర్ లేదా అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ వస్తే, పని అయినట్లు. ఈరోజు తేదీతో దాన్ని దాచుకోండి.
UIDAIకి RTI ఎలా వేయాలి?
RTI (సమాచార హక్కు, Right to Information) దరఖాస్తు UIDAIని సమాచారం అడుగుతుంది, ఉదాహరణకు మీ రిక్వెస్ట్ స్టేటస్, ఆలస్యం లేదా రిజెక్షన్‌కు కారణం. ఇది ఫిర్యాదు కాదు. కేసులు ఆగిపోయినవారు జవాబుల కోసం RTI వైపు వెళ్ళామని చెబుతున్నారు. rtionline.gov.inలో వేసి UIDAIని ఎంచుకోండి. జవాబు 30 రోజుల్లో రావాలి.
- rtionline.gov.in తెరిచి UIDAIని ఎంచుకోండి
- మీ URN, SRN లేదా EID గురించి చిన్న, నంబర్ వేసిన ప్రశ్నలు రాయండి
- ₹10 RTI ఫీజు చెల్లించండి (BPL దరఖాస్తుదారులకు మినహాయింపు)
- సబ్మిట్ చేసి అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ దాచుకోండి
- UIDAI జవాబు 30 రోజుల్లో రావాలి
-
RTI Onlineలో UIDAIని ఎంచుకోండి
rtionline.gov.in తెరిచి, మీరు అడుగుతున్న అధికార సంస్థగా UIDAIని ఎంచుకోండి.
-
వాస్తవాలు అడగండి, సహాయాలు కాదు
RTI సమాచారం కోసం. చిన్న, నంబర్ వేసిన ప్రశ్నలు అడగండి. ఉదాహరణకు:
- [తేదీ]న వేసిన, URN [నంబర్] ఉన్న నా రిక్వెస్ట్ ప్రస్తుత స్టేటస్ ఏమిటి?
- అది పెండింగ్‌లో ఉంటే, ఏ దశలో పెండింగ్‌లో ఉంది, ఎందుకు?
- అది రిజెక్ట్ అయితే, కారణం ఏమిటి?
- నా ఫిర్యాదులపై [నంబర్లు, తేదీలు] ఏ చర్య తీసుకున్నారు?
-
ఫీజు చెల్లించి సబ్మిట్ చేయండి
RTI ఫీజు ఒక్కో దరఖాస్తుకు ₹10; దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన (BPL) ఉన్న దరఖాస్తుదారులు చెల్లించనక్కర్లేదు. పోర్టల్‌లోనే చెల్లించండి.
పోర్టల్ నుండి అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ లేదా రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ వస్తే, పని అయినట్లు.
-
జవాబు కోసం ఆగండి
జవాబు 30 రోజుల్లో రావాలి. అందులో రిజెక్షన్‌కు కారణం ఉంటే, దాన్ని సరిచేసి మళ్ళీ దరఖాస్తు చేయండి, లేదా మీ ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి తీసుకెళ్ళండి.
మీ ఫిర్యాదుకు ఏ మార్గం సరిపోతుంది?
వేర్వేరు సమస్యలు వేర్వేరు చోట్ల మొదలవుతాయి. కొన్ని నేరుగా ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి వెళ్తాయి, డబ్బు మోసం అయితే ముందు సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్‌కు వెళ్తుంది. కింది ప్రశ్నకు జవాబు ఇవ్వండి, లేదా టేబుల్ వాడండి.
| మీ ఫిర్యాదు | ఎక్కడ మొదలుపెట్టాలి | ఏమేమి చేర్చాలి | పరిష్కారం కాకపోతే |
|---|---|---|---|
| కేంద్రంలో ఎక్కువ వసూలు | 1947 లేదా [email protected] | కేంద్రం పేరు, అడ్రస్, తేదీ, అడిగిన మొత్తం, మీ దగ్గర ఉంటే ఆపరేటర్ ID, మీ స్లిప్ | నిచ్చెన. ఫీజులు: ఆధార్ ఫీజులు |
| సమయ ప్రమాణం దాటినా అప్‌డేట్ ఆగిపోయింది | 1947, ఈమెయిల్ లేదా myAadhaar ఫిర్యాదు | URN లేదా SRN, దరఖాస్తు తేదీ, స్టేటస్ స్క్రీన్‌షాట్ | ప్రాంతీయ కార్యాలయం, CPGRAMS, RTI (అప్‌డేట్ స్టేటస్) |
| కొత్త ఆధార్ జనరేట్ కాలేదు | మీ ఎన్‌రోల్‌మెంట్ స్టేటస్ చెక్ చేయండి; Charter సమయం దాటిన తర్వాత ఫిర్యాదు చేయండి | EID, ఎన్‌రోల్‌మెంట్ స్లిప్, తేదీ | నిచ్చెన (ఎన్‌రోల్‌మెంట్ స్టేటస్) |
| అప్‌డేట్ రిజెక్ట్ అయింది, మీరు ఒప్పుకోవడం లేదు | మీ URN లేదా SRNతో ఫిర్యాదు | రిజెక్షన్ స్క్రీన్‌షాట్, మీరు వాడిన రుజువుల కాపీలు | కారణాన్ని సరిచేసి మళ్ళీ దరఖాస్తు చేయండి, లేదా ఎస్కలేట్ చేయండి |
| పేరు, DOB లేదా జెండర్ పరిమితి అయిపోయింది | కేంద్రంలో దరఖాస్తు చేసి, తర్వాత ప్రాంతీయ కార్యాలయం (లేదా 1947కు కాల్ చేయండి) | URN స్లిప్, మార్పుకు రుజువులు | కాలపరిమితి లేదు; ఫాలో-అప్ చేయండి, తర్వాత CPGRAMS (DOB గైడ్) |
| బతికే ఉన్నా చనిపోయినట్లు నమోదు | UIDAI ప్రాంతీయ లేదా రాష్ట్ర కార్యాలయం (సర్క్యులర్ 02/2025) | Annexure ఫార్మాట్‌లో దరఖాస్తు | 30 రోజుల్లో నిర్ణయం రావాలి; తర్వాత మీ దరఖాస్తు తేదీతో ఫిర్యాదు చేయండి (రీయాక్టివేషన్) |
| కవలల బయోమెట్రిక్స్ తారుమారు | UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయం మాత్రమే | ఇద్దరు పిల్లల EIDలు లేదా ఆధార్ వివరాలు, స్లిప్‌లు | నిచ్చెన |
| AePS లేదా ఇతర మోసం ద్వారా డబ్బు పోయింది | వెంటనే 1930 లేదా cybercrime.gov.in (UIDAI కాదు) | బ్యాంక్ మెసేజ్‌లు, తేదీలు, మొత్తాలు | తర్వాత బయోమెట్రిక్స్ లాక్ చేసి UIDAIకి చెప్పండి (మోసాల గైడ్) |
| ఆధార్ దుర్వినియోగం, డబ్బు పోలేదు | 1947 లేదా ఈమెయిల్ | ఏం జరిగింది, ఎప్పుడు, ఏవైనా స్క్రీన్‌షాట్‌లు | నిచ్చెన |
కేంద్రం ఎక్కువ డబ్బు వసూలు చేస్తే ఎలా ఫిర్యాదు చేయాలి?
ఛార్జీలు ప్రతి కేంద్రంలో ఒకటే అని UIDAI చెబుతుంది. కొత్త ఆధార్, పిల్లల తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్‌డేట్ (5–7, 15–17 ఏళ్ళ వయసులో) ఉచితం, 7–15 ఏళ్ళ పిల్లల బయోమెట్రిక్ అప్‌డేట్ 30 సెప్టెంబర్ 2027 వరకు ఉచితం. డెమోగ్రాఫిక్ అప్‌డేట్ (పేరు, అడ్రస్, పుట్టిన తేదీ, జెండర్, మొబైల్, ఈమెయిల్) ₹75. బయోమెట్రిక్ అప్‌డేట్ ₹125, బయోమెట్రిక్ ఆథెంటికేషన్‌తో e-Aadhaar ప్రింట్ ₹30–₹40 (UIDAI సొంత Seva Kendraలు ₹40 అని చూపిస్తాయి). మీ విజిట్ ఖర్చును ఫీజు కాలిక్యులేటర్‌తో లెక్కించండి. ₹75 అప్‌డేట్‌కు ₹200 అడిగారని ప్రజలు చెబుతున్నారు.
డిసెంబర్ 2023లో లోక్‌సభ జవాబు గురించి వచ్చిన ఒక వార్తా నివేదిక ప్రకారం, ఎక్కువ వసూలు నిరూపితమైతే ఆపరేటర్‌ను సస్పెండ్ చేస్తారు, రిజిస్ట్రార్‌కు ₹50,000 జరిమానా వేస్తారు. ఫిర్యాదులు 1947కు లేదా [email protected]కు వెళ్తాయి. ఆపరేటర్ ID లేకుండా ఫిర్యాదు చేయడం కష్టమని కూడా ప్రజలు చెబుతున్నారు, కాబట్టి కేంద్రంలో ఉండగానే వివరాలు సేకరించండి.
- అధికారిక ఫీజు (చాలా అప్‌డేట్‌లకు ₹75 లేదా ₹125) కంటే ఎక్కువ అడిగారా?లేదు: ఫిర్యాదు అవసరం లేదు. చెల్లించి మీ స్లిప్ దాచుకోండి
- కేంద్రం పేరు, అడ్రస్, తేదీ, అడిగిన మొత్తం రాసుకోండి
- ఆపరేటర్ ID అడిగి, మీ స్లిప్ దాచుకోండి
- 1947లో లేదా [email protected]కు ఫిర్యాదు చేయండి
- ఫిర్యాదు నంబర్ దాచుకోండి; అవసరమైతే 30 రోజుల తర్వాత ఎస్కలేట్ చేయండి
పూర్తి ఫీజుల లిస్ట్: ఆధార్ ఫీజులు, ఛార్జీలు. కేంద్రంలో ఏం ఆశించాలి: ఆధార్ కేంద్రాలు: ఏం ఆశించాలి.
మీరు బతికే ఉన్నా చనిపోయినట్లు నమోదైతే ఏం చేయాలి?
వార్తల ప్రకారం, కర్ణాటక, ఒడిశా, రాజస్థాన్‌లో బతికి ఉన్నవారిని చనిపోయినట్లు నమోదు చేశారు, వారి పెన్షన్, రేషన్ ఆగిపోయాయి. UIDAI సర్క్యులర్ 02/2025 (7 జులై 2025) పరిష్కారాన్ని చెబుతుంది. ఇది 1947తో మొదలవదు: మీరు UIDAI ప్రాంతీయ లేదా రాష్ట్ర కార్యాలయానికి దరఖాస్తు చేయాలి.
- సర్క్యులర్ యొక్క Annexure ఫార్మాట్‌లో ప్రాంతీయ లేదా రాష్ట్ర కార్యాలయానికి దరఖాస్తు చేయండి
- 2 వారాల్లో మీ బయోమెట్రిక్స్ తీసుకుంటారు
- 30 రోజుల్లో నిర్ణయం రావాలి
- జనన మరణాల రిజిస్ట్రార్‌కు సమాచారం ఇస్తారు
Annexure ఫార్మాట్ ఎక్కడ దొరుకుతుందో మేము నిర్ధారించలేకపోయాము, కాబట్టి కార్యాలయాన్ని లేదా 1947ను అడగండి. మీ దరఖాస్తు కాపీ, దాని తేదీ దాచుకోండి. 30 రోజుల తర్వాత కూడా నిర్ణయం రాలేదా? ఆ తేదీతో ఫిర్యాదు చేసి నిచ్చెన ఎక్కండి. పూర్తి దశలు: ఆధార్ డీయాక్టివేట్ అయిందా? మళ్ళీ యాక్టివేట్ చేయించండి.
ప్రజలు కోర్టుకు ఎప్పుడు వెళ్తారు, ఆధార్ చట్టం ఏం అనుమతిస్తుంది?
చాలా ఫిర్యాదులకు కోర్టు అవసరమే ఉండదు. అయినా, కొందరు ఆధార్ సమస్యలను హైకోర్టుకు తీసుకెళ్ళారు. ఇవి వార్తల్లో వచ్చిన ఉదాహరణలు, సాధారణ దశ కాదు:
- మద్రాస్ హైకోర్టు (17 అక్టోబర్ 2025): వార్తల ప్రకారం, మీ ఆధార్‌ను సరిచేసుకోవడం ప్రాథమిక హక్కు అని పేర్కొంది.
- ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు (7 మే 2026): వార్తల ప్రకారం, ఒక ప్రాంతీయ కార్యాలయాన్ని 10 రోజుల్లో పుట్టిన తేదీ సరిచేయమని ఆదేశించింది.
- 74 ఏళ్ళ వితంతువు ఆగిపోయిన పెన్షన్ కోసం, 4 ఏళ్ళ తేడా ఉన్న ఒక మైనర్ పుట్టిన తేదీ కోసం హైకోర్టుకు వెళ్ళాల్సి వచ్చిందని మరికొందరు చెబుతున్నారు.
వేరొకరిలా నటించడం (సెక్షన్ 34), గుర్తింపు సమాచారాన్ని బయటపెట్టడం (సెక్షన్ 37) లాంటి నేరాలకు ఆధార్ చట్టం శిక్షలు కూడా నిర్ణయిస్తుంది. చట్టంలోని సెక్షన్ 47 కింద ఆధార్ హోల్డర్లు నేరుగా ఫిర్యాదు చేయవచ్చని ఒక ద్వితీయ మూలం చెబుతుంది. ఏ చట్టపరమైన చర్యకైనా ముందు లాయర్ సలహా తీసుకోండి.
ఆధార్ ఫిర్యాదుల్లో ఏ సమస్యలు వస్తాయి, వాటిని ఎలా సరిచేయాలి?
| మీ పరిస్థితి | సాధారణంగా దాని అర్థం | ఏం చేయాలి |
|---|---|---|
| 1947 టికెట్ వేశారు, 30 రోజులుగా ఏమీ లేదు | ఫిర్యాదు ఆగిపోయింది | టికెట్ నంబర్, తేదీతో మీ ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి రాయండి |
| కాల్‌లో టికెట్ నంబర్ రాలేదు | కాల్ చేసినట్లు మీ దగ్గర రికార్డ్ లేదు | అవే వివరాలతో [email protected]కు ఈమెయిల్ పంపండి; దాని తేదీయే మీ రికార్డ్ |
| స్టేటస్ 90+ రోజులుగా "in progress" | ఈ దశలో టికెట్లను పట్టించుకోవడం లేదని ఇతరులు చెబుతున్నారు | నిచ్చెన పైకి వెళ్ళండి; ఇక్కడ RTI వాడామని కొందరు చెబుతున్నారు |
| ఏ ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి రాయాలో తెలియదు | మా రాష్ట్రాల లిస్ట్ UIDAI 2021 హ్యాండ్‌బుక్ నుండి తీసుకున్నది, మారి ఉండవచ్చు | ప్రాంతీయ కార్యాలయాల లిస్ట్ చూసి, తర్వాత 1947తో నిర్ధారించుకోండి |
| పరిమితి అయిపోయిందని కేంద్రం మీ అప్‌డేట్ నిరాకరించింది | మినహాయింపు మార్గంలో రిజిస్ట్రార్లు రిక్వెస్ట్ తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి | కేంద్రం వివరాలతో 1947లో ఫిర్యాదు చేయండి; తర్వాత ప్రాంతీయ కార్యాలయ మార్గం వాడండి |
| మీ పరిమితి మినహాయింపుపై ప్రాంతీయ కార్యాలయం ఇంకా నిర్ణయం తీసుకోలేదు | ఈ మార్గానికి నిర్ణీత కాలపరిమితి లేదు | అదే రిఫరెన్స్‌తో ఫాలో-అప్ చేయండి; తర్వాత CPGRAMS |
| ఎక్కువ వసూలు చేశారు, కానీ ఆపరేటర్ ID లేదు | చాలా మంది ఆపరేటర్ పేరు చెప్పలేరు | అయినా కేంద్రం పేరు, అడ్రస్, తేదీ, మొత్తం, మీ స్లిప్‌తో ఫిర్యాదు చేయండి |
| పెన్షన్ లేదా రేషన్ ఆగిపోయింది; చనిపోయినట్లు నమోదైంది | మీ ఆధార్ ఒక మరణ రికార్డ్‌తో మ్యాచ్ అయి ఉండవచ్చు | సర్క్యులర్ 02/2025 కింద దరఖాస్తు చేయండి (దశలు) |
| ఒక "హెల్ప్‌లైన్" మీ OTP అడిగింది | బహుశా స్కామ్ | చెప్పకండి. చెప్పేసి ఉంటే, మీ బయోమెట్రిక్స్ లాక్ చేయండి, మీ ఆథెంటికేషన్ హిస్టరీ చెక్ చేయండి (మోసాల గైడ్) |
| మీ బ్యాంక్ ఖాతా నుండి డబ్బు పోయింది | AePS లేదా ఇతర మోసం కావచ్చు | ముందు 1930కు కాల్ చేయండి, తర్వాత UIDAIకి చెప్పండి |
విదేశం నుండి UIDAIకి ఫిర్యాదు చేయడం
- [email protected]కు ఈమెయిల్. ఇది ఎక్కడి నుండైనా పని చేస్తుంది, తేదీతో కూడిన రాతపూర్వక రికార్డ్ ఇస్తుంది. మీ URN, SRN లేదా EID, స్క్రీన్‌షాట్‌లు చేర్చండి.
- విదేశం నుండి 1947కు కాల్ చేయడం: మేము చూసిన మూలాలు అది పని చేస్తుందో లేదో చెప్పడం లేదు. దానిపై ఆధారపడకండి.
- OTPలు మీ రిజిస్టర్డ్ మొబైల్‌కు వస్తాయి. ఆ SIMకు విదేశంలో SMS రాకపోతే, OTP అవసరమైన ఆన్‌లైన్ దశలు పని చేయవు.
- ప్రాంతీయ కార్యాలయం: మినహాయింపు మార్గం ఈమెయిల్‌ను అనుమతిస్తుంది, కాబట్టి విదేశం నుండి రాయవచ్చు.
- CPGRAMS, RTI Online వెబ్‌సైట్లు. భారతదేశం బయట నుండి దరఖాస్తులు అవి తీసుకుంటాయో లేదో మేము నిర్ధారించలేదు.
- బయోమెట్రిక్ సవరణలకు మీరు భారతదేశంలో ఉండాలి. బయోమెట్రిక్ అప్‌డేట్‌కు ఎంబసీ లేదా ఆన్‌లైన్ మార్గం లేదని ద్వితీయ మూలాలు చెబుతున్నాయి.
ప్రాంతం సరిగ్గా లేదా?
నకిలీ "ఆధార్ ఫిర్యాదు హెల్ప్‌లైన్" నంబర్లు
- UIDAI హెల్ప్‌లైన్ 1947. సెర్చ్ ఫలితాలు, సోషల్ మీడియా పోస్ట్‌లు లేదా కామెంట్లలో "ఆధార్ ఫిర్యాదు నంబర్" అని చూపించే ఇతర నంబర్లు నకిలీవి కావచ్చు.
- uidai.gov.inతో ముగిసే సైట్లలో, pgportal.gov.inలో లేదా rtionline.gov.inలో మాత్రమే, లేదా [email protected]కు ఈమెయిల్ ద్వారా మాత్రమే ఫిర్యాదు చేయండి.
- కాల్ చేసిన వ్యక్తి UIDAI నుండి లేదా బ్యాంక్ నుండి అని చెప్పినా, కాల్‌లో ఎవరికీ OTP ఎప్పుడూ చెప్పకండి.
- "మీ ఆధార్ బ్లాక్ అవుతుంది" అనే కాల్స్, "ఇంటి నుండే అప్‌డేట్" అని హామీ ఇచ్చే లింకులు, స్క్రీన్-షేరింగ్ యాప్ (AnyDesk లాంటిది) ఇన్‌స్టాల్ చేయమనే అభ్యర్థనలు మా బృందం చూసిన స్కామ్‌లు.
- మీ ఫిర్యాదును "త్వరగా పూర్తి చేయిస్తాం" లేదా ప్రాంతీయ కార్యాలయ నిర్ణయం తెప్పిస్తాం అని హామీ ఇచ్చే ఎవరికీ డబ్బు ఇవ్వకండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
UIDAIకి ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలి?
1947కు కాల్ చేయండి, [email protected]కు ఈమెయిల్ చేయండి, లేదా myAadhaarలోని ఫిర్యాదు పేజీ (myaadhaar.uidai.gov.in/
ఆధార్ ఫిర్యాదు నంబర్ ఏమిటి?
UIDAI హెల్ప్‌లైన్ 1947, కాల్ ఉచితం. ఏజెంట్లు సోమవారం నుండి శనివారం వరకు ఉదయం 7 నుండి రాత్రి 11 వరకు, ఆదివారం ఉదయం 8 నుండి సాయంత్రం 5 వరకు జవాబిస్తారు. ఆన్‌లైన్‌లో కనిపించే ఇతర "ఫిర్యాదు నంబర్ల"ను అనుమానంతో చూడండి.
ఫిర్యాదు పరిష్కారానికి UIDAI ఎంత సమయం తీసుకుంటుంది?
UIDAI యొక్క Citizen's Charter ప్రకారం Grievance పరిష్కారానికి 30 రోజులు. అప్పటికీ ఏమీ జరగకపోతే, తర్వాతి దశకు వెళ్ళండి.
30 రోజుల్లో నా ఫిర్యాదు పరిష్కారం కాలేదు. తర్వాత ఏం చేయాలి?
మీ నంబర్లన్నిటితో మీ UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయానికి రాయమని మేము సూచిస్తాము. ఇంకా ఆగిపోయిందా? CPGRAMS (pgportal.gov.in)లో వేయండి, తర్వాత UIDAIకి RTI పంపండి. ఈ క్రమం మా సూచన మాత్రమే, UIDAI నియమం కాదు.
UIDAI ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు ఎక్కడ ఉన్నాయి?
Bengaluru, Chandigarh, New Delhi, Guwahati, Hyderabad, Lucknow, Mumbai, Ranchi, ఇంకా Bengaluruలో ఒక Tech Centre. UIDAI 2021 హ్యాండ్‌బుక్‌లో ప్రతి కార్యాలయం చూసిన రాష్ట్రాలను మా టేబుల్ చూపిస్తుంది; మీది 1947తో నిర్ధారించుకోండి.
UIDAIపై RTI వేయవచ్చా?
మీ రిక్వెస్ట్ స్టేటస్, ఆలస్యం లేదా రిజెక్షన్‌కు కారణం అడగడానికి rtionline.gov.inలో UIDAIకి RTI వేయవచ్చు. ఫీజు ₹10 (BPL దరఖాస్తుదారులకు మినహాయింపు). జవాబు 30 రోజుల్లో రావాలి.
ఆధార్ సమస్యకు CPGRAMS సహాయపడుతుందా?
అవును, UIDAI CPGRAMS (pgportal.gov.in)ను ఒక Grievance మార్గంగా చూపిస్తుంది. UIDAI సొంత మార్గాల తర్వాత దీన్ని వాడండి, మీ పాత ఫిర్యాదు నంబర్లు చెప్పండి.
ఆధార్ కేంద్రం ఎక్కువ వసూలు చేస్తే ఎలా ఫిర్యాదు చేయాలి?
కేంద్రం పేరు, అడ్రస్, తేదీ, మొత్తం, ఇంకా మీ స్లిప్‌తో 1947కు కాల్ చేయండి లేదా [email protected]కు ఈమెయిల్ చేయండి. నిరూపితమైన కేసులో ఆపరేటర్ సస్పెన్షన్, రిజిస్ట్రార్‌కు ₹50,000 జరిమానా ఉండవచ్చని ఒక వార్తా నివేదిక చెబుతుంది.
నా అప్‌డేట్ మూడు నెలలుగా "in progress"లో ఉంది. ఏం చేయాలి?
ఇంకా ఫిర్యాదు చేయకపోతే మీ URN లేదా SRNతో ఫిర్యాదు చేయండి. తర్వాత నిచ్చెనను అనుసరించండి: ప్రాంతీయ కార్యాలయం, CPGRAMS, RTI. ఇదే పరిస్థితిలో ఉన్నవారు RTI వైపు వెళ్ళామని చెబుతున్నారు.
భారతదేశం బయట నుండి UIDAIకి ఫిర్యాదు చేయవచ్చా?
అవును, [email protected]కు ఈమెయిల్ ద్వారా, అది ఎక్కడి నుండైనా పని చేస్తుంది. విదేశం నుండి 1947కు కాల్ చేయవచ్చో మేము నిర్ధారించలేకపోయాము.
చివరిగా
1947, [email protected] లేదా myAadhaar ఫిర్యాదు పేజీతో మొదలుపెట్టండి, ప్రతి నంబర్, తేదీ దాచుకోండి. UIDAIకి దాని Charter అనుమతించే 30 రోజులు ఇవ్వండి. తర్వాత ఒక్కో దశ పైకి వెళ్ళండి: ప్రాంతీయ కార్యాలయం, CPGRAMS, RTI. డబ్బు పోయిందా? ముందు 1930కు కాల్ చేయండి. మీ OTP మాత్రం ఎప్పుడూ ఎవరికీ చెప్పకండి.
మూలాలు
- UIDAI – సహాయం, Grievance మార్గాలు: 1947, [email protected], చాట్‌బాట్, ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు, ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు, CPGRAMS, పోస్ట్, సోషల్ మీడియా (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- myAadhaar – File a complaint (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- UIDAI – Citizen's Charter, జనవరి 2024 (PDF): 30 రోజుల్లో Grievance పరిష్కారం; ఎన్‌రోల్‌మెంట్ సమయ ప్రమాణాలు (చూసిన తేదీ: 15 అక్టోబర్ 2026)
- UIDAI – ఆధార్ ఎన్‌రోల్‌మెంట్ & అప్‌డేట్ ఛార్జీలు (ఫీజు PDF) (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- UIDAI – Aadhaar Seva Kendra పేజీ: 7–15 ఏళ్ళ బయోమెట్రిక్ అప్‌డేట్ 30 సెప్టెంబర్ 2027 వరకు ఉచితం; ప్రింట్ ₹40 (చూసిన తేదీ: 15 అక్టోబర్ 2026)
- UIDAI – Aadhaar Handbook for Residents 2021 (Ver. 2.0): ప్రాంతీయ కార్యాలయాల పరిధులు (చూసిన తేదీ: 15 అక్టోబర్ 2026)
- RTI Rules 2012, Vikaspediaలో సంక్షిప్తంగా: ఒక్కో దరఖాస్తుకు ₹10 ఫీజు, BPL దరఖాస్తుదారులకు మినహాయింపు (చూసిన తేదీ: 15 అక్టోబర్ 2026)
- UIDAI Office Memorandum 27 ఏప్రిల్ 2019 – జీవితకాల అప్‌డేట్ పరిమితులు, ప్రాంతీయ కార్యాలయ మినహాయింపు మార్గం (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- UIDAI సర్క్యులర్ 02/2025 (7 జులై 2025) – మరణించినట్లు తప్పుగా డీయాక్టివేట్ చేసిన ఆధార్ రీయాక్టివేషన్ (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- CPGRAMS – పబ్లిక్ Grievance పోర్టల్, RTI Online (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- cybercrime.gov.in, AePS మోసంపై Gujarat Cyber Crime అడ్వైజరీ (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- లోక్‌సభ జవాబుపై వార్తా నివేదిక (డిసెంబర్ 2023): నిరూపితమైన ఎక్కువ వసూలుకు ఆపరేటర్ సస్పెన్షన్, రిజిస్ట్రార్‌కు ₹50,000 జరిమానా (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- కోర్టు నివేదికలు: మద్రాస్ హైకోర్టు (17 అక్టోబర్ 2025), ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు (7 మే 2026); ఆధార్ చట్టం సెక్షన్ 47 కింద ఫిర్యాదులపై ద్వితీయ మూలం (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- మా పరిశోధనలో సేకరించిన వినియోగదారుల అనుభవాలు (ఫోరమ్‌లు, 2025–2026): ఆగిపోయిన అప్‌డేట్‌లు, పట్టించుకోని టికెట్లు, ఎక్కువ వసూలు, ఆపరేటర్ IDలు, బతికి ఉన్నవారిని చనిపోయినట్లు నమోదు (చూసిన తేదీ: 13 అక్టోబర్ 2026)
- Anika Digital Seva కౌంటర్ బృందం: నిపుణుల జవాబులు Z06, Z09, Z10, Z30, G19 (15 అక్టోబర్ 2026)
పేజీ చరిత్ర: 15 అక్టోబర్ 2026, మొదటి వెర్షన్. 16 అక్టోబర్ 2026: ఖచ్చితత్వం మరియు లింకుల సమీక్ష. 18 అక్టోబర్ 2026: తెలుగు అనువాదం (ఇంగ్లీష్ పేజీ నుండి).