ભારતીય પાસપોર્ટ માર્ગદર્શિકા: શુલ્ક, પરિશિષ્ટો અને નિયમો
તમામ માર્ગદર્શિકાઓ ↓India Customer Careની સ્વતંત્ર માર્ગદર્શિકા. આ વિદેશ મંત્રાલય કે પાસપોર્ટ સેવા નથી. અરજી માત્ર passportindia.gov.in પર કરો.
આ પેજ પર
1 જુલાઈ 2026થી લાગુ તમારું ચોક્કસ પાસપોર્ટ શુલ્ક ગણો, કોઈ પણ સત્તાવાર પરિશિષ્ટનું ખાલી ફોર્મ અને ભરેલો નમૂનો ડાઉનલોડ કરો અને અરજદારો વારંવાર ગેરસમજ કરતા હોય તેવા નિયમો જાણો. આ માર્ગદર્શિકા દેહરાદૂનના પાસપોર્ટ સહાય કેન્દ્રે તૈયાર કરી છે. અરજી અને ચુકવણી માત્ર સત્તાવાર પાસપોર્ટ સેવા પોર્ટલ પર કરો, passportindia.gov.in.
પાસપોર્ટ માટેનાં ઉપયોગી સાધનો
પાસપોર્ટ શુલ્ક ગણકસામાન્ય કે તત્કાલ, પુખ્ત કે સગીર, 36 કે 60 પાનાં, ભારત કે વિદેશથી અરજી—નાનાં બાળકો અને વરિષ્ઠ નાગરિકોની 10% છૂટ સહિત.
પરિશિષ્ટો ડાઉનલોડ કરોતમામ 9 સત્તાવાર નમૂનાઓના ખાલી PDF અને પરિશિષ્ટ A, C, D, F, H અને Jની ભરેલી નમૂના નકલો.
પાસપોર્ટના નિયમો વિશે વારંવાર થતી ગેરસમજો
- એક વખત શુલ્ક ભરવાથી સામાન્ય યોજનામાં 3 અને તત્કાલમાં 2 મુલાકાત મળે છે; પહેલી મુલાકાત આમાં ગણાય છે અને બધી મુલાકાત 1 વર્ષની અંદર લેવાની હોય છે. ત્યાર પછી ફરી શુલ્ક ભરવું પડે છે.
- આધાર જન્મતારીખનો પુરાવો નથી . પાસપોર્ટ માટે જન્મ પ્રમાણપત્ર, ધોરણ 10નું પ્રમાણપત્ર કે PAN કાર્ડ વાપરો. આધાર સરનામાના પુરાવા તરીકે ચાલે છે.
- ભારતમાં જારી થતા તમામ નવા પાસપોર્ટ ઈ-પાસપોર્ટ છે (ચિપવાળા)—મે 2025થી. જૂના પાસપોર્ટ મુદત પૂરી થાય ત્યાં સુધી માન્ય રહે છે.
- પાસપોર્ટની મુદત પૂરી થઈ? “Fresh”ને બદલે “Re-issue” હેઠળ અરજી કરો, મુદત પૂરી થયાને 3 વર્ષથી વધુ થયાં હોય તો પણ. Fresh પસંદ કરવાની સામાન્ય ભૂલથી અરજીઓ અટકી જાય છે.
- શુલ્ક પરત મળતું નથી ; મુલાકાત રદ કરો કે ચૂકી જાઓ તો પણ. તેને બીજી અરજીમાં તબદીલ પણ કરી શકાતું નથી.
અમારા પાસપોર્ટ સહાય કેન્દ્રનો અનુભવ: છેલ્લી મુલાકાત ચૂકશો નહીંએક મહિલા અરજદારના આધારમાં હજુ પણ તેમના પૂર્વ પતિનું નામ હતું, તેથી પહેલી મુલાકાતે તેમના દસ્તાવેજો સામે વાંધો લેવાયો. બીજી મુલાકાત તે ચૂકી ગયાં. ત્રીજી અને છેલ્લી મુલાકાતે પણ આધાર સુધારવાનું બાકી હતું, છતાં તે ગયાં અને સ્થિતિ સમજાવી. PSKએ પછીની તારીખ આપી અને આધાર સુધર્યા બાદ કામ પૂરું થયું. આવું ભાગ્યે જ બને છે અને તે સંપૂર્ણપણે અધિકારીની મુનસફી પર છે; છતાં છેલ્લી તક ગુમાવવા કરતાં જઈને સમજાવવું વધુ સારું છે.
પાસપોર્ટની સંજ્ઞાઓનો અર્થ
- ARN: અરજી સંદર્ભ નંબર
- ઓનલાઇન પાસપોર્ટ ફોર્મ રજૂ કર્યા પછી મળતો નંબર. દરેક પૂછપરછમાં જણાવો.
- CAPTCHA: કમ્પ્યુટર અને માનવ વચ્ચે ભેદ પાડવા માટેની સંપૂર્ણ સ્વચાલિત જાહેર ટ્યુરિંગ કસોટી
- ફોર્મમાં આપમેળે આવતા સ્પૅમને રોકતી નાની કસોટી; અહીં સાદો સરવાળો છે.
- CPGRAMS: કેન્દ્રીકૃત જાહેર ફરિયાદ નિવારણ અને દેખરેખ વ્યવસ્થા
- કોઈ પણ સરકારી ઑફિસ સામે ફરિયાદ કરવા માટે ભારત સરકારનું ઑનલાઇન પોર્ટલ.
- DOB: જન્મતારીખ
- તમામ દસ્તાવેજોમાં સરખી હોવી જોઈએ. પાસપોર્ટ માટે આધાર જન્મતારીખના પુરાવા તરીકે સ્વીકારાતો નથી.
- ECNR: ઉત્પ્રવાસ તપાસ જરૂરી નથી
- આજે મોટા ભાગના પાસપોર્ટ આ પ્રકારના હોય છે. ઉત્પ્રવાસ તપાસ વગર વિદેશમાં કામ માટે જઈ શકો છો.
- ECR: ઉત્પ્રવાસ તપાસ જરૂરી
- ધોરણ 10 પાસ ન હોય અને આવકવેરો ન ભરતા હોય તેમના પાસપોર્ટ પર આ નોંધ હોય છે. અમુક દેશોમાં કામ માટે જવા ઉત્પ્રવાસ તપાસ જરૂરી છે.
- FAQ: વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
- સામાન્ય પ્રશ્નો અને ટૂંકા જવાબો.
- FIR: પ્રથમ માહિતી અહેવાલ
- પોલીસમાં નોંધાવેલી ફરિયાદ. ખોવાયેલા પાસપોર્ટ માટે FIR કે પોલીસ રિપોર્ટ જરૂરી છે.
- GPO: મુખ્ય ટપાલ કચેરી
- શહેરની મુખ્ય પોસ્ટ ઑફિસ; ન પહોંચેલી Speed Post ટપાલ લેવા માટે ઘણી વાર અહીં રાખવામાં આવે છે.
- INR: ભારતીય રૂપિયો
- ભારતનું ચલણ, ₹ તરીકે દર્શાવાય છે.
- IP: ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ (સરનામું)
- ઇન્ટરનેટ પર તમારું ઉપકરણ વાપરે છે તે નેટવર્ક સરનામું.
- ITR: આવકવેરા રિટર્ન
- દર વર્ષે ભરાતું આવકવેરાનું રિટર્ન. કરદાતાઓ તેનાથી non-ECR પાસપોર્ટ મેળવી શકે છે.
- MEA: વિદેશ મંત્રાલય
- ભારતમાં પાસપોર્ટ સેવાઓ ચલાવતું કેન્દ્ર સરકારનું મંત્રાલય.
- NOC: વાંધો ન હોવાનું પ્રમાણપત્ર
- તમારા પાસપોર્ટ સામે વાંધો નથી તેવો નોકરીદાતા કે વિભાગનો પત્ર.
- NRI: બિનનિવાસી ભારતીય
- ભારતની બહાર રહેતો ભારતીય નાગરિક.
- PCC: પોલીસ ક્લિયરન્સ પ્રમાણપત્ર
- તમારી વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ પોલીસ રેકોર્ડ નથી તેવું પાસપોર્ટ કાર્યાલયનું પ્રમાણપત્ર. વિદેશમાં નોકરી કે વિઝા માટે ઘણીવાર મગાય છે.
- PDF: પોર્ટેબલ ડોક્યુમેન્ટ ફોર્મેટ
- દરેક ઉપકરણ પર સરખું છપાતું ફાઇલ સ્વરૂપ. અમારા પરિશિષ્ટનાં ફોર્મ PDF છે.
- PIN: પોસ્ટલ ઇન્ડેક્સ નંબર
- ભારતનો 6 અંકનો ટપાલ કોડ.
- POPSK: પોસ્ટ ઓફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્ર
- પોસ્ટ ઓફિસમાં આવેલું નાનું પાસપોર્ટ કેન્દ્ર. અહીં તત્કાલ સેવા નથી અને સામાન્ય રીતે જટિલ કેસ લેવાતા નથી.
- PSK: પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્ર
- નિર્ધારિત મુલાકાત માટે જવાનું મુખ્ય કેન્દ્ર; અહીં દસ્તાવેજો, ફોટો, આંગળીઓનાં નિશાન અને ચકાસણીની પ્રક્રિયા થાય છે.
- PSU: જાહેર ક્ષેત્રનું સાહસ
- કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની માલિકીની કંપની.
- RPO: પ્રાદેશિક પાસપોર્ટ કાર્યાલય
- તમારા જિલ્લાની જવાબદારી ધરાવતું પાસપોર્ટ કાર્યાલય. મુશ્કેલ અરજીઓના નિર્ણય અને ફરિયાદોના જવાબ અહીંથી થાય છે.
- SP: પોલીસ અધિક્ષક
- જિલ્લાના પોલીસ વડા; પાસપોર્ટ ચકાસણીના રિપોર્ટ SP ઑફિસ મારફતે જાય છે.
- SSP: વરિષ્ઠ પોલીસ અધિક્ષક
- મોટા જિલ્લાના પોલીસ વડા; ચકાસણીમાં વિલંબ થાય તો અહીં ફરિયાદ કરી શકો છો.
- UPI: યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ
- ભારતની તાત્કાલિક બૅન્કથી બૅન્ક ચુકવણી પ્રણાલી; BHIM, PhonePe અને Google Pay જેવી ઍપ વાપરે છે.
- VID: વર્ચ્યુઅલ ID
- આધાર નંબરને બદલે વાપરી શકાય એવો 16 અંકનો હંગામી નંબર.
અમારી અન્ય વેબસાઇટ પરની સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ
સ્રોતો
- પાસપોર્ટ સેવા: પરિશિષ્ટો અને સોગંદનામાં (સત્તાવાર ફોર્મની યાદી), જોયું: 1 નવેમ્બર 2026.
- વિદેશ મંત્રાલય: 1 જુલાઈ 2026થી સુધારેલું પાસપોર્ટ શુલ્ક, જોયું: 29 ઑક્ટોબર 2026.
- પાસપોર્ટ સેવા: શુલ્કની ચુકવણી અંગે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (શુલ્કની માન્યતા, પરત ચુકવણી, મુલાકાતની તારીખ બદલવી), જોયું: 29 ઑક્ટોબર 2026.
- News On AIR: રાજ્યસભામાં વિદેશ રાજ્યમંત્રીએ ઈ-પાસપોર્ટ વિશે આપેલી માહિતી (ઑગસ્ટ 2026), જોયું: 1 નવેમ્બર 2026.
- દેહરાદૂનનું અમારું પાસપોર્ટ સહાય કેન્દ્ર: 2019થી અરજદારો સાથેનો પ્રત્યક્ષ અનુભવ (જવાબો ઑક્ટોબર–નવેમ્બર 2026માં નોંધેલા).