ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਗਾਈਡ: ਫੀਸਾਂ, ਅਨੁਲੱਗ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ
ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ↓India Customer Care ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਗਾਈਡ। ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਜਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ passportindia.gov.in ਉੱਤੇ ਦਿਓ।
ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ
1 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਆਪਣੀ ਸਹੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਫੀਸ ਗਿਣੋ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਨੁਲੱਗ ਦਾ ਖਾਲੀ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਭਰਿਆ ਨਮੂਨਾ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਯਮ ਸਮਝੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਅਕਸਰ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਹਾਇਤਾ ਡੈਸਕ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਕਰੋ, passportindia.gov.in.
ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਸਾਧਨ
ਪਾਸਪੋਰਟ ਫੀਸ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰਆਮ ਜਾਂ ਤਤਕਾਲ, ਬਾਲਗ ਜਾਂ ਨਾਬਾਲਗ, 36 ਜਾਂ 60 ਸਫ਼ੇ, ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅਰਜ਼ੀ—ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ 10% ਛੋਟ ਸਮੇਤ।
ਅਨੁਲੱਗ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋਸਾਰੇ 9 ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਖਾਲੀ PDF ਅਤੇ ਅਨੁਲੱਗ A, C, D, F, H ਤੇ J ਦੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਨਮੂਨਾ ਕਾਪੀਆਂ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਆਮ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ
- ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੀਸ ਭਰਨ ਉੱਤੇ ਆਮ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 3 ਅਤੇ ਤਤਕਾਲ ਵਿੱਚ 2 ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ 1 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੀਸ ਦੁਬਾਰਾ ਭਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
- ਆਧਾਰ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਦਸਵੀਂ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਂ PAN ਕਾਰਡ ਵਰਤੋ। ਆਧਾਰ ਪਤੇ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਹਨ (ਚਿੱਪ ਵਾਲੇ)—ਮਈ 2025 ਤੋਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਮਿਆਦ ਮੁੱਕਣ ਤੱਕ ਵੈਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮੁੱਕ ਗਈ? “Fresh” ਦੀ ਥਾਂ “Re-issue” ਹੇਠ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ, ਭਾਵੇਂ ਮਿਆਦ ਮੁੱਕਿਆਂ 3 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। Fresh ਚੁਣਨਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਾਈਲਾਂ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਫੀਸ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ; ਮੁਲਾਕਾਤ ਰੱਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖੁੰਝ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਾਡੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਹਾਇਤਾ ਡੈਸਕ ਦਾ ਤਜਰਬਾ: ਆਪਣੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਾ ਖੁੰਝਾਓਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਲੱਗਿਆ। ਦੂਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉਹ ਖੁੰਝ ਗਈ। ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੇਲੇ ਵੀ ਆਧਾਰ ਦੀ ਸੋਧ ਬਾਕੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਸਮਝਾਈ। PSK ਨੇ ਅਗਲੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਗੁਆਉਣ ਨਾਲੋਂ ਜਾ ਕੇ ਸਮਝਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
- ARN: ਅਰਜ਼ੀ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ
- ਆਨਲਾਈਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਨੰਬਰ। ਹਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
- CAPTCHA: ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਜਨਤਕ ਟਿਊਰਿੰਗ ਟੈਸਟ
- ਫਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਸਪੈਮ ਰੋਕਣ ਲਈ ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ; ਇੱਥੇ ਸੌਖਾ ਜੋੜ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।
- CPGRAMS: ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਪਟਾਰਾ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
- ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ।
- DOB: ਜਨਮ ਮਿਤੀ
- ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਆਧਾਰ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
- ECNR: ਉਤਪਰਵਾਸ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ
- ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ। ਉਤਪਰਵਾਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ECR: ਉਤਪਰਵਾਸ ਜਾਂਚ ਲਾਜ਼ਮੀ
- ਜੋ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਤਪਰਵਾਸ ਜਾਂਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- FAQ: ਆਮ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
- ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਜਵਾਬ।
- FIR: ਪਹਿਲੀ ਸੂਚਨਾ ਰਿਪੋਰਟ
- ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਦਰਜ ਸ਼ਿਕਾਇਤ। ਗੁੰਮ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ FIR ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- GPO: ਮੁੱਖ ਡਾਕਘਰ
- ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਡਾਕਘਰ; ਨਾ ਪਹੁੰਚੀ Speed Post ਡਾਕ ਲੈਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਇੱਥੇ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- INR: ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ
- ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਦਰਾ, ₹ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- IP: ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (ਪਤਾ)
- ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਡਿਵਾਈਸ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਤਾ।
- ITR: ਆਮਦਨ ਕਰ ਰਿਟਰਨ
- ਹਰ ਸਾਲ ਭਰੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਰਿਟਰਨ। ਕਰਦਾਤਾ ਇਸ ਨਾਲ non-ECR ਪਾਸਪੋਰਟ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- MEA: ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ
- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ।
- NOC: ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
- ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਪੱਤਰ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ।
- NRI: ਗ਼ੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ
- ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ।
- PCC: ਪੁਲਿਸ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
- ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ੇ ਲਈ ਅਕਸਰ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- PDF: ਪੋਰਟੇਬਲ ਡਾਕੂਮੈਂਟ ਫਾਰਮੈਟ
- ਫਾਈਲ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਜੋ ਹਰ ਡਿਵਾਈਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਛਪਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਅਨੁਲੱਗ ਫਾਰਮ PDF ਹਨ।
- PIN: ਪੋਸਟਲ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰ
- ਭਾਰਤ ਦਾ 6 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਡਾਕ ਕੋਡ।
- POPSK: ਡਾਕਖ਼ਾਨਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ
- ਡਾਕਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕੇਂਦਰ। ਇੱਥੇ ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਔਖੇ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ।
- PSK: ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ
- ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ: ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਫੋਟੋ, ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- PSU: ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਦਾਰਾ
- ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ।
- RPO: ਖੇਤਰੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਫ਼ਤਰ
- ਤੁਹਾਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਫ਼ਤਰ। ਔਖੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- SP: ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ
- ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ; ਪਾਸਪੋਰਟ ਤਸਦੀਕ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ SP ਦਫ਼ਤਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- SSP: ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ
- ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ; ਤਸਦੀਕ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਇੱਥੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- UPI: ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ
- ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਬੈਂਕ ਤੁਰੰਤ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ BHIM, PhonePe ਅਤੇ Google Pay ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਾਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ।
- VID: ਵਰਚੁਅਲ ID
- 16 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਅਸਥਾਈ ਨੰਬਰ ਜੋ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੀਆਂ ਹੋਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ’ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਾਈਡਾਂ
ਸਰੋਤ
- ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ: ਅਨੁਲੱਗ ਅਤੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ (ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਚੀ), ਵੇਖਿਆ: 1 ਨਵੰਬਰ 2026।
- ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ: 1 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਸੋਧੀਆਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਫੀਸਾਂ, ਵੇਖਿਆ: 29 ਅਕਤੂਬਰ 2026।
- ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ: ਫੀਸ ਭੁਗਤਾਨ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸਵਾਲ (ਫੀਸ ਦੀ ਵੈਧਤਾ, ਵਾਪਸੀ, ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਬਦਲਣਾ), ਵੇਖਿਆ: 29 ਅਕਤੂਬਰ 2026।
- News On AIR: ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅਗਸਤ 2026), ਵੇਖਿਆ: 1 ਨਵੰਬਰ 2026।
- ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਹਾਇਤਾ ਡੈਸਕ: 2019 ਤੋਂ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ (ਜਵਾਬ ਅਕਤੂਬਰ–ਨਵੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ)।