स्वतंत्र मार्गदर्शक · UIDAI नाही · आम्ही तुमचा आधार क्रमांक, OTP किंवा फिंगरप्रिंट कधीही विचारत नाही.
आधार फसवणूक कशी ओळखावी आणि तक्रार करावी? (Aadhaar / Aadhar)
आधार फसवणुकीची सुरुवात बहुतेकदा फुटलेल्या आधार क्रमांकातून, बोटाच्या ठशाच्या नकलेतून किंवा फसवून घेतलेल्या OTP मधून होते. Aadhaar App मध्ये प्रमाणीकरणाचा इतिहास तपासा. ॲपमधून किंवा 1947 वर SMS करून बायोमेट्रिक्स लॉक करा आणि फक्त मास्क केलेल्या प्रती शेअर करा. पैसे गेले असल्यास लगेच 1930 वर फोन करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.
- पैसा गमावला
- 1930 वर कॉल करा
- UIDAI हेल्पलाइन
- 1947
- इतिहास दाखवतो
- शेवटचे 6 महिने, 50 पर्यंत रेकॉर्ड
- जलद संरक्षण
- बायोमेट्रिक लॉक (ॲप किंवा SMS)
- ऑनलाइन अहवाल
- cybercrime.gov.in
या पृष्ठावर
- सामान्य आधार घोटाळे कसे दिसतात
- तुमची फसवणूक झाली होती का? प्रथम काय करावे
- तुमचा प्रमाणीकरण इतिहास तपासा
- तुमचे बायोमेट्रिक्स आता लॉक करा
- AePS फसवणुकीनंतर: सुवर्ण तास
- बनावट आधार कसा शोधायचा
- कुठे तक्रार करायची
- आधार सुरक्षितपणे कसा शेअर करायचा
- कायदा काय म्हणतो
- समस्या आणि निराकरणे
- वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सामान्य आधार घोटाळे कसे दिसतात?
घोटाळा कसा दिसतो, फसवणूक करणाऱ्याला काय हवे आहे आणि तुम्ही काय करावे हे प्रत्येक कार्ड दाखवते.
-
बनावट "घरातून अद्यतन" दुवे
असे दिसते: SMS किंवा "तुमचा आधार मोबाइल घरबसल्या अपडेट करा" असे वचन देणाऱ्या वेबसाइटची व्हॉट्सॲप लिंक.
त्यांना हवे आहे: तुमचा आधार क्रमांक, तुमचा OTP किंवा फी.
हे करा: तो टॅप करू नका. फक्त uidai.gov.in, UIDAI च्या Aadhaar App किंवा आधार केंद्राने संपणारी पृष्ठे वापरा.
-
"तुमचे आधार ब्लॉक केले जातील" कॉल
असे दिसते: एक कॉलर म्हणतो की तुम्ही काही तपशीलांची पुष्टी करेपर्यंत तुमचा आधार ब्लॉक केला जाईल.
त्यांना हवे आहे: तुमचा OTP किंवा आधार क्रमांक.
हे करा: हँग अप कॉलवर कोणासही OTP कधीही सांगू नका, जरी ते UIDAI किंवा बँकेचे आहेत असे म्हणतात.
-
स्क्रीन शेअरिंग आणि बनावट ॲप्स
असे दिसते: तुम्हाला "मदत" करणारा कोणीतरी तुम्हाला AnyDesk-प्रकारचे ॲप किंवा लिंकवरून आधार ॲप इंस्टॉल करण्यास सांगतो.
त्यांना हवे आहे: येणाऱ्या कोणत्याही OTP सह तुमची स्क्रीन पाहण्यासाठी.
हे करा: ते कधीही स्थापित करू नका. UIDAI चे Aadhaar App फक्त Play Store किंवा App Store वरून मिळवा.
-
AePS फिंगरप्रिंट फसवणूक
असे दिसते: तुमच्या बँक खात्यातून मायक्रो-ATM वर रोख रक्कम काढली जाते आणि तुम्हाला कधीही OTP मिळाले नाही.
त्यांना हवे आहे: तुमचे पैसे. ते तुमचा नंबर फोटोकॉपीमधून घेतात आणि प्रॉपर्टी पेपरमधून किंवा सिलिकॉन क्लोनसह तुमच्या फिंगरप्रिंटची कॉपी करतात.
हे करा: तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक करा आणि सोनेरी तासात अहवाल द्या.
-
बनावट किंवा AI-मेड e-Aadhaar
असे दिसते: एक कार्ड किंवा PDF जे वास्तविक दिसते, कधीकधी AI सह बनवले जाते, जे तुम्हाला ID म्हणून दाखवले जाते.
त्यांना हवे आहे: इतर कोणीतरी म्हणून पास करणे.
हे करा: त्याचा QR कोड स्कॅन करा UIDAI च्या Aadhaar App सह.
-
इतरांनी ठेवलेल्या फोटोकॉपी
असे दिसते: हॉटेल, दुकान किंवा कार्यालय तुमच्या संपूर्ण आधारची छायाप्रत ठेवते.
धोका: तुमचा पूर्ण क्रमांक पुन्हा वापरला जाऊ शकतो, उदाहरणार्थ AePS फसवणुकीत.
हे करा: मास्क केलेली प्रत द्या, किंवा त्याऐवजी त्यांना तुमचे QR स्कॅन करण्यास सांगा.
तुमच्या PAN चा देखील गैरवापर होत असल्याची काळजी वाटते? आमचे PAN मार्गदर्शक हे कव्हर करते: PAN फसवणूक आणि गैरवापर.
तुमची फसवणूक झाली होती का? आपण प्रथम काय करावे?
| काय झालं | प्रथम हे करा |
|---|---|
| AePS किंवा मायक्रो-ATM द्वारे घेतलेले पैसे | 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर एकाच वेळी अहवाल द्या; नंतर बायोमेट्रिक्स लॉक करा (पायऱ्या) |
| OTP शेअर केले किंवा ॲप इंस्टॉल केले, अद्याप पैसे गमावले नाहीत | ॲप काढा, तुमचे तपासा प्रमाणीकरण इतिहास, बायोमेट्रिक्स लॉक करा |
| दस्तऐवज किंवा फोटोकॉपीचा गैरवापर झाला | बायोमेट्रिक्स लॉक करा; ला अहवाल द्या 1947 किंवा पोलीस |
| तुम्हाला बनावट आधार कार्ड दाखवले | Aadhaar App सह QR स्कॅन करा (कसे) |
तुम्ही तुमचा प्रमाणीकरण इतिहास कसा तपासाल?
प्रत्येक वेळी तुमची ओळख पुष्टी करण्यासाठी तुमचा आधार वापरला जातो तेव्हा ते रेकॉर्ड केले जाते. UIDAI शेवटचे दाखवते 6 महिने, एका वेळी 50 पर्यंत रेकॉर्ड. प्रत्येक रेकॉर्ड प्रकार (फिंगरप्रिंट, बुबुळ, चेहरा, OTP किंवा वैयक्तिक तपशिलांचे), वेळ, विचारलेली एजन्सी, व्यवहार ID आणि प्रतिसाद दर्शवते. नवीन Aadhaar App हा इतिहास अंगभूत आहे.
- UIDAI चे Aadhaar App उघडा आणि तुमच्या प्रोफाइलमध्ये लॉग इन करा
- प्रमाणीकरण इतिहास उघडा
- शेवटचे 6 महिने पहा: प्रकार, वेळ, एजन्सी, व्यवहार ID, प्रतिसाद
- तुम्ही प्रत्येक एंट्री ओळखता का?नाही: तुमचे बायोमेट्रिक्स आता लॉक करा आणि त्याची तक्रार करा
- सर्व स्पष्ट. वेळोवेळी पुन्हा तपासा
-
UIDAI चे Aadhaar App उघडा
प्रथमच वापरकर्ते आधार क्रमांकासह नोंदणी करतात, नोंदणीकृत मोबाइलवर OTP, फेस चेक (चांगल्या प्रकाशात) आणि 6-अंकी PIN. ॲपला Android 9 किंवा नवीन किंवा iOS 16 किंवा नवीन आवश्यक आहे.
-
प्रमाणीकरण इतिहास उघडा
तुम्हाला तपासायचे असलेले प्रोफाइल निवडा. एका फोनवर 5 पर्यंत कौटुंबिक प्रोफाइल जोडले जाऊ शकतात.
-
प्रत्येक एंट्री वाचा
प्रकार आणि वेळ पहा. तुम्ही घरी असताना फिंगरप्रिंट तपासणे किंवा तुम्ही कधीही वापरलेली नसलेली एजन्सी ही एक चेतावणी चिन्ह आहे.
-
तुम्ही ओळखत नसलेल्या कोणत्याही गोष्टीवर कृती करा
आधी तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक करा, मग त्याचा अहवाल द्या. तुमच्या तक्रारीची वेळ आणि व्यवहार ID लक्षात घ्या.
टीप: UIDAI प्रत्येक प्रमाणीकरणासाठी ईमेल सूचना पाठवते. या सूचना मिळवण्यासाठी तुमचा ईमेल लिंक करा; Aadhaar App मधील ईमेल अपडेट 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत विनामूल्य आहे.
प्रत्येक प्रकारच्या चेकचा अर्थ काय ते जाणून घ्या OTP, चेहरा आणि बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण.
20 ऑक्टोबर 2026: मराठी अनुवाद (इंग्रजी पानावरून).
तुम्ही आत्ता तुमचे बायोमेट्रिक्स कसे लॉक कराल?
बायोमेट्रिक लॉक तुमच्या आधारवर फिंगरप्रिंट, बुबुळ आणि चेहरा तपासण्या ब्लॉक करतो. जो कोणी प्रयत्न करतो त्याला त्रुटी 330 मिळते. ते AePS फिंगरप्रिंट फसवणूक थांबविण्यात मदत करते. तुम्ही दोन प्रकारे लॉक करू शकता:
- Aadhaar App: यात एक-क्लिक बायोमेट्रिक लॉक आणि अनलॉक आहे.
- SMS ते 1947 तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईलवरून: दोन SMS, कोणतेही ॲप किंवा इंटरनेट आवश्यक नाही. खालील मदतनीस किंवा आमचे पूर्ण वापरा SMS कमांड जनरेटर.
- SIM तुमच्या फोनमध्ये तुमच्या आधारसोबत नोंदणीकृत आहे का?नाही: तुमचा मोबाईल नंबर अपडेट करा प्रथम केंद्रावर
- तुमचा आधार क्रमांक (UID) अनलॉक आहे का?नाही: UID लॉक असताना बायोमेट्रिक आदेश कार्य करत नाहीत. प्रथम ते अनलॉक करा
- पाठवा
GETOTP+ आधारचे शेवटचे 4 अंक 1947 - 6-अंकी OTP SMS ने येतो
- पाठवा
ENABLEBIOLOCK+ शेवटचे 4 अंक + OTP ते 1947 - बायोमेट्रिक्स लॉक केले: फिंगरप्रिंट, बुबुळ आणि चेहरा तपासणे त्रुटी 330 सह अयशस्वी
लॉक: पाठवा GETOTP 1234, नंतर ENABLEBIOLOCK 1234 123456 (आधारचे शेवटचे 4 अंक, नंतर OTP). अनलॉक करा: GETOTP 1234, नंतर DISABLEBIOLOCK 1234 123456. VID: GVID 1234 (नवीन) किंवा RVID 1234 (वर्तमान). प्रत्येकाला 1947 वर पाठवा.
हे फक्त तुमच्या फोनवर काम करते. तुम्ही टाइप केलेले काहीही कुठेही पाठवले जात नाही. uidai.gov.in वगळता कोणत्याही वेबसाइटवर तुमचा पूर्ण आधार क्रमांक कधीही टाइप करू नका.
उदाहरण: आधार 9876-5432-1987 → GETOTP 1987, नंतर ENABLEBIOLOCK 1987 012345. एका मोबाईलवरील दोन कुटुंबातील सदस्य ज्यांचे आधार एकाच 4 अंकांमध्ये संपतात ते दुसऱ्या SMS मध्ये शेवटचे 8 अंक वापरतात. तुमच्या SMS ला उत्तर नाही? तुमच्या मोबाईल ऑपरेटरशी संपर्क साधा. प्रत्येक लॉक पर्यायासाठी, पहा आधार आणि बायोमेट्रिक्स लॉक करा.
तुमचा संपूर्ण आधार क्रमांक (UID लॉक) लॉक करण्यापूर्वी विचार करा. ते ब्लॉक करते सर्व प्रमाणीकरण: फिंगरप्रिंट, चेहरा, बुबुळ, OTP आणि वैयक्तिक तपशिलांचे. ते लॉक केलेले असताना, बँक e-KYC अयशस्वी होते. अनलॉक करण्यासाठी तुमची नवीनतम 16-अंकी VID आवश्यक आहे. दैनंदिन संरक्षणासाठी, बायोमेट्रिक लॉक हा सहसा सुरक्षित पर्याय असतो.
AePS फसवणूक झाल्यानंतर तुम्ही काय करावे?
AePS लोकांना त्यांच्या आधार क्रमांक आणि फिंगरप्रिंटसह मायक्रो-ATM वर रोख रक्कम काढू देते. फसवणूक करणारे फोटोकॉपीमधून नंबर मिळवतात आणि मालमत्तेच्या कागदपत्रांवरून किंवा सिलिकॉन क्लोनसह फिंगरप्रिंट कॉपी करतात. कोणतेही OTP गुंतलेले नाही, त्यामुळे तुम्हाला कोणतीही चेतावणी मिळणार नाही. गुजरात सायबर क्राईम तुमच्या लक्षात येताच "गोल्डन अवर" मध्ये अहवाल देण्याचा सल्ला देतो.
- तुम्ही काढलेले पैसे काढलेले तुमच्या लक्षात आले
- 1930 ला एकाच वेळी कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा
- तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक करा (ॲप किंवा SMS वर 1947)
- फिंगरप्रिंट एंट्रीसाठी तुमचा प्रमाणीकरण इतिहास तपासा
- UIDAI वर सांगा 1947 किंवा [email protected]; पोलिसांकडे तक्रार करा
- प्रत्येक तक्रार क्रमांक आणि रेकॉर्ड ठेवा
-
1930 वर कॉल करा किंवा ऑनलाइन तक्रार करा
1930 वर कॉल करा किंवा तक्रार दाखल करा cybercrime.gov.in. प्रथम हे करा; प्रत्येक मिनिट मोजतो.
-
तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक करा
Aadhaar App किंवा वापरा SMS मदतनीस. हे तुमच्या फिंगरप्रिंटसह अधिक पैसे काढणे थांबवते.
-
तपशील गोळा करा
तुमच्या फिंगरप्रिंट एंट्रीची वेळ आणि एजन्सी लक्षात घ्या प्रमाणीकरण इतिहास. तुमच्या आधारशी कोणते बँक खाते लिंक केले आहे हे जाणून घेणे देखील मदत करते; पहा बँक बीजन.
-
UIDAI आणि पोलिसांना सांगा
वर गैरवापराची तक्रार करा 1947 किंवा [email protected], आणि तुमच्या पोलिस स्टेशनमध्ये तक्रार करा.
बनावट आधार कार्ड कसे ओळखायचे?
AI- बनवलेल्या कार्डांसह बनावट e-Aadhaar कार्ड बातम्यांमध्ये आहेत. एकटे दिसते तुला सांगणार नाही. त्याऐवजी डेटा तपासा:
- QR कोड स्कॅन करा UIDAI च्या Aadhaar App सह. सुरक्षित QR फक्त Aadhaar App, आधार QR स्कॅनर ॲप किंवा UIDAI च्या Windows रीडरसह वाचले जाऊ शकते आणि ते ऑफलाइन कार्य करते. त्यात फोटो, नाव, लिंग, जन्मतारीख, पत्ता आणि आधार क्रमांकाचे शेवटचे 4 अंक असतात. ते कार्डशी जुळत नसल्यास, ते स्वीकारू नका.
- डिजिटल स्वाक्षरी तपासा Adobe Reader मध्ये e-Aadhaar PDF चे. "(n)कोड सोल्यूशन्स CA 2014" द्वारे अस्सल स्वाक्षरी केली जाते. आमच्या काउंटरवर आम्ही मुद्रण करण्यापूर्वी स्वाक्षरी सत्यापित करतो, कारण बँका आणि पासपोर्ट कार्यालय प्रमाणित प्रत मागतात.
- नंबर तपासा UIDAI च्या आधार वैधता सेवेवर तपासा.
आधार तपासण्याच्या सर्व मार्गांसाठी, पहा आधार सत्यापित करा.
तुम्ही आधार फसवणुकीची तक्रार कुठे करता?
| कुठे | साठी वापरा | जाणून घेणे चांगले |
|---|---|---|
| 1930 | AePS किंवा कोणत्याही ऑनलाइन फसवणुकीद्वारे पैसे गमावले | लक्षात येताच प्रथम कॉल करा |
| cybercrime.gov.in | सायबर गुन्ह्यांची ऑनलाइन तक्रार | 1930 कॉल करण्याचा ऑनलाइन पर्याय |
| 1947 (UIDAI) | तुमच्या आधारचा गैरवापर, लॉक समस्या, ओव्हरचार्जिंग | मोफत. स्वयंचलित लाइन 24x7; एजंट सोम-शनि 7am–11pm, रवि 8am–5pm. पहा UIDAI हेल्पलाइन 1947 |
| [email protected] | UIDAI कडे लेखी तक्रार | स्क्रीनशॉट संलग्न करा; तुमचा OTP कधीही पाठवू नका |
| myAadhaar तक्रार | UIDAI सह ऑनलाइन तक्रार | UIDAI च्या चार्टरचे उद्दिष्ट 30 दिवसांमध्ये तक्रारींचे निराकरण करण्याचे आहे |
| पोलीस स्टेशन | बनावट कागदपत्रे, तोतयागिरी, चोरी | एक दुय्यम स्त्रोत म्हणतो की आधार धारक आता आधार कायद्याच्या s.47 अंतर्गत थेट तक्रार करू शकतात |
निराकरण झाले नाही? CPGRAMS (pgportal.gov.in) पर्यंत स्टेप बाय स्टेप वाढवा. पहा आधार तक्रार आणि वाढ.
आधारच्या गैरवापराबद्दल कायदा काय म्हणतो?
आधार कायदा, 2016 हे दंड सेट करते:
| विभाग | गुन्हा | दंड |
|---|---|---|
| s.34 | तोतयागिरी | 3 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास |
| s.36 | अधिकारी म्हणून खोटेपणा दाखवणे | 3 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास |
| s.37 | ओळख माहिती उघड करणे | 3 वर्षांपर्यंत तुरुंगात; दंड ₹10,000 (कंपनीसाठी ₹1 लाख) |
| s.38 | केंद्रीय डेटाबेसमध्ये अनधिकृत प्रवेश | 10 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि किमान ₹10 लाखाचा दंड |
| s.42 | सामान्य दंड | ₹25,000 पर्यंत दंड |
नोंदवलेले प्रकरण: आधार आणि आयुष्मान कार्ड (ऑगस्ट 2025) बनवल्याबद्दल बरेलीतील एका सायबर कॅफे मालकाला अटक करण्यात आली आहे. बेंगळुरूमधील DTP केंद्र बनावट भाडे करार (नोव्हेंबर 2024) सह आधार तयार करताना पकडले गेले. आधार मिळवण्यासाठी किंवा बदलण्यासाठी कधीही बनावट कागदपत्रे खरेदी करू नका.
लॉक करताना किंवा तक्रार करताना कोणत्या समस्या येतात आणि तुम्ही त्यांचे निराकरण कसे कराल?
| तुमची परिस्थिती | याचा सामान्यतः काय अर्थ होतो | काय करावे |
|---|---|---|
| 330 त्रुटीसह बँक किंवा रेशन दुकानावर फिंगरप्रिंट अयशस्वी होते | तुमचे बायोमेट्रिक लॉक चालू आहे | अनलॉक (ॲप किंवा DISABLEBIOLOCK SMS), चेक पूर्ण करा, नंतर पुन्हा लॉक करा |
| तुम्ही लॉक केल्यानंतर बँकेने KYC नाकारले | लॉक चेक ब्लॉक करतो | KYC आधी अनलॉक करा, नंतर पुन्हा लॉक करा |
| बायोमेट्रिक SMS कमांड कार्य करत नाही | तुमचा आधार क्रमांक (UID) लॉक केलेला आहे | प्रथम तुमच्या नवीनतम VID सह UID अनलॉक करा (कसे) |
| कडून उत्तर नाही 1947 | SMS नोंदणीकृत मोबाइलवरून पाठवले गेले नाही किंवा वितरित केले गेले नाही | नोंदणीकृत SIM वरून पाठवा; तरीही अयशस्वी झाल्यास, तुमच्या मोबाइल ऑपरेटरशी संपर्क साधा |
| बायोमेट्रिक-लॉक पृष्ठ अडकले किंवा साइट खाली | UIDAI साइट व्यस्त | SMS मार्ग किंवा Aadhaar App वापरा |
| तुम्ही तुमचा VID विसरलात | — | SMS RVID + आधारचे शेवटचे 4 अंक 1947 |
| नोंदणीकृत मोबाईल नाही | ॲप आणि SMS मार्ग काम करणार नाहीत | तुमचा मोबाईल आधार केंद्रावर अपडेट करा (₹75) |
| तुमच्या इतिहासातील अज्ञात नोंद | तुमचा आधार कोणीतरी वापरला असेल | बायोमेट्रिक्स लॉक करा; ला अहवाल द्या 1947; पैसे गेले असल्यास 1930 वर कॉल करा |
| केंद्राने ₹75 / ₹125 पेक्षा जास्त शुल्क आकारले | ओव्हरचार्जिंग | वर तक्रार करा 1947 किंवा [email protected]; अहवालात असे म्हटले आहे की सिद्ध प्रकरण म्हणजे निलंबन आणि निबंधकासाठी ₹50,000 दंड असू शकतो |
परदेशातून तुमच्या आधारचे संरक्षण करणे
- Aadhaar App आणि SMS ते 1947 दोघांनाही तुमची गरज आहे नोंदणीकृत भारतीय मोबाइल. भारतीय नसलेल्या मोबाईल नंबरला UIDAI वरून SMS मिळत नाही, त्यामुळे कार्यरत भारतीय SIM शिवाय तुम्हाला OTP मिळू शकत नाहीत.
- तुम्ही प्रवास करण्यापूर्वी, तुमचे भारतीय SIM अजूनही काम करत असताना तुम्ही तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक करू शकता. तुम्ही नंतर ॲपमध्ये किंवा आधार केंद्रावर अनलॉक करू शकता.
- ईमेल [email protected] कुठूनही काम करते आणि cybercrime.gov.in हे ऑनलाइन पोर्टल आहे.
प्रदेश योग्य नाही का?
पाच नियम जे बहुतेक आधार घोटाळे थांबवतात
- कॉलवर कोणासही OTP कधीही सांगू नका, जरी ते UIDAI किंवा बँकेचे आहेत असे म्हणतात.
- स्क्रीन-शेअरिंग ॲप (AnyDesk-प्रकार) कधीही इंस्टॉल करू नका कारण कॉलर विचारतो.
- फक्त समाप्त होणारी पृष्ठे वापरा uidai.gov.in आणि UIDAI चे स्वतःचे Aadhaar App.
- मास्क केलेली प्रत द्या, पूर्ण फोटोकॉपी नाही.
- पैसे गेले? प्रथम 1930 ला कॉल करा, नंतर UIDAI चालू सांगा 1947.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
माझ्या आधार क्रमांकाने कोणी पैसे घेऊ शकतो का?
AePS फसवणूक तुमचा आधार क्रमांक कॉपी केलेल्या फिंगरप्रिंटसह वापरते आणि OTP आवश्यक नाही. म्हणूनच बायोमेट्रिक लॉक तुमचे संरक्षण करते: लॉक केलेले फिंगरप्रिंट तपासणे त्रुटी 330 सह अयशस्वी होते.
माझ्या माहितीशिवाय माझा आधार वापरला गेला आहे हे मला कसे कळेल?
UIDAI च्या Aadhaar App मध्ये प्रमाणीकरण इतिहास तपासा. हे एकावेळी 50 पर्यंतचे शेवटचे 6 महिने दाखवते. जर तुमचा ईमेल लिंक असेल तर UIDAI प्रत्येक प्रमाणीकरणासाठी ईमेल सूचना देखील पाठवते.
बायोमेट्रिक लॉक मला आधार वापरण्यापासून थांबवेल का?
हे फक्त फिंगरप्रिंट, बुबुळ आणि चेहरा तपासण्या अवरोधित करते. बँक, रेशन दुकान किंवा गॅस एजन्सीमध्ये फिंगरप्रिंट चेक करण्यापूर्वी ते अनलॉक करा, त्यानंतर पुन्हा लॉक करा.
त्याऐवजी मी माझे संपूर्ण आधार (UID लॉक) लॉक करावे का?
सहसा नाही. UID लॉक OTP आणि बँक e-KYC सह सर्व प्रमाणीकरण अवरोधित करते आणि अनलॉक करण्यासाठी तुमच्या नवीनतम VID आवश्यक आहे. आमच्या अनुभवानुसार UIDAI चे सर्व्हर डाउन असताना अनलॉक करणे कठीण होऊ शकते.
"गोल्डन अवर" म्हणजे काय?
फसवणूक झाल्यानंतर हीच वेळ आहे, जेव्हा त्वरीत तक्रार केल्याने कारवाई करण्याची सर्वोत्तम संधी मिळते. पैसे गहाळ झाल्याचे लक्षात येताच 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.
एक कॉलर म्हणतो की माझा आधार ब्लॉक केला जाईल आणि OTP साठी विचारेल. मी काय करू?
हँग अप. हे आपण पाहत असलेल्या सर्वात सामान्य घोटाळ्यांपैकी एक आहे. कॉलवर कधीही OTP किंवा तुमचा आधार क्रमांक शेअर करू नका.
आधार कार्ड बनावट आहे हे मी कसे सांगू?
UIDAI च्या Aadhaar App सह त्याचा QR कोड स्कॅन करा आणि तपशीलांची तुलना करा. e-Aadhaar PDF साठी, Adobe Reader मध्ये डिजिटल स्वाक्षरी देखील सत्यापित करा.
हॉटेल माझ्या आधारची फोटोकॉपी ठेवू शकते का?
डिसेंबरमध्ये 2025 UIDAI म्हणाले की फोटोकॉपी साठवणे आधार कायद्याचे उल्लंघन करते आणि हॉटेल्सनी त्याऐवजी ॲपद्वारे पडताळणी करणे अपेक्षित आहे. आमच्या अनुभवात बरेच लोक अजूनही फोटोकॉपी घेतात, म्हणून मास्क केलेली प्रत द्या.
मास्क केलेला आधार स्वीकारला जातो का?
आमच्या अनुभवात ते पासपोर्ट कार्यालय वगळता जवळपास सर्वत्र स्वीकारले जाते. हे तुमच्या नंबरचे फक्त शेवटचे 4 अंक दाखवते.
एखाद्याच्या आधारचा गैरवापर केल्यास काय शिक्षा?
आधार कायद्यांतर्गत, तोतयागिरी करणे आणि ओळख माहिती उघड करणे म्हणजे 3 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास होऊ शकतो. केंद्रीय डेटाबेसमध्ये अनधिकृत प्रवेशाचा अर्थ 10 वर्षांपर्यंत आणि किमान ₹10 लाखाचा दंड होऊ शकतो.
तळ ओळ
तुमची OTP स्वतःकडे ठेवा, तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक करा, मास्क केलेल्या प्रती शेअर करा आणि तुमच्या प्रमाणीकरण इतिहासावर आत्ता आणि नंतर एक नजर टाका. पैसे घेतले असल्यास, प्रथम 1930 वर कॉल करा. आधारचा गैरवापर आणि लॉक प्रश्नांसाठी, UIDAI ची विनामूल्य हेल्पलाइन आहे 1947.
स्रोत
- UIDAI - आधार ऑनलाइन सेवा (VID, लॉक, बायोमेट्रिक लॉक, सुरक्षित QR, SMS सेवा) (15 ऑक्टोबर 2026 वर प्रवेश केला)
- UIDAI - आधार लॉक आणि अनलॉक (15 ऑक्टोबर 2026 वर प्रवेश केला)
- UIDAI – Aadhaar App FAQ (प्रमाणीकरण इतिहास, बायोमेट्रिक लॉक) (13 ऑक्टोबर 2026 मध्ये प्रवेश)
- UIDAI - नागरिकांची सनद (PDF) (15 ऑक्टोबर 2026 वर प्रवेश केला)
- cybercrime.gov.in – ऑनलाइन सायबर गुन्हे अहवाल (15 ऑक्टोबर 2026 वर प्रवेश केला)
- गुजरात सायबर क्राइम – AePS फिंगरप्रिंट फसवणूक आणि गोल्डन अवर (13 ऑक्टो 2026 ऍक्सेस केलेले) वर सल्लागार
- आधार (आर्थिक आणि इतर सबसिडी, लाभ आणि सेवांचे लक्ष्यित वितरण) कायदा, 2016 – दंड, s.34–s.42 (13 ऑक्टोबर 2026 मध्ये प्रवेश)
- AI-निर्मित बनावट ई-आधार, UIDAI ची डिसेंबर 2025 फोटोकॉपी ॲडव्हायझरी आणि बरेली (ऑगस्ट 2025) आणि बेंगळुरू (नोव्हेंबर 2024) प्रकरणे (13 ऑक्टोबर 2026 रोजी ऍक्सेस) वरील बातम्यांचे अहवाल
- Anika Digital Seva काउंटर टीम: तज्ज्ञांची उत्तरे G19, J09, J24, Z12, F06, F07 (14–15 ऑक्टोबर 2026)
पृष्ठ इतिहास: 15 ऑक्टो 2026, पहिली आवृत्ती. 16 ऑक्टोबर 2026: अचूकता आणि दुवा पुनरावलोकन. 20 ऑक्टोबर 2026: मराठी अनुवाद (इंग्रजी पानावरून).