पासपोर्टचा ऑनलाइन अर्ज कसा भरावा (पासपोर्ट सेवा 2.0)
सर्व मार्गदर्शक ↓India Customer Care चा स्वतंत्र मार्गदर्शक. हे परराष्ट्र मंत्रालय किंवा पासपोर्ट सेवा नाही. अर्ज फक्त passportindia.gov.in वर करा.
या पानावर
अधिकृत पासपोर्ट सेवा पोर्टलवर नोंदणी करा, लॉग इन करा, Apply for Fresh Passport निवडा, अर्ज भरा आणि नंतर ऑनलाइन Pay and Schedule Appointment निवडा. अपॉइंटमेंटच्या दिवशी मूळ कागदपत्रे घेऊन PSK येथे जा. कागदपत्रे तयार असल्यास अर्ज भरण्यास सुमारे 30 मिनिटे लागतात. RPO डेहराडून येथील आमच्या अनुभवात, अपॉइंटमेंटनंतर सुमारे 15–20 दिवसांत सामान्य पासपोर्ट घरी पोहोचतो.
सुरू करण्यापूर्वी: या गोष्टी तयार ठेवा
कागदपत्रांशी माहिती जुळत नसल्यामुळे बहुतेक अर्ज अडकतात. आधी कोणती कागदपत्रे वापरणार ते ठरवा, मग त्यांवरील नावे आणि तारखा जशाच्या तशा भरा.
प्रौढ (18 किंवा अधिक वय)
- एक जन्मतारखेचा पुरावा: जन्मदाखला, 10 वीचे प्रमाणपत्र, PAN कार्ड, वाहनचालक परवाना किंवा मतदार ID. जन्मतारखेचा पुरावा म्हणून आधार स्वीकारला जात नाही.
- एक सध्याच्या पत्त्याचा पुरावा, उदाहरणार्थ आधार, वीज किंवा पाण्याचे बिल किंवा नोंदणीकृत भाडेकरार.
- नॉन-ECR पुरावा, आपण 10 वी उत्तीर्ण असाल किंवा आयकर भरत असाल तर (10 वी किंवा त्यापुढील शिक्षणाचे प्रमाणपत्र किंवा ITR).
- आपण गेल्या एका वर्षात राहिलेला प्रत्येक पत्ता आणि त्या प्रत्येक पत्त्याचे पोलीस ठाणे.
- आपला स्वतःचा सुरू असलेला मोबाइल क्रमांक आणि ईमेल.
मूल (18 पेक्षा कमी वय)
- मुलाचा जन्मदाखला. 1 ऑक्टोबर 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुलासाठी जन्मतारखेचा हाच एकमेव स्वीकारला जाणारा पुरावा आहे.
- आईवडिलांचे पासपोर्ट (असल्यास) आणि पत्त्याचा पुरावा.
- परिशिष्ट D वर दोन्ही पालकांच्या सह्या किंवा एक पालक सही करू शकत नसल्यास परिशिष्ट C. पासपोर्टच्या जोडपत्रांचे नमुने पाहा.
आपल्याकडे पूर्वी भारतीय पासपोर्ट होता
या प्रकारचा अर्ज वापरू नका. जुना पासपोर्ट खूप पूर्वी कालबाह्य झाला असला किंवा हरवला असला, तरी पुनर्निर्गमनासाठी (Re-issue) अर्ज करा. पासपोर्टचे नूतनीकरण कसे करावे ते पाहा.
संपूर्ण याद्या: पासपोर्टसाठी लागणारी कागदपत्रे.
ऑनलाइन अर्ज करण्याच्या पायऱ्या
- पासपोर्ट सेवा पोर्टलवर नोंदणी करा आणि आपले पासपोर्ट कार्यालय निवडा
- लॉग इन करून "Apply for Fresh Passport/Re-issue of Passport" वर क्लिक करा
- अर्जाची पाने एकेक करून भरा आणि अर्ज सादर करा; ARN लिहून ठेवा
- "Pay and Schedule Appointment" वर क्लिक करा; ऑनलाइन शुल्क भरा आणि वेळ निवडा
- 90 दिवसांच्या आत मूळ कागदपत्रांसह PSK किंवा POPSK येथे जा
- पोलीस पडताळणी होते, त्यानंतर पासपोर्ट स्पीड पोस्टने येतो
- शुल्क: अपॉइंटमेंट घेण्यासाठी ऑनलाइन शुल्क भरणे बंधनकारक आहे. आमच्या अनुभवात UPI सर्वात चांगले चालते.
- पावती: प्रिंटआउटची गरज नाही. अपॉइंटमेंटचा SMS पुरावा म्हणून स्वीकारला जातो.
- 90 दिवस: अर्ज सादर केल्यानंतर 90 दिवसांच्या आत PSK येथे न गेल्यास पुन्हा अर्ज सादर करावा लागतो.
अर्जाचा प्रत्येक भाग योग्य भरा
| रकाना | काय भरावे | आम्हाला अनेकदा दिसणारी चूक |
|---|---|---|
| कशासाठी अर्ज करत आहात | पूर्वी कधीच भारतीय पासपोर्ट नसल्यासच नवीन पासपोर्ट (Fresh) निवडा | कालबाह्य पासपोर्टसाठी नवीन पासपोर्ट निवडल्यामुळे अर्ज अडकतो |
| अर्जाचा प्रकार | सामान्य किंवा तत्काल | पात्र नसलेल्या प्रकरणासाठी तत्काल शुल्क भरले जाते; अतिरिक्त शुल्क वाया जाते |
| नाव आणि आडनाव | जन्मतारखेच्या पुराव्यात आहे तसेच | कोणत्याही कागदपत्रावर नसलेले आडनाव जोडणे |
| जन्मस्थान | जन्मदाखल्यावर लिहिले आहे तसे | वेगळे गाव भरणे; नंतर बदलणे खूप कठीण होते |
| नॉन-ECR साठी पात्र आहात का? | 10 वी उत्तीर्ण किंवा आयकर भरणारे असाल तर पुराव्यासह "Yes" | 10 वीचे प्रमाणपत्र किंवा ITR नसताना "Yes" निवडणे |
| पालक किंवा पती/पत्नी सरकारी कर्मचारी आहेत का? | प्रौढांनी पती/पत्नी सरकारी कर्मचारी नसल्यास "No" निवडावे | पालक सरकारी नोकरीत असल्यामुळे प्रौढांनी "Yes" निवडणे |
| सध्याचा आणि कायमचा पत्ता | वेगळे असल्यास दोन्ही पत्ते आणि योग्य पोलीस ठाणे | चुकीचे पोलीस ठाणे किंवा अपूर्ण पत्ता |
| आपत्कालीन संपर्क | आपल्याबरोबर प्रवास करणार नसलेली व्यक्ती | पतीपत्नींनी एकमेकांचा संपर्क देणे |
| ओळखीची खूण | स्पष्ट दिसणारा तीळ किंवा जन्मखूण | अस्पष्ट माहिती देणे |
| आधीचे अर्ज | आधी अर्ज केला असल्यास त्याचा फाइल क्रमांकासह उल्लेख करा | पूर्वी पूर्ण न झालेला अर्ज लपवणे |
| ईमेल आणि मोबाइल | आपले स्वतःचे, सुरू असलेले | एजंटचा क्रमांक दिल्यामुळे OTP आणि पुढील माहिती दुसरीकडे जाते |
आपला अर्ज कोणते पासपोर्ट कार्यालय हाताळेल?
आपले प्रादेशिक पासपोर्ट कार्यालय (RPO) सध्याच्या पत्त्यावर ठरते, PSK कुठे आहे यावर नाही. नोंदणी करताना ते काळजीपूर्वक निवडा. उदाहरणार्थ, रुरकी हे RPO डेहराडून अंतर्गत येते, तर सहारनपूर हे RPO गाझियाबाद अंतर्गत येते. आपल्या RPO अंतर्गत येणारे PSK आणि POPSK पाहण्यासाठी पोर्टलवर अपॉइंटमेंटची उपलब्धता तपासा.
PSK मोठे असते आणि तत्काल सह सर्व प्रकारची प्रकरणे हाताळते. टपाल कार्यालयातील POPSK मध्ये तत्काल सुविधा नसते आणि जन्मतारीख बदलणे किंवा ECR काढणे यांसारखी गुंतागुंतीची प्रकरणे सहसा घेतली जात नाहीत.
पासपोर्ट सेवा 2.0 मध्ये काय बदलले
- OTP ने लॉग इन: पासवर्डऐवजी OTP वापरून लॉग इन करता येते, त्यामुळे कुटुंबातील व्यक्ती दुसऱ्या उपकरणावरून मदत करू शकते.
- अर्जाची प्रत तयार करा: शुल्क भरण्यापूर्वी चूक झाली असल्यास अर्जाची प्रत तयार करून दुरुस्ती करता येते.
- डिजिलॉकर: डिजिलॉकरमधून 10 वीचे प्रमाणपत्र, PAN किंवा वाहनचालक परवाना शेअर करता येतो. आमच्या अनुभवात, अर्ज भरताना डिजिलॉकर वापरण्याची परवानगी दिली असेल तरच ही कागदपत्रे PSK येथे स्वीकारली जातात; अन्यथा मूळ कागदपत्रे सोबत न्या.
काही अडचण आली तर
| आपली परिस्थिती | काय करावे |
|---|---|
| नोंदणीच्या वेळी OTP आला नाही | स्पॅम फोल्डर तपासा आणि काही वेळाने पुन्हा प्रयत्न करा; पोर्टल कधीकधी हळू चालते |
| वापरकर्ता ID स्वीकारला जात नाही | नोंदणी सादर करण्यापूर्वी "Check Availability" वापरा |
| शुल्क भरल्यानंतर चूक लक्षात आली | ऑनलाइन दुरुस्ती करता येत नाही. PSK मधील पहिल्या काउंटरवर सांगा |
| शुल्क भरले, पण अपॉइंटमेंट घेतली नाही | पुन्हा लॉग इन करून "View Saved/Submitted Applications" मधून अपॉइंटमेंट घ्या; भरलेले शुल्क एक वर्ष वैध राहते |
| पैसे कापले, पण शुल्काची स्थिती Pending दिसते | पुन्हा शुल्क भरू नका. पान रीफ्रेश करून Retry वापरा; अयशस्वी व्यवहारांचे पैसे 7 कामकाजाच्या दिवसांच्या आत परत मिळतात |
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
शुल्क भरल्यानंतर पासपोर्टचा अर्ज बदलता येतो का?
नाही. शुल्क भरल्यानंतर अर्जात ऑनलाइन बदल करता येत नाहीत. अपॉइंटमेंटच्या दिवशी PSK मधील पहिल्या काउंटरवर सांगा; छोट्या चुका तेथे दुरुस्त करता येतात.
वेळेत PSK येथे गेलो नाही तर काय होते?
ऑनलाइन अर्ज सादर केल्यानंतर 90 दिवसांच्या आत PSK येथे न गेल्यास पुन्हा अर्ज सादर करावा लागतो.
जुना पासपोर्ट कालबाह्य झाला असल्यास नवीन पासपोर्टसाठी अर्ज करावा का?
नाही. आपल्याकडे कधीही भारतीय पासपोर्ट होता तर पुनर्निर्गमनासाठी अर्ज करा, तो अनेक वर्षांपूर्वी कालबाह्य झाला असला तरीही.
आमच्या इतर वेबसाइटवरील संबंधित मार्गदर्शक
स्रोत
- पासपोर्ट सेवा: ऑनलाइन अर्ज सादर करण्याच्या पायऱ्या (नोंदणी, शुल्क, पुरावा म्हणून SMS, 90-दिवसांचा नियम), पाहिले 1 नोव्हेंबर 2026.
- पासपोर्ट सेवा: शुल्क भरण्याबाबत नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न, पाहिले 1 नोव्हेंबर 2026.
- पासपोर्ट (सुधारणा) नियम, 2025: जन्मतारखेचा पुरावा (राजपत्र, 24 फेब्रुवारी 2025).
- पासपोर्ट सेवा: अधिकृत पोर्टल (येथे अर्ज करा).
- डेहराडून येथील आमचा पासपोर्ट मदत कक्ष: 2019 पासून अर्जदारांना मदत (उत्तरे नोंदवली ऑक्टोबर–नोव्हेंबर 2026).