EPF, EPS आणि EDLI समजून घ्या: तुमच्या PF चे तीन भाग
सर्व मार्गदर्शक ↓इंडिया कस्टमर केअरचे स्वतंत्र मार्गदर्शक. आम्ही EPFO नाही. तुमच्या खात्यासाठी फक्त अधिकृत EPFO पोर्टल आणि UMANG ॲप वापरा, आणि तुमचा पासवर्ड किंवा OTP कधीही कोणालाही सांगू नका.
या पानावर
फक्त तुम्हाला लागू असलेली माहिती दाखवा
तुमची परिस्थिती निवडा. या पानाचे जे भाग लागू नाहीत ते लपवले जातील. तुमची निवड याच उपकरणावर जतन राहते.
दरमहा तुमच्या PF वेतनाच्या 12% रक्कम तुमच्या पगारातून कापली जाते आणि तुमचा नियोक्ता आणखी 12% भरतो. तुमचा सगळा वाटा आणि नियोक्त्याच्या वाट्याचा काही भाग EPF मध्ये, म्हणजे व्याजासह तुमच्या बचतीत जातो. नियोक्त्याकडून 8.33% EPS मध्ये जातात, ज्यातून पेन्शन मिळते. तुमचा नियोक्ता वेगळे 0.5% EDLI साठी भरतो, जो तुमच्या कुटुंबासाठी ₹7 लाखांपर्यंतचा मोफत जीवन विमा आहे.
पैसा कुठे जातो
- PF वेतनाचे तुमचे 12%
- EPF: तुमचे बचत खाते
- नियोक्त्याचे 12%: 8.33% EPS पेन्शनमध्ये
- नियोक्त्याच्या 12% मधील उरलेले (3.67%) EPF मध्ये
- नियोक्ता 0.5% EDLI विमाही भरतो
| भाग | तो काय आहे | तुम्हाला काय मिळते | तो काढता येतो का? |
|---|---|---|---|
| EPF | तुमची बचत: तुमचे 12% आणि नियोक्त्याकडून 3.67%, व्याजासह (2025-26 साठी 8.25%) | निवृत्तीवेळी एकरकमी रक्कम; सेवेदरम्यान अग्रिम | 12 महिन्यांनंतर 75% पर्यंत; निवृत्तीवेळी सर्व |
| EPS | पेन्शन निधी: नियोक्त्याकडून ₹25,000 पर्यंतच्या वेतनाच्या 8.33% (जास्तीत जास्त ₹2,083), आणि ₹15,000 पर्यंतच्या वेतनावर सरकारकडून 1.16% | 10 वर्षांच्या सेवेनंतर वयाच्या 58 पासून मासिक पेन्शन; तुमचा मृत्यू झाल्यास कौटुंबिक पेन्शन | सेवा 10 वर्षांपेक्षा कमी असेल तरच, 36 महिने नोकरी नसल्यानंतर |
| EDLI | नियोक्त्याने भरलेला विमा (वेतनाच्या 0.5%) | सदस्य असताना तुमचा मृत्यू झाल्यास तुमच्या कुटुंबाला ₹7 लाखांपर्यंत | नाही: हा विमा आहे |
एक उदाहरण
PF वेतन ₹15,000
तुम्ही ₹1,800 भरता. तुमचा नियोक्ता ₹1,250 EPS मध्ये आणि ₹550 EPF मध्ये भरतो. म्हणजे दरमहा ₹2,350 तुमच्या EPF मध्ये जातात, आणि ₹1,250 मधून तुमची पेन्शन तयार होते.
PF वेतन ₹20,000
तुम्ही ₹2,400 भरता. तुमचा नियोक्ता ₹1,666 EPS मध्ये आणि ₹734 EPF मध्ये भरतो. म्हणजे दरमहा ₹3,134 तुमच्या EPF मध्ये जातात, आणि ₹1,666 मधून तुमची पेन्शन तयार होते.
PF वेतन ₹25,000 किंवा जास्त
साधारणपणे योगदान ₹25,000 वर मोजले जाते: तुम्ही ₹3,000 भरता, तुमचा नियोक्ता ₹2,083 EPS मध्ये आणि ₹917 EPF मध्ये भरतो. तुम्ही EPS सदस्य नसाल तर नियोक्त्याचे पूर्ण ₹3,000 EPF मध्ये जातात.
रचना कशी असते: UAN आणि सदस्य आयडी
तुम्हाला आयुष्यभरासाठी एकच UAN मिळतो. प्रत्येक नियोक्ता त्याखाली एक सदस्य आयडी उघडतो. नोकरी बदलल्यावर तुम्ही तोच UAN ठेवता आणि जुनी शिल्लक ट्रान्सफर करता, त्यामुळे पेन्शन आणि करासाठी तुमची सेवा एकत्र मोजली जाते.
सुरुवात कुठून करावी
- पहिली नोकरी? तुमचा UAN तयार करा, मग KYC भरा आणि तुमच्या कुटुंबाचे नामनिर्देशन करा.
- तुमचे पैसे पाहायचे आहेत? तुमची PF शिल्लक पाहा.
- पैशांची गरज आहे? PF काढण्याचे नियम.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
EPF सक्तीचा आहे का?
हो, EPFO अंतर्गत येणाऱ्या आस्थापनांमध्ये दरमहा ₹25,000 पर्यंत PF वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी. त्यापेक्षा जास्त वेतन असल्यास तो ऐच्छिक आहे, नियोक्त्याच्या संमतीने.
मी माझे PF योगदान थांबवू शकतो का?
तुम्ही PF अंतर्गत येणारे कर्मचारी असेपर्यंत नाही. तुमचे PF वेतन ₹25,000 पेक्षा जास्त असेल आणि तुम्ही कधीच सदस्य नसाल, तर तुम्ही सामील होऊ शकता किंवा नाही; तुमच्या नियोक्त्याला विचारा.
EPF कोण चालवते?
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO), कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाअंतर्गत.
स्रोत
- EPFO: Wage ceiling FAQs, Sep 2026 (योगदानाची विभागणी आणि उदाहरणे, सरकारचे 1.16%, EDLI ₹7 लाख, 8.25% व्याज).
- EPFO: EPF Scheme, Pension Scheme आणि EDLI पाने, पाहिले 5 नोव्हेंबर 2026.