EPFO शब्दकोश: UAN, EPS, EDLI, ECR आणि PF चे इतर शब्द
सर्व मार्गदर्शक ↓इंडिया कस्टमर केअरचे स्वतंत्र मार्गदर्शक. आम्ही EPFO नाही. तुमच्या खात्यासाठी फक्त अधिकृत EPFO पोर्टल आणि UMANG ॲप वापरा, आणि तुमचा पासवर्ड किंवा OTP कधीही कोणालाही सांगू नका.
या मार्गदर्शकात वापरलेली संक्षिप्त रूपे, अक्षरक्रमाने. आमच्या पानांवर ती जिथे जिथे येतात, तिथे प्रत्येक विभागातील पहिल्या रूपाखाली रेघ असते: पान न सोडता अर्थ पाहण्यासाठी त्यावर माउस न्या (किंवा फोनवर त्यावर टॅप करा).
संक्षिप्त रूपे आणि शब्द
- ATM: स्वयंचलित टेलर मशीन (Automated Teller Machine)
- रोख पैसे काढण्याचे यंत्र.
- CAPTCHA: संगणक आणि मानव यांच्यातील फरक ओळखणारी स्वयंचलित सार्वजनिक ट्युरिंग चाचणी (Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart)
- एक छोटी चाचणी, इथे एक सोपी बेरीज, जी फॉर्मवरील स्वयंचलित स्पॅम थांबवते.
- CBT: केंद्रीय विश्वस्त मंडळ (Central Board of Trustees)
- कामगार मंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील EPFO ची सर्वोच्च निर्णय घेणारी संस्था. ती व्याजदराची शिफारस करते.
- CIN: कॉर्पोरेट ओळख क्रमांक (Corporate Identity Number)
- कंपनीचा नोंदणी क्रमांक.
- CPGRAMS: केंद्रीकृत सार्वजनिक तक्रार निवारण आणि देखरेख प्रणाली (Centralised Public Grievance Redress and Monitoring System)
- भारत सरकारचे ऑनलाइन तक्रार पोर्टल, EPFiGMS वर तुमची समस्या सुटली नाही तर वापरण्यासाठी.
- CTC: कंपनीला येणारा एकूण खर्च (Cost to company)
- नियोक्त्याच्या PF वाट्यासह तुमचे एकूण वार्षिक वेतन पॅकेज. हे PF वेतनासारखे नाही.
- DA: महागाई भत्ता (Dearness Allowance)
- मूळ वेतनात जोडला जाणारा भत्ता. PF ची गणना मूळ वेतन अधिक DA (आणि रिटेनिंग भत्ता) यावर होते.
- DOB: जन्मतारीख
- आधार आणि तुमच्या EPF नोंदीत ती सारखीच असली पाहिजे, नाहीतर क्लेम नाकारले जातात.
- DOE: नोकरी सोडल्याची तारीख
- तुम्ही नोकरी सोडलेली तारीख. ती नोंदवली जाईपर्यंत त्या नोकरीतील पैशांसाठी क्लेम करता येत नाही.
- DOJ: रुजू होण्याची तारीख
- EPFO कडे नोंदलेली, तुम्ही नोकरी सुरू केल्याची तारीख.
- DSC: डिजिटल स्वाक्षरी प्रमाणपत्र (Digital Signature Certificate)
- USB टोकनवरील इलेक्ट्रॉनिक स्वाक्षरी. EPFO पोर्टलवर मंजुरींवर स्वाक्षरी करण्यासाठी नियोक्ते ती वापरतात.
- ECR: इलेक्ट्रॉनिक चलन तथा रिटर्न (Electronic Challan-cum-Return)
- प्रत्येक कर्मचाऱ्याचे वेतन आणि PF कळवण्यासाठी आणि थकबाकी भरण्यासाठी नियोक्ता दर महिन्याला दाखल करतो तो रिटर्न.
- EDLI: कर्मचारी ठेव संलग्न विमा (Employees' Deposit Linked Insurance)
- EPF सदस्यांसाठी मोफत आयुर्विमा, ज्याचा खर्च नियोक्ता करतो. सेवेत असताना सदस्याचा मृत्यू झाल्यास कुटुंबाला ₹7 लाखांपर्यंत रक्कम मिळते.
- EPF: कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (Employees' Provident Fund)
- तुमचे निवृत्तीसाठीचे बचत खाते. तुम्ही आणि तुमचा नियोक्ता दोघेही दर महिन्याला त्यात पैसे भरता आणि त्यावर व्याज मिळते.
- EPFO: कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (Employees' Provident Fund Organisation)
- कामगार व रोजगार मंत्रालयाअंतर्गत असलेली सरकारी संस्था, जी EPF, EPS आणि EDLI चालवते.
- EPS: कर्मचारी पेन्शन योजना (Employees' Pension Scheme)
- PF चा पेन्शन भाग. नियोक्त्याच्या 12% मधून, तुमच्या PF पगाराच्या 8.33% इतकी रक्कम (वेतन मर्यादेपर्यंत) यात जाते. 10 वर्षांची सेवा असल्यास 58 वर्षांपासून मासिक पेन्शन मिळते (50 पासून कमी).
- ESIC: कर्मचारी राज्य विमा महामंडळ (Employees' State Insurance Corporation)
- कामगारांसाठी स्वतंत्र आरोग्य विमा योजना चालवते. ही EPFO चा भाग नाही.
- FAQ: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- नेहमीचे प्रश्न आणि त्यांची थोडक्यात उत्तरे.
- FAT: चेहरा प्रमाणीकरण तंत्रज्ञान (Face Authentication Technology)
- AadhaarFaceRD ॲप वापरून तुमचा चेहरा स्कॅन करून आधार नोंदींशी जुळवत ओळख पडताळणे.
- GST: वस्तू व सेवा कर (Goods and Services Tax)
- अप्रत्यक्ष कर. EPFO नोंदणीसाठी GST क्रमांक आवश्यक नाही, पण व्यवसायाची पडताळणी करण्यास त्याची मदत होते.
- IFSC: भारतीय वित्तीय प्रणाली कोड (Indian Financial System Code)
- तुमच्या बँक शाखेचा 11 अक्षरी कोड. तो तुम्ही EPFO ला दिलेल्या खात्याशी जुळला पाहिजे.
- INR: भारतीय रुपया (Indian Rupee)
- भारताचे चलन, ₹ असे दाखवले जाते.
- IP: इंटरनेट प्रोटोकॉल (पत्ता)
- तुमचे उपकरण इंटरनेटवर वापरत असलेला नेटवर्क पत्ता.
- KYC: तुमच्या ग्राहकाला ओळखा (Know Your Customer)
- तुमचे आधार, PAN आणि बँक तपशील पडताळून तुमच्या UAN शी जोडलेले असणे. बहुतेक ऑनलाइन क्लेमसाठी हे आवश्यक असते.
- LIN: कामगार ओळख क्रमांक (Labour Identification Number)
- सर्व कामगार विभागांमध्ये व्यवसायासाठी एकच क्रमांक, जो श्रम सुविधा पोर्टलवर दिला जातो.
- LLP: मर्यादित दायित्व भागीदारी (Limited Liability Partnership)
- कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाकडे नोंदणी होणारा व्यवसायाचा एक प्रकार.
- MSME: सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (Micro, small and medium enterprises)
- लहान व्यवसाय. ते मोठ्या व्यवसायांप्रमाणेच PF दर भरतात.
- NEFT: राष्ट्रीय इलेक्ट्रॉनिक निधी हस्तांतरण (National Electronic Funds Transfer)
- बँक हस्तांतरण प्रणाली. EPFO क्लेमची रक्कम तुमच्या पडताळलेल्या खात्यात बँक हस्तांतरणाने देते.
- NRI: अनिवासी भारतीय (Non-Resident Indian)
- भारताबाहेर राहणारा भारतीय नागरिक.
- OTP: एकदाच वापरायचा पासवर्ड (One-Time Password)
- SMS द्वारे येणारा छोटा कोड. तुम्हाला कॉल किंवा मेसेज करणाऱ्या कोणालाही तो कधीही सांगू नका.
- PAN: कायम खाते क्रमांक (Permanent Account Number)
- तुमचा 10 अक्षरी आयकर क्रमांक. तो नसल्यास काही PF पैसे काढताना जास्त कर कापला जातो.
- PDF: पोर्टेबल डॉक्युमेंट फॉरमॅट (Portable Document Format)
- प्रत्येक उपकरणावर सारखीच दिसणारी फाइल फॉरमॅट.
- PF: भविष्य निर्वाह निधी (Provident Fund)
- तुमच्या EPF खात्यासाठी वापरले जाणारे सर्वसाधारण नाव.
- PIB: पत्र सूचना कार्यालय (Press Information Bureau)
- सरकारची अधिकृत बातमी प्रसिद्धी संस्था.
- PMVBRY: प्रधानमंत्री विकसित भारत रोजगार योजना
- नवीन नोकऱ्यांसाठी पहिल्यांदा नोकरी करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना आणि नियोक्त्यांना प्रोत्साहन देणारी सरकारी योजना.
- PPO: पेन्शन भरणा आदेश (Pension Payment Order)
- पेन्शनधारकाच्या EPS पेन्शनचा आदेश क्रमांक. पेन्शनबद्दलच्या प्रत्येक चौकशीत तो नमूद करा.
- RD: नोंदणीकृत उपकरण (Registered Device)
- आधार प्रमाणीकरणासाठी मान्यताप्राप्त सॉफ्टवेअर किंवा हार्डवेअर. चेहरा स्कॅनसाठी AadhaarFaceRD हे ॲप वापरले जाते.
- RPFC: प्रादेशिक भविष्य निर्वाह निधी आयुक्त (Regional Provident Fund Commissioner)
- EPFO च्या प्रादेशिक कार्यालयाचे प्रमुख अधिकारी.
- SMS: लघु संदेश सेवा (Short Message Service)
- तुमच्या फोनवर येणारा मजकूर संदेश.
- TDS: उद्गम स्थानी कर कपात (Tax Deducted at Source)
- काही प्रकरणांमध्ये, पैसे देण्यापूर्वी EPFO रकमेतून कापून घेणारा आयकर.
- TRRN: तात्पुरता रिटर्न संदर्भ क्रमांक (Temporary Return Reference Number)
- नियोक्त्याच्या मासिक रिटर्न आणि चलनाला दिलेला क्रमांक. भरण्याचा मागोवा घेण्यासाठी वापरला जातो.
- UAN: सार्वत्रिक खाते क्रमांक (Universal Account Number)
- आयुष्यभरासाठी तुमचा 12 अंकी EPF क्रमांक. नोकरी बदलली तरी तो तोच राहतो; प्रत्येक नियोक्ता त्याखाली नवीन सदस्य आयडी जोडतो.
- UMANG: नव्या युगातील प्रशासनासाठी एकत्रित मोबाइल ॲप्लिकेशन (Unified Mobile Application for New-age Governance)
- अनेक सेवांसाठी सरकारचे ॲप. UAN तयार करणे आणि सक्रिय करणे आता फक्त याच ॲपवर होते.
- UPI: एकत्रित भरणा इंटरफेस (Unified Payments Interface)
- भारताची तात्काळ बँक ते बँक भरणा प्रणाली, जी BHIM, PhonePe आणि Google Pay सारख्या ॲप्समध्ये वापरली जाते.
- VPF: ऐच्छिक भविष्य निर्वाह निधी (Voluntary Provident Fund)
- सक्तीच्या 12% पेक्षा जास्त, तुम्ही स्वतःहून EPF मध्ये भरलेले अतिरिक्त योगदान. नियोक्त्याने तेवढीच रक्कम भरणे आवश्यक नाही.
तुम्हाला दिसणारे इतर शब्द
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| सदस्य आयडी (Member ID) | एका नियोक्त्याकडील PF खाते क्रमांक (उदाहरणार्थ DLCPM00123450000012345). एका UAN ला अनेक सदस्य आयडी असू शकतात, प्रत्येक नोकरीसाठी एक. |
| आस्थापना (Establishment) | नियोक्त्याच्या व्यवसायासाठी किंवा कार्यालयासाठी EPFO वापरत असलेला शब्द. |
| PF वेतन (PF wages) | ज्या पगारावर PF मोजला जातो तो: मूळ वेतन अधिक महागाई भत्ता आणि रिटेनिंग भत्ता. तुमचा पूर्ण ग्रॉस पगार नव्हे. |
| वेतन मर्यादा (Wage ceiling) | ज्या PF वेतनापर्यंत PF मध्ये सामील होणे सक्तीचे आहे ती मर्यादा: 17 सप्टेंबर 2026 पासून दरमहा ₹25,000. |
| अंतिम सेटलमेंट (Final settlement) | तुमची संपूर्ण PF शिल्लक काढून घेणे, उदाहरणार्थ निवृत्तीनंतर. |
| अंशतः पैसे काढणे (अग्रिम) | सदस्य असतानाच तुमच्या PF मधील काही भाग काढणे. |
| योजना प्रमाणपत्र (Scheme certificate) | पेन्शनची रक्कम न काढता नोकरी सोडल्यावर तुमची पेन्शन सेवा चालू ठेवणारे प्रमाणपत्र. |
| निष्क्रिय खाते (Inoperative account) | EPFO च्या व्याख्येनुसार, निवृत्ती, परदेशात स्थायिक होणे किंवा मृत्यूनंतर बराच काळ योगदान नसलेले खाते. |
| संयुक्त घोषणापत्र (Joint declaration) | EPFO नोंदीतील तुमचा तपशील दुरुस्त करण्यासाठी तुम्ही आणि तुमच्या नियोक्त्याने सही केलेली विनंती. |
स्रोत
- EPFO: FAQs, 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी पाहिले.
- EPFO: Wage ceiling FAQs, सप्टेंबर 2026 (PF वेतन, वेतन मर्यादा).